Dấu hiệu ung thư thực quản thường gặp và thời điểm cần thăm khám

Dấu hiệu ung thư thực quản là gì?

Thực quản là ống cơ dài nối giữa họng và dạ dày, có chức năng co bóp nhịp nhàng để vận chuyển thức ăn và đồ uống. Ung thư thực quản hình thành khi các tế bào biểu mô lót mặt trong ống này bị đột biến và tăng sinh mất kiểm soát, tạo thành khối u ác tính xâm lấn thành thực quản và các cấu trúc xung quanh.

Bệnh gồm hai thể mô bệnh học chính là ung thư biểu mô vảy và ung thư biểu mô tuyến. Ung thư biểu mô vảy thường liên quan chặt chẽ đến thói quen hút thuốc lá và tiêu thụ rượu bia kéo dài, trong khi ung thư biểu mô tuyến thường phát sinh ở đoạn dưới thực quản gần dạ dày, gắn liền với tiền sử trào ngược dạ dày thực quản mạn tính và biến chứng thực quản Barrett. Do thành thực quản mỏng và có hệ thống bạch huyết phong phú, tế bào ác tính có xu hướng xâm lấn nhanh nếu không được phát hiện sớm.

Các biểu hiện sớm dễ bị bỏ qua ở đường tiêu hóa trên

Ở giai đoạn khởi phát, ung thư thực quản diễn tiến rất thầm lặng và ít khi biểu hiện rõ nét. Dấu hiệu sớm thường gặp nhất là cảm giác nuốt vướng mơ hồ, người bệnh cảm thấy thức ăn đặc như cơm hoặc thịt khó trôi qua cổ họng, đôi khi có cảm giác nghẹn nhẹ thoáng qua sau xương ức rồi tự biến mất khiến nhiều người dễ chủ quan bỏ qua.

Theo thời gian, tình trạng khó nuốt xuất hiện thường xuyên hơn khi lòng thực quản bị thu hẹp dần. Người bệnh có xu hướng phải nhai kỹ hơn, uống nhiều nước để nuốt trôi thức ăn. Ngoài ra, cảm giác nóng rát, khó chịu nhẹ vùng ngực tương tự như chứng trào ngược axit cũng có thể xuất hiện rải rác nhưng không đáp ứng tốt với các thuốc kháng axit thông thường.

Triệu chứng rõ rệt khi khối u thực quản tiến triển

Khi khối u phát triển lớn hơn và làm bít tắc một phần lòng ống dẫn thức ăn, triệu chứng nuốt nghẹn sẽ trở nên liên tục và tăng dần mức độ. Ban đầu người bệnh chỉ nghẹn với thức ăn đặc, sau đó khó nuốt cả thức ăn lỏng như cháo, súp và thậm chí gặp khó khăn ngay cả khi uống nước hay nuốt nước bọt.

Bên cạnh nuốt nghẹn, cảm giác đau tức sau xương ức hoặc đau lan ra sau lưng xuất hiện rõ hơn trong và sau bữa ăn. Thức ăn ứ đọng phía trên khối u có thể gây trớ ngược ra ngoài kèm theo dịch nhầy thực quản hoặc nước bọt tiết nhiều. Đây là giai đoạn tổn thương đã tiến triển đáng kể và đòi hỏi phải can thiệp y tế khẩn trương.

Dấu hiệu toàn thân và ảnh hưởng đến sức khỏe chung

Ung thư thực quản không chỉ gây triệu chứng tại chỗ mà còn dẫn đến nhiều rối loạn toàn thân nghiêm trọng. Biểu hiện phổ biến nhất là sụt cân nhanh chóng trong thời gian ngắn mà không do ăn kiêng hay chủ đích giảm cân. Tình trạng sút cân xảy ra do việc hấp thu dinh dưỡng bị cản trở bởi chứng khó nuốt kết hợp với tình trạng suy mòn do tế bào ung thư gây ra.

Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi suy nhược, da dẻ xanh xao do thiếu máu mạn tính bởi các vi xuất huyết rỉ rả từ bề mặt khối u. Một số trường hợp có thể xuất hiện khàn tiếng dai dẳng, ho khan kéo dài hoặc nấc cụt liên tục do khối u thực quản lan rộng gây chèn ép các dây thần kinh lân cận ở vùng trung thất.

Phân biệt với các bệnh lý đường tiêu hóa lành tính

Nhiều triệu chứng của ung thư thực quản rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính phổ biến khác ở đường tiêu hóa và tai mũi họng. Viêm loét thực quản, bệnh trào ngược dạ dày thực quản, co thắt tâm vị hay loạn cảm họng do căng thẳng thần kinh đều có thể gây nuốt vướng, nóng rát họng hoặc tức ngực.

Chính vì sự tương đồng này, người bệnh không nên tự đưa ra kết luận hoặc tự ý mua thuốc điều trị dạ dày khi triệu chứng kéo dài. Việc phân biệt chính xác đòi hỏi phải có sự thăm khám trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa thông qua nội soi ống mềm có sinh thiết mô bệnh học, giúp phát hiện sớm tổn thương ác tính ngay từ khi còn khu trú.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa và nâng cao nhận thức cộng đồng, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự ý dùng các bài thuốc truyền miệng hoặc tự điều chỉnh thuốc điều trị khi gặp dấu hiệu nuốt nghẹn. Khi có biểu hiện bất thường kéo dài ở đường tiêu hóa, hãy đến bệnh viện chuyên khoa tiêu hóa để được nội soi và tư vấn cụ thể.

Tóm tắt

Ung thư thực quản là bệnh lý ác tính phức tạp nhưng nếu phát hiện sớm thì cơ hội can thiệp hiệu quả sẽ cao hơn rất nhiều. Việc lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm cảm giác nuốt vướng và chủ động nội soi tiêu hóa định kỳ khi có yếu tố nguy cơ là biện pháp bảo vệ sức khỏe thiết thực nhất. Người bệnh tuyệt đối không tự điều trị tại nhà khi xuất hiện bất thường ở đường ăn uống.