Đau mắt đỏ có tự khỏi được không và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao bọc củng mạc và lót mặt trong mi mắt, gây ra cảm giác cộm xốn, đỏ mắt và tăng tiết dịch. Thắc mắc đau mắt đỏ có tự khỏi được không là mối quan tâm phổ biến của nhiều người bệnh khi gặp phải các triệu chứng khó chịu này.
Thực tế, đau mắt đỏ hoàn toàn có thể tự khỏi nếu nguyên nhân xuất phát từ virus thông thường hoặc dị ứng nhẹ, với thời gian hồi phục trung bình từ một đến hai tuần. Tuy nhiên, nếu bệnh do vi khuẩn gây ra hoặc có tổn thương phối hợp trên giác mạc, việc trì hoãn thăm khám và không dùng thuốc điều trị thích hợp có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho thị lực.
Đau mắt đỏ có tự khỏi được không là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ dân gian mô tả tình trạng viêm kết mạc nhãn cầu và kết mạc mi. Bệnh xuất hiện khi các mạch máu nhỏ ở lớp màng ngoài của mắt bị sưng phồng do phản ứng viêm, khiến lòng trắng của mắt chuyển sang màu đỏ hoặc hồng. Nguyên nhân dẫn đến đau mắt đỏ rất đa dạng, bao gồm nhiễm virus như adenovirus hoặc enterovirus, nhiễm các loại vi khuẩn tụ cầu, liên cầu, hoặc do phản ứng quá mẫn với các dị nguyên từ môi trường sống. Đau mắt đỏ thường lây lan rất nhanh trong cộng đồng qua đường tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt của người bệnh. Mặc dù đa số các ca bệnh diễn biến lành tính, việc hiểu đúng bản chất căn bệnh giúp người bệnh có hướng chăm sóc đúng đắn, tránh tâm lý chủ quan hoặc áp dụng sai phương pháp điều trị.
Khả năng tự khỏi của đau mắt đỏ theo từng nhóm nguyên nhân gây bệnh
Khả năng tự hồi phục của đau mắt đỏ phụ thuộc chủ yếu vào nguyên nhân khởi phát bệnh. Trường hợp viêm kết mạc do virus, điển hình như adenovirus, bệnh thường mang tính chất tự giới hạn và hệ miễn dịch của cơ thể có thể tự loại bỏ mầm bệnh sau khoảng 7 đến 14 ngày mà không cần thuốc kháng virus đặc hiệu. Ngược lại, nếu đau mắt đỏ do vi khuẩn, mắt thường tiết nhiều gỉ mủ màu vàng xanh, dính mi mắt vào buổi sáng và khó tự khỏi nếu không có sự can thiệp của các loại thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn theo chỉ định y khoa. Đối với viêm kết mạc dị ứng do phấn hoa, bụi mạt hoặc lông thú nuôi, tình trạng ngứa và đỏ mắt chỉ thuyên giảm khi người bệnh cách ly hoàn toàn với dị nguyên gây kích ứng kết hợp chăm sóc làm dịu mắt phù hợp. Do đó, không phải mọi trường hợp đau mắt đỏ đều có thể tự khỏi tự nhiên.
Thời gian thuyên giảm trung bình của bệnh viêm kết mạc
Ở các trường hợp viêm kết mạc thể nhẹ, người bệnh thường trải qua giai đoạn tiến triển rõ rệt từ lúc bắt đầu cộm xốn, đỏ mắt đến khi các triệu chứng đạt đỉnh và giảm dần. Đau mắt đỏ do virus thường bắt đầu ở một bên mắt, sau đó dễ lây sang mắt còn lại trong vòng vài ngày do thói quen chạm tay hoặc dùng chung khăn. Thông thường, cảm giác chói mắt, chảy nước mắt trong và phù nề mi mắt sẽ thuyên giảm rõ rệt sau 5 đến 7 ngày đầu tiên và khỏi hẳn sau 2 tuần. Tuy nhiên, thời gian này có thể kéo dài hơn nếu người bệnh có cơ địa suy giảm miễn dịch, thường xuyên dụi mắt gây tổn thương thứ phát hoặc để mắt tiếp xúc với môi trường khói bụi ô nhiễm. Việc theo dõi sát diễn tiến từng ngày giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường để kịp thời thăm khám y tế.
