Dấu hiệu u não lành tính dễ bị bỏ qua và thời điểm cần thăm khám

U não lành tính là gì?

U não lành tính là tập hợp các tế bào bất thường hình thành bên trong hộp sọ nhưng không chứa tế bào ung thư ác tính, điển hình gồm u màng não, u tuyến yên, u bao dây thần kinh thính giác. Do tính chất tiến triển chậm trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, não bộ có khả năng tự thích nghi tạm thời với thể tích khối u, khiến các biểu hiện ban đầu không rầm rộ.

Tuy nhiên, hộp sọ là một khoang kín có thể tích cố định. Khi khối u phát triển đến kích thước nhất định, hiện tượng tăng áp lực nội sọ và chèn ép khu trú lên các dây thần kinh sọ hoặc nhu mô não lân cận sẽ xảy ra. Nếu người bệnh chủ quan bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, khối u có thể gây tổn thương thị lực, thính lực hoặc chức năng vận động vĩnh viễn.

Đau đầu dai dẳng kèm buồn nôn vào sáng sớm

Đau đầu là triệu chứng phổ biến hàng đầu nhưng thường bị xem nhẹ do nhầm lẫn với căng thẳng hoặc đau nửa đầu Migraine. Ở người có khối u não lành tính, cơn đau thường xuất hiện nhiều hơn vào sáng sớm hoặc nửa đêm, đánh thức người bệnh dậy. Cơn đau có xu hướng âm ỉ, tăng nặng dần theo thời gian và tăng lên khi người bệnh ho, hắt hơi hay thay đổi tư thế đột ngột.

Điểm đặc trưng là cơn đau đầu này thường kém đáp ứng với các loại thuốc giảm đau thông thường. Đôi khi, cơn đau kèm theo cảm giác buồn nôn hoặc nôn vọt mà không hề liên quan đến bữa ăn hay các bệnh lý tiêu hóa, cảnh báo áp lực nội sọ đang gia tăng.

Rối loạn thị lực và suy giảm thính lực một bên

Khi khối u nằm ở vùng thùy chẩm hoặc gần giao thoa thị giác, người bệnh có thể gặp các rối loạn thị giác từ từ mà không nhận ra. Tình trạng này bao gồm mờ mắt tăng dần, nhìn đôi, hoa mắt hoặc mất dần thị trường ngoại vi, tức là không nhìn rõ những vật thể ở hai bên khóe mắt.

Nhiều người thường lầm tưởng mắt bị lão hóa hoặc tăng độ cận viễn thị và chỉ đi đo kính thay vì kiểm tra thần kinh. Ngoài ra, khối u vùng góc cầu tiểu não có thể gây ù tai một bên liên tục, giảm thính lực từ từ hoặc xuất hiện những cơn chóng mặt, mất thăng bằng khi di chuyển.

Thay đổi tâm tính và suy giảm trí nhớ bất thường

Khối u phát triển ở thùy trán hoặc thùy thái dương có thể tác động trực tiếp lên vùng điều hòa cảm xúc và hành vi. Người bệnh hoặc người thân có thể nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong tính cách, chẳng hạn như dễ cáu gắt vô cớ, trầm cảm, thờ ơ với xung quanh hoặc phản ứng chậm chạp bất thường so với trước đây.

Bên cạnh đó, các vấn đề về nhận thức như suy giảm trí nhớ ngắn hạn, mất tập trung, gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ khi giao tiếp cũng là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh cần được kiểm tra sớm thay vì quy kết cho tình trạng lão hóa tự nhiên hay áp lực công việc.

Co giật cục bộ và cảm giác tê yếu tay chân

Sự xuất hiện của cơn co giật đầu tiên ở người trưởng thành không có tiền sử động kinh là dấu hiệu rất quan trọng gợi ý tổn thương thực thể tại não. Cơn co giật có thể toàn thân hoặc chỉ khu trú ở một nhóm cơ như co giật bàn tay, cánh tay hoặc co giật cơ mặt.

Ngoài ra, cảm giác tê bì, châm chích, yếu nhẹ một bên tay hoặc chân, hay làm rơi đồ vật, bước đi loạng choạng cũng thường bị hiểu nhầm là bệnh thoái hóa cột sống cổ hoặc thiếu máu não thoáng qua. Khối u kích thước tăng dần chèn ép vỏ não vận động sẽ làm triệu chứng yếu liệt tăng nặng theo thời gian.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục y khoa thường thức và không thể thay thế cho quá trình chẩn đoán chuyên sâu từ bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Khi có các triệu chứng đau đầu dữ dội đột ngột, nôn ói nhiều, co giật, lú lẫn hoặc yếu liệt chi, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại thần kinh hoặc phòng cấp cứu gần nhất để được kiểm tra, tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau uống kéo dài để tránh làm che lấp triệu chứng bệnh.

Tóm tắt

U não lành tính dù không phải ung thư ác tính nhưng khối u vẫn có thể gây chèn ép các cấu trúc thần kinh quan trọng nếu không được phát hiện sớm. Việc chú ý lắng nghe những thay đổi nhỏ bất thường của cơ thể và chủ động thăm khám thần kinh là chìa khóa giúp kiểm soát bệnh an toàn và bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài.