Đau khớp bàn tay khi mang thai: Nguyên nhân và cách xử trí

Đau khớp bàn tay khi mang thai là gì?

Đau khớp bàn tay khi mang thai là hiện tượng thai phụ cảm thấy nhức mỏi, co cứng hoặc sưng tức tại các khớp liên đốt ngón tay, khớp bàn ngón và khớp cổ tay. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài liên tục, gây khó khăn cho các thao tác cầm nắm đồ vật đơn giản. Trong phần lớn trường hợp, đây là phản ứng cơ thể mang tính cơ học và sinh lý liên quan đến quá trình mang thai, không phải là bệnh lý thoái hóa xương khớp vĩnh viễn. Cơn đau thường tăng lên vào buổi sáng sớm hoặc sau một đêm dài ít vận động. Sau khi sinh con và nồng độ nội tiết tố trở về trạng thái cân bằng, hầu hết các triệu chứng khó chịu tại bàn tay sẽ tự động thuyên giảm mà không để lại di chứng lâu dài.

Nguyên nhân dẫn đến đau khớp bàn tay trong thai kỳ

Trong thai kỳ, cơ thể người phụ nữ sản xuất nhiều hormone relaxin và estrogen nhằm làm giãn các dây chằng vùng chậu để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Tuy nhiên, các hormone này cũng tác động lên toàn bộ hệ thống dây chằng và bao khớp trên cơ thể, bao gồm cả các khớp nhỏ ở bàn tay và ngón tay, khiến khớp trở nên lỏng lẻo và dễ bị kích ứng.

Bên cạnh đó, hiện tượng giữ nước tự nhiên làm tăng thể tích tuần hoàn và phù nề các mô mềm xung quanh cổ tay. Khi các mô này sưng lên, chúng có thể chèn ép trực tiếp vào dây thần kinh giữa đi qua ống cổ tay, dẫn đến hội chứng ống cổ tay thường gặp ở tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Tình trạng tăng cân nhanh hoặc thói quen vận động lặp đi lặp lại của bàn tay cũng gia tăng áp lực cơ học lên các khớp ngón tay.

Dấu hiệu nhận biết và biểu hiện đi kèm thường gặp

Tình trạng đau khớp bàn tay ở phụ nữ mang thai thường đi kèm với cảm giác căng cứng các khớp ngón tay, rõ rệt nhất vào lúc vừa thức dậy vào buổi sáng. Thai phụ có thể cảm thấy khó cử động, nắm tay lại không chặt hoặc bàn tay mất lực khi cầm nắm các vật dụng sinh hoạt thường ngày.

Ngoài cảm giác đau nhức âm ỉ tại các khớp ngón tay và khớp cổ tay, nhiều mẹ bầu còn gặp triệu chứng tê bì, châm chích như kim châm ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa ngón áp út. Ở một số trường hợp, bàn tay có thể hơi sưng múp, các ngón tay căng mọng khiến việc đeo nhẫn trở nên chật chội và khó chịu. Các triệu chứng này thường có xu hướng tăng dần về đêm hoặc sau khi thai phụ giữ tay ở một tư thế quá lâu.

Phương pháp chăm sóc và làm dịu cơn đau tại nhà

Để giảm bớt cảm giác khó chịu mà không cần dùng thuốc, thai phụ có thể áp dụng các thói quen chăm sóc nhẹ nhàng mỗi ngày. Khi nghỉ ngơi hoặc đi ngủ, nên kê cao bàn tay bằng một chiếc gối mềm để hỗ trợ lưu thông máu và giảm ứ đọng dịch mô ở các ngón tay. Tránh nằm đè lên cánh tay hoặc gập cổ tay quá mức trong lúc ngủ.

Chườm mát bằng khăn lạnh quanh khớp cổ tay và ngón tay trong khoảng mười đến mười lăm phút có thể làm dịu nhanh cơn nhức và cảm giác căng tức. Mẹ bầu cũng nên thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng như xoay cổ tay chậm rãi, xòe và nắm các ngón tay nhịp nhàng để duy trì độ linh hoạt của khớp. Nếu tình trạng tê bì nhiều về đêm, việc sử dụng nẹp cố định cổ tay ở tư thế thẳng theo tư vấn của chuyên viên y tế sẽ mang lại hiệu quả nâng đỡ rất tốt.

Thời điểm thai phụ cần đến cơ sở y tế thăm khám

Mặc dù đau nhức khớp bàn tay phần lớn liên quan đến sinh lý thai kỳ, thai phụ vẫn cần đặc biệt chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường để kịp thời đi khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa sản hoặc cơ xương khớp.

Mẹ bầu nên đến bệnh viện ngay khi bàn tay sưng phù đột ngột, tăng nhanh trong thời gian ngắn, nhất là khi đi kèm phù mặt, đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc huyết áp tăng cao, bởi đây là những dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật cần được xử trí y tế khẩn cấp. Ngoài ra, nếu các khớp ngón tay xuất hiện tình trạng sưng đỏ, nóng rát, sốt nhẹ hoặc cơn đau dữ dội kéo dài làm mất hoàn toàn khả năng vận động và cảm giác của bàn tay, việc thăm khám sẽ giúp bác sĩ loại trừ các bệnh lý viêm khớp tự miễn hoặc tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ y khoa từ bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ mang thai không được tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc bôi ngoài da hay áp dụng các bài thuốc đắp lá dân gian chưa được kiểm chứng lên khớp ngón tay. Mọi dấu hiệu đau nhức tăng nặng hoặc kèm triệu chứng toàn thân đều cần được nhân viên y tế đánh giá cẩn thận.

Tóm tắt

Đau khớp bàn tay khi mang thai phần lớn là hiện tượng lành tính và tự thuyên giảm sau khi sinh. Tuy vậy, thai phụ không nên chủ quan chịu đựng cơn đau hoặc tự ý can thiệp bằng thuốc. Việc lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh kết hợp thăm khám định kỳ sẽ bảo đảm an toàn toàn diện cho cả mẹ và thai nhi.