Dấu hiệu u nang buồng trứng và những biểu hiện phụ nữ cần lưu ý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
U nang buồng trứng là một trong những bất thường phụ khoa phổ biến hàng đầu ở nữ giới, có thể xuất hiện ở nhiều lứa tuổi từ tuổi dậy thì đến giai đoạn mãn kinh. Đa phần các khối u nang phát triển thầm lặng và lành tính, song chúng vẫn có thể gây ra nhiều phiền toái hoặc biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm.
Việc nhận biết rõ các dấu hiệu u nang buồng trứng đóng vai trò then chốt giúp chị em chủ động thăm khám y khoa kịp thời. Nắm bắt những thay đổi bất thường của cơ thể là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống cho phái đẹp.
Dấu hiệu u nang buồng trứng là gì?
U nang buồng trứng là tình trạng hình thành một hoặc nhiều túi chứa dịch lỏng, chất nhầy hoặc mô đặc nằm bên trong hoặc trên bề mặt của buồng trứng. Về mặt sinh lý, u nang buồng trứng thường được chia thành hai nhóm chính là u nang cơ năng và u nang thực thể. U nang cơ năng hình thành do sự rối loạn hoạt động rụng trứng tạm thời, thường vô hại và có xu hướng tự thoái triển sau một vài chu kỳ kinh nguyệt.
Ngược lại, u nang thực thể bao gồm u nang nước, u nang nhầy, u nang bì và u nang lạc nội mạc tử cung xuất phát từ những tổn thương nhu mô buồng trứng thực sự. Nhóm u nang này không thể tự biến mất mà thường tồn tại kéo dài, có thể tăng dần về kích thước và tiềm ẩn nguy cơ gây ra các biến chứng cấp tính như xoắn cuống nang, vỡ u nang hoặc chèn ép các cơ quan lân cận. Do đó, việc theo dõi y khoa định kỳ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của phụ nữ.
Cảm giác đau âm ỉ và nặng tức vùng bụng dưới
Nhiều trường hợp u nang buồng trứng kích thước nhỏ phát triển âm thầm và không biểu hiện rõ rệt, chỉ được phát hiện tình cờ qua siêu âm phụ khoa. Tuy nhiên, khi khối nang lớn dần hoặc gây ảnh hưởng đến cấu trúc xung quanh, chị em thường cảm nhận được các cơn đau âm ỉ hoặc tức nặng ở vùng bụng dưới và vùng chậu. Cơn đau có thể xuất hiện liên tục hoặc từng đợt, tăng lên khi vận động mạnh hoặc trong chu kỳ kinh nguyệt.
Cảm giác trằn tức và nặng nề ở vùng bụng dưới là biểu hiện khá thường gặp. Khối u nang gia tăng kích thước tạo áp lực lên các cơ quan lân cận trong tiểu khung, khiến người bệnh luôn có cảm giác đầy bụng, khó chịu dù không phải do rối loạn tiêu hóa. Đôi khi, cơn đau vùng chậu còn có thể lan ra vùng thắt lưng hoặc vùng đùi trên, gây bất tiện trong sinh hoạt thường ngày.
Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và chảy máu bất thường
U nang buồng trứng có thể làm thay đổi sự điều hòa nội tiết tố hoặc cản trở quá trình rụng trứng bình thường, từ đó dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt. Người bệnh có thể gặp phải các hiện tượng như chu kỳ kinh kéo dài bất thường, chậm kinh, rong kinh hoặc lượng máu kinh ra nhiều hơn so với những tháng trước đó.
Bên cạnh sự thay đổi về chu kỳ kinh, một số phụ nữ còn xuất hiện tình trạng đau bụng kinh dữ dội hơn hẳn bình thường. Hiện tượng chảy máu âm đạo bất thường ngoài kỳ kinh nguyệt cũng là dấu hiệu cảnh báo cần chú ý. Những bất thường này cảnh báo buồng trứng đang gặp xáo trộn trong hoạt động chức năng hoặc có sự hiện diện của khối nang thực thể cần được đánh giá y khoa.
Hiện tượng chèn ép gây rối loạn tiểu tiện và tiêu hóa
Khi kích thước u nang buồng trứng tiến triển lớn, khối u có xu hướng chèn ép trực tiếp vào các cơ quan nằm kế cận trong khoang chậu như bàng quang và trực tràng. Tác động chèn ép lên bàng quang làm giảm dung tích chứa nước tiểu, khiến phụ nữ thường xuyên buồn tiểu, đi tiểu nhiều lần trong ngày hoặc có cảm giác tiểu không hết bãi.
