Đau mắt đỏ chảy dịch vàng hoặc xanh là do đâu?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ chảy dịch vàng hoặc xanh là hiện tượng dịch tiết tại mắt chuyển sang dạng mủ đặc, kèm theo cảm giác cộm rát và dính chặt hai mí mắt, đặc biệt rõ rệt sau một đêm ngủ dậy. Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm khuẩn tại màng kết mạc hoặc sự xuất hiện của biến chứng bội nhiễm vi khuẩn trên nền tổn thương mắt có sẵn.
Nhiều người bệnh thường nhầm lẫn hiện tượng này với đau mắt đỏ thông thường do virus và tự ý tìm mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa chất kháng viêm mạnh. Việc hiểu rõ bản chất nguyên nhân gây tiết mủ vàng xanh, biết cách chăm sóc vệ sinh đúng chuẩn y tế và chủ động đi khám chuyên khoa Mắt kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm gây suy giảm thị lực lâu dài.
Đau mắt đỏ chảy dịch vàng hoặc xanh là gì?
Hiện tượng đau mắt đỏ chảy dịch vàng hoặc xanh phản ánh tình trạng kết mạc nhãn cầu và kết mạc mi mắt đang bị viêm nhiễm cấp tính có sự tham gia của vi sinh vật gây mủ. Bình thường, màng kết mạc tiết ra một lượng nhỏ chất nhầy trong suốt để bôi trơn và bảo vệ bề mặt nhãn cầu cùng với tuyến lệ. Khi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn tấn công, các mạch máu kết mạc giãn nở mạnh gây hiện tượng mắt đỏ rực. Đồng thời, phản ứng viêm điều động một lượng lớn tế bào miễn dịch đến tiêu diệt vi khuẩn, tạo thành dịch tiết dạng mủ nhầy có màu sắc biến đổi từ vàng nhạt, vàng đục đến xanh lá cây đậm. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu, cản trở tầm nhìn cơ học do màng mủ che phủ giác mạc mà còn tiềm ẩn nguy cơ viêm loét giác mạc nếu không được kiểm soát đúng phương pháp y khoa.
Nhiễm khuẩn kết mạc nguyên phát do vi khuẩn gây mủ
Nguyên nhân hàng đầu khiến đau mắt đỏ tiết dịch màu vàng hoặc xanh lá cây là viêm kết mạc do vi khuẩn. Các chủng vi khuẩn thường gặp bao gồm tụ cầu vàng Staphylococcus aureus, phế cầu Streptococcus pneumoniae, vi khuẩn Haemophilus influenzae và trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas aeruginosa. Khi vi khuẩn xâm nhập vào bề mặt nhãn cầu, hệ miễn dịch sẽ huy động các tế bào bạch cầu đa nhân trung tính đến để tiêu diệt mầm bệnh. Xác của các tế bào bạch cầu này kết hợp cùng mảnh vụn tế bào biểu mô kết mạc và vi khuẩn thoái hóa tạo nên chất dịch mủ đặc quánh có màu vàng đục hoặc xanh lá cây. Tình trạng này khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy cộm xốn, mắt dính chặt mi vào mỗi sáng thức dậy và sung huyết đỏ rực toàn bộ củng mạc.
Hiện tượng bội nhiễm vi khuẩn sau đợt viêm kết mạc do virus
Một tình huống phổ biến khác là viêm kết mạc do virus, đặc biệt là Adenovirus, bị bội nhiễm thêm vi khuẩn trong quá trình tiến triển. Ban đầu, đau mắt đỏ do virus thường chỉ tiết dịch trong suốt hoặc hơi nhầy loãng, kèm theo triệu chứng chảy nước mắt liên tục, đau họng, sốt nhẹ hoặc nổi hạch trước tai. Tuy nhiên, nếu người bệnh có thói quen dùng tay bẩn dụi mắt, sử dụng nguồn nước ô nhiễm, băng kín mắt hoặc dùng khăn lau mắt tái sử dụng nhiều lần, hàng rào biểu mô kết mạc vốn đang tổn thương sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn từ môi trường xâm nhập. Sự xuất hiện của dịch nhầy mủ màu vàng xanh sau vài ngày chảy nước mắt trong chính là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tình trạng bội nhiễm vi khuẩn đã xuất hiện.
Phân biệt đặc điểm dịch tiết giữa các dạng đau mắt đỏ
Để có hướng can thiệp y tế phù hợp, người bệnh cần phân biệt tính chất dịch tiết của từng dạng viêm kết mạc. Viêm kết mạc do vi khuẩn điển hình bởi dịch mủ đặc màu vàng hoặc xanh, tiết ra liên tục suốt cả ngày, gây dính mi mắt và ít khi kèm theo ngứa dữ dội. Trong khi đó, viêm kết mạc do virus thường có dịch loãng như nước mắt, mi mắt phù nề nhiều và dễ lây lan nhanh thành dịch trong cộng đồng. Ngược lại, viêm kết mạc dị ứng thường tiết dịch nhầy màu trắng trong hoặc sợi dai, kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội ở cả hai mắt, chảy nước mũi hoặc hắt hơi liên tục mà không có hiện tượng mủ vàng xanh. Việc nhận biết đúng tính chất chất tiết giúp giảm nguy cơ tự chẩn đoán sai lầm.
Nguy cơ biến chứng khi tự chữa mẹo và lạm dụng thuốc nhỏ mắt
Khi mắt bị sưng đỏ và tiết nhiều ghèn mủ, sai lầm nghiêm trọng nhất là tự ý xông mắt bằng các loại lá dân gian như lá trầu không hay lá dâu tằm. Nước xông quá nóng có thể gây bỏng biểu mô giác mạc, đồng thời bụi bẩn và nấm mốc bám trên lá cây dễ làm tăng nặng tình trạng nhiễm trùng. Bên cạnh đó, việc tự ý mua các lọ thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa kháng sinh và hoạt chất kháng viêm corticoid như dexamethasone hoặc prednisolone là cực kỳ nguy hại. Hoạt chất corticoid làm ức chế phản ứng viêm tự nhiên của cơ thể, tạo điều kiện cho vi khuẩn nhân lên nhanh chóng, làm chậm quá trình lành vết thương và có thể dẫn đến thủng giác mạc vĩnh viễn nếu đã có tổn thương trợt biểu mô.
Hướng dẫn vệ sinh đúng cách và thăm khám chuyên khoa Mắt
Khi phát hiện mắt có dấu hiệu chảy dịch mủ vàng hoặc xanh, người bệnh cần thực hiện chăm sóc mắt thận trọng để bảo vệ nhãn cầu. Sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm rửa trôi dịch tiết bám ở khóe mắt nhiều lần trong ngày, dùng gạc y tế dùng một lần cho từng bên mắt và rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau mỗi lần vệ sinh. Không được dùng chung khăn mặt, gối, kính mắt hoặc mỹ phẩm với người khác. Người bệnh cần sớm đến các phòng khám hoặc bệnh viện có chuyên khoa Mắt để bác sĩ nhãn khoa kiểm tra bề mặt giác mạc bằng máy sinh hiển vi, xác định chính xác mức độ nhiễm trùng và chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh phù hợp theo phác đồ y khoa.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hoặc hoạt chất corticoid mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Tuyệt đối không áp dụng các phương pháp đắp lá cây, xông hơi mắt bằng thảo dược chưa qua kiểm chứng vì nguy cơ bỏng nhiệt và nhiễm trùng hoại tử giác mạc rất cao. Khi có dấu hiệu mắt mờ, đau nhức sâu trong nhãn cầu, sợ ánh sáng hoặc chảy dịch mủ kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.
Tóm tắt
Hiện tượng đau mắt đỏ chảy dịch vàng hoặc xanh phần lớn bắt nguồn từ sự tấn công hoặc bội nhiễm của vi khuẩn tại kết mạc. Việc phát hiện sớm, vệ sinh mắt đúng cách bằng dung dịch vô khuẩn và thăm khám tại chuyên khoa Mắt sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ biến chứng loét giác mạc, đồng thời bảo vệ thị lực an toàn và hiệu quả cho người bệnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ có dịch mủ vàng hoặc xanh có dễ lây lan không?
Dịch tiết vàng hoặc xanh chứa lượng lớn vi khuẩn gây bệnh. Bệnh rất dễ lây sang mắt còn lại hoặc truyền cho người xung quanh nếu dùng chung khăn mặt, gối, chậu rửa hoặc dụi tay lên mắt rồi chạm vào các vật dụng sinh hoạt.
Có nên tự mua thuốc kháng sinh nhỏ mắt khi thấy có ghèn vàng không?
Không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh khi chưa được bác sĩ chuyên khoa Mắt chẩn đoán. Dùng sai loại thuốc hoặc sai liều lượng dễ gây nhờn thuốc, phản ứng dị ứng và làm kéo dài thời gian phục hồi của mắt.
Vì sao không được tự ý nhỏ thuốc chứa corticoid khi mắt chảy dịch mủ?
Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có thể làm giảm đỏ tạm thời nhưng lại làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, khiến vi khuẩn phát triển mạnh hơn và tăng nguy cơ loét giác mạc hoặc tăng nhãn áp vô cùng nguy hiểm.
Cách lau sạch dịch mủ bám quanh mí mắt như thế nào cho đúng?
Nên dùng gạc y tế vô khuẩn thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm lau nhẹ từ góc trong mắt ra ngoài. Mỗi miếng gạc chỉ dùng cho một bên mắt và một lần duy nhất để tránh lây nhiễm chéo.
Khi nào người bị đau mắt đỏ tiết dịch vàng xanh cần đến bệnh viện ngay?
Nếu sau 48 giờ vệ sinh mắt đúng cách mà lượng dịch mủ không giảm, mắt sưng đau nhiều hơn, nhìn mờ hoặc xuất hiện chấm trắng trên tròng đen, người bệnh cần đến bệnh viện khám chuyên khoa Mắt ngay lập tức.