Những nguy cơ biến chứng khi đau mắt đỏ kéo dài và chăm sóc sai cách
Nhiều người có tâm lý chủ quan cho rằng đau mắt đỏ là bệnh vặt tự khỏi nên không đi khám, thậm chí tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng nguy hiểm như xông lá trầu không, đắp lá cây hoặc tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid liều cao. Những sai lầm này có thể dẫn tới các biến chứng nghiêm trọng trên nhãn khoa như viêm loét giác mạc, sẹo giác mạc làm suy giảm thị lực vĩnh viễn, hoặc bội nhiễm vi khuẩn gây viêm màng bồ đào và tăng nhãn áp. Đau mắt đỏ kéo dài không được xử trí đúng cách còn có thể chuyển thành viêm kết mạc mạn tính, khiến mắt liên tục bị khô ráp, cộm xốn và dễ tái phát khi gặp điều kiện thời tiết thay đổi hoặc khói bụi. Bảo vệ cấu trúc giác mạc là mục tiêu quan trọng nhất trong việc theo dõi bệnh đau mắt đỏ.
Biện pháp chăm sóc và vệ sinh mắt hỗ trợ quá trình hồi phục tại nhà
Trong quá trình chờ bệnh thuyên giảm, chăm sóc đúng cách đóng vai trò then chốt giúp rút ngắn thời gian khó chịu và ngăn ngừa lây lan cho những người xung quanh. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm để vệ sinh mắt mỗi ngày, dùng gạc y tế dùng một lần lau nhẹ nhàng từ khóe mắt ra đuôi mắt và tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, gối ngủ với người khác. Việc chườm mát mi mắt bằng khăn sạch thấm nước mát có thể giúp co mạch, giảm sưng nề và giảm cảm giác châm chích khó chịu. Bên cạnh đó, cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh dụi tay lên mắt, tạm ngừng đeo kính áp tròng cũng như trang điểm vùng mắt cho đến khi nhãn cầu hồi phục hoàn toàn. Chế độ nghỉ ngơi điều độ và hạn chế nhìn màn hình điện tử cũng giúp mắt giảm tải căng thẳng.
Dấu hiệu cảnh báo cần đến khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay lập tức
Mặc dù đau mắt đỏ rất phổ biến, người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa mắt nếu nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo tổn thương giác mạc sâu. Những triệu chứng báo động bao gồm đau nhức mắt dữ dội, đau lan sâu vào hốc mắt, giảm thị lực đột ngột hoặc nhìn mờ như có màn sương che phủ, sợ ánh sáng gắt đến mức không thể mở mắt. Ngoài ra, tình trạng mắt tiết dịch mủ đặc liên tục, tròng trắng mắt xuất huyết đỏ sẫm lan rộng, hoặc sau một tuần chăm sóc tại nhà mà triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm cũng là những chỉ dấu bắt buộc phải được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra bằng đèn khe chuyên dụng để kê đơn can thiệp kịp thời.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị từ bác sĩ nhãn khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, không tự phối hợp nhiều loại kháng sinh và không áp dụng các phương pháp dân gian xông đắp lá vào mắt vì có thể gây bỏng và loét giác mạc.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ có thể tự khỏi trong nhiều trường hợp thông thường nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nếu do vi khuẩn hoặc chăm sóc sai cách. Người bệnh nên chú trọng vệ sinh mắt, không tự ý mua thuốc nhỏ chứa kháng sinh hay corticoid và chủ động đi khám chuyên khoa mắt khi xuất hiện triệu chứng bất thường để bảo vệ thị lực an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid không?
Người bệnh không nên tự mua thuốc nhỏ chứa corticoid vì việc dùng sai chỉ định có thể làm tổn thương giác mạc sâu hơn, tăng nhãn áp và dẫn tới suy giảm thị lực nghiêm trọng. Mọi thuốc nhỏ kháng sinh hay kháng viêm cần có hướng dẫn của bác sĩ.
Đau mắt đỏ thông thường kéo dài bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục trung bình của đau mắt đỏ do virus thường từ 7 đến 14 ngày. Nếu chăm sóc đúng cách, các triệu chứng cộm xốn và chảy nước mắt sẽ giảm dần sau tuần đầu tiên. Trường hợp kéo dài quá thời gian này cần được thăm khám lại.
Nước muối sinh lý có giúp ích cho người bị đau mắt đỏ không?
Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm để rửa trôi dịch tiết và gỉ mắt mỗi ngày. Lưu ý dùng bông gạc sạch riêng cho từng mắt và vứt bỏ ngay sau khi lau để tránh lây chéo vi khuẩn.
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ có bị lây bệnh không?
Đau mắt đỏ lây qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mắt của người bệnh qua tay, khăn mặt, gối và đồ dùng chung. Bệnh không lây lan chỉ qua việc nhìn trực tiếp vào mắt người đối diện.
Đang bị đau mắt đỏ có được đeo kính áp tròng không?
Người bị đau mắt đỏ nên hạn chế đeo kính áp tròng cho đến khi mắt khỏi hoàn toàn. Việc tiếp tục đeo kính áp tròng trong lúc kết mạc đang viêm nhiễm làm tăng nguy cơ xước giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.