Ở phía sau, áp lực của khối nang tác động lên trực tràng có thể gây khó khăn cho nhu động ruột, dẫn tới táo bón kéo dài hoặc cảm giác mót rặn khó chịu. Ngoài ra, việc khối nang choán chỗ trong ổ bụng còn gây cảm giác nhanh no khi ăn, chướng bụng đầy hơi kéo dài dù chế độ ăn uống không có sự thay đổi rõ rệt.
Đau tức vùng chậu khi sinh hoạt vợ chồng
Cảm giác đau rát hoặc khó chịu sâu trong khung chậu khi quan hệ tình dục, còn gọi là đau khi giao hợp, là dấu hiệu thường gặp ở phụ nữ có u nang buồng trứng kích thước lớn hoặc u nang do lạc nội mạc tử cung. Khi có sự va chạm hoặc thay đổi áp lực vùng chậu, khối nang bị đè ép gây ra cảm giác đau nhói, làm giảm chất lượng đời sống vợ chồng.
Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần chú ý đến biểu hiện này, nhất là khi cơn đau xuất hiện lặp đi lặp lại ở một bên bụng dưới. Đây là tín hiệu cho thấy các tạng vùng chậu đang bị chèn ép hoặc viêm dính, cần được thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa để xác định nguyên nhân.
Các bước thăm khám và theo dõi y khoa cần thiết
Để xác định chính xác tính chất của u nang buồng trứng, bác sĩ chuyên khoa thường chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm đầu dò âm đạo hoặc siêu âm ổ bụng. Siêu âm giúp đánh giá kích thước, cấu trúc nang dạng dịch, dạng đặc hay nang hỗn hợp, cũng như mức độ tưới máu của khối u.
Tùy vào từng trường hợp cụ thể, người bệnh có thể được chỉ định làm thêm xét nghiệm máu định lượng các chất chỉ điểm sinh học như CA 125 để hỗ trợ đánh giá nguy cơ. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ dựa trên các kết quả này cùng độ tuổi và nguyện vọng sinh sản của bệnh nhân để tư vấn phương án theo dõi định kỳ hay can thiệp ngoại khoa phù hợp.
Lưu ý an toàn
Các thông tin chia sẻ mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo tổng quan, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi xuất hiện các cơn đau bụng dữ dội đột ngột kèm sốt hoặc nôn mửa, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất vì đây có thể là dấu hiệu cấp cứu của xoắn hoặc vỡ u nang buồng trứng.
Tóm tắt
U nang buồng trứng phần lớn là lành tính nhưng không nên chủ quan trước các thay đổi bất thường của chu kỳ kinh nguyệt hay vùng chậu. Việc chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm và có kế hoạch theo dõi y khoa thích hợp. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, chị em phụ nữ cần tìm đến bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để được tư vấn chính xác.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
U nang buồng trứng có tự hết mà không cần điều trị không?
Đa số các u nang buồng trứng cơ năng có thể tự teo và biến mất sau vài chu kỳ kinh nguyệt mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, bệnh nhân cần được bác sĩ siêu âm theo dõi định kỳ để đánh giá tiến triển.
Bị u nang buồng trứng có mang thai được không?
Hầu hết các u nang buồng trứng nhỏ, lành tính không ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thụ thai. Tuy nhiên, một số loại nang như nang lạc nội mạc tử cung hoặc biến chứng xoắn nang có thể tác động đến sức khỏe sinh sản nếu không được xử trí.
U nang buồng trứng có gây rối loạn tiểu tiện không?
Khối u nang buồng trứng phát triển lớn có thể chèn ép vào bàng quang gây tiểu nhiều lần hoặc chèn ép trực tràng dẫn đến táo bón, khó chịu ở vùng hạ vị.
Đau do xoắn hoặc vỡ u nang buồng trứng có đặc điểm gì?
Cơn đau do xoắn u nang hoặc vỡ nang thường xuất hiện đột ngột, dữ dội ở một bên bụng dưới, có thể kèm theo buồn nôn, nôn mửa hoặc choáng váng.
Sau khi phát hiện u nang buồng trứng bao lâu nên tái khám?
Tùy theo tính chất nang, bác sĩ thường khuyến cáo tái khám và siêu âm sau 1 đến 3 chu kỳ kinh nguyệt để kiểm tra kích thước cùng sự thay đổi của khối u.
