Dấu hiệu bệnh lậu ở nữ giới và cách phát hiện sớm

Bệnh lậu ở nữ giới là gì?

Bệnh lậu là một trong những bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục phổ biến trên toàn cầu, xuất hiện ở cả nam và nữ nhưng có biểu hiện lâm sàng rất khác biệt giữa hai giới. Vi khuẩn gây bệnh có tên khoa học là Neisseria gonorrhoeae hay còn gọi là lậu cầu khuẩn, có đặc tính ưa cư trú tại những vùng niêm mạc ấm và ẩm ướt như cổ tử cung, niệu đạo, trực tràng, vòm họng và kết mạc mắt.

Đường lây truyền chính của lậu cầu khuẩn là qua các hành vi quan hệ tình dục không an toàn qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người mang mầm bệnh. Ngoài ra, vi khuẩn còn có thể truyền từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ sinh thường. Ở nữ giới, niêm mạc cổ tử cung là vị trí nhiễm trùng tiên phát thường gặp nhất. Do biểu hiện ban đầu thường nhẹ hoặc lẫn với dịch tiết sinh lý, nhiều phụ nữ chỉ phát hiện bệnh khi vi khuẩn đã tiến triển sâu vào hệ sinh sản hoặc bạn tình có triệu chứng rõ rệt đi khám.

Biểu hiện tại cơ quan sinh dục và đường tiết niệu

Ở giai đoạn khởi phát, vi khuẩn lậu thường tấn công vào cổ tử cung và niệu đạo. Nữ giới có thể nhận thấy lượng khí hư tăng tiết bất thường, dịch âm đạo loãng hoặc đặc dính, chuyển sang màu vàng, vàng xanh, đôi khi kèm theo mùi hôi khó chịu.

Cùng với dịch tiết âm đạo biến đổi, chị em thường gặp phải tình trạng kích ứng đường tiểu như cảm giác nóng rát, buốt nhói khi đi tiểu, tiểu rắt, tiểu nhiều lần trong ngày. Một số trường hợp có thể xuất hiện hiện tượng đau âm ỉ vùng bụng dưới, cảm giác khó chịu hoặc đau rát khi quan hệ tình dục, thậm chí xuất huyết âm đạo bất thường giữa các kỳ kinh nguyệt hoặc sau khi giao hợp. Các dấu hiệu này thường bị nhầm lẫn với viêm bàng quang hoặc viêm âm đạo do nấm, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua việc thăm khám chuyên khoa.

Dấu hiệu bệnh lậu tại vòm họng và vùng hậu môn trực tràng

Lậu cầu khuẩn không chỉ gây tổn thương tại cơ quan sinh dục mà còn có thể biểu hiện ở các vị trí khác tùy thuộc vào hành vi quan hệ tình dục. Khi quan hệ qua đường miệng, vi khuẩn lậu cư trú ở vòm họng gây viêm họng, đau rát cổ họng kéo dài, sưng amidan kèm theo mủ trắng, nuốt đau và sưng hạch bạch huyết vùng cổ. Biểu hiện này rất dễ bị chẩn đoán nhầm với viêm họng do cảm lạnh hoặc viêm họng liên cầu khuẩn.

Nếu quan hệ qua đường hậu môn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng viêm trực tràng như ngứa ngáy hậu môn, chảy dịch mủ vàng hoặc nhầy nhớt, đau rát khi đại tiện, chảy máu trực tràng hoặc mót rặn liên tục. Ngoài ra, vi khuẩn có thể vô tình dính vào mắt dẫn đến viêm kết mạc mắt với biểu hiện đỏ mắt, sưng mí, cộm xót và chảy dịch mủ vàng đặc.

Nguyên nhân khiến bệnh lậu ở nữ giới dễ bị bỏ sót

Một trong những trở ngại lớn nhất trong việc phát hiện bệnh lậu ở phụ nữ là phần lớn trường hợp nhiễm trùng không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt hoặc biểu hiện rất mờ nhạt. Cấu tạo giải phẫu cơ quan sinh dục nữ nằm sâu bên trong, biểu mô cổ tử cung có thể bị tổn thương nhưng không gây đau đớn dữ dội ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh hoàn toàn không nhận biết được tình trạng nhiễm khuẩn.

Sự tương đồng về mặt biểu hiện giữa nhiễm lậu cầu với viêm âm đạo do tạp khuẩn, nấm Candida hoặc viêm niệu đạo nhẹ khiến nhiều chị em tự ý mua thuốc đặt phụ khoa hoặc dung dịch vệ sinh để sử dụng. Hành vi này làm che lấp các dấu hiệu cảnh báo, khiến vi khuẩn âm thầm xâm nhập sâu hơn vào đường sinh dục trên, tạo điều kiện cho bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính với nhiều nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Nguy cơ biến chứng khi không phát hiện và can thiệp kịp thời

Khi không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, vi khuẩn lậu từ cổ tử cung sẽ lan ngược dòng lên tử cung, vòi trứng và buồng trứng, gây ra bệnh lý viêm vùng chậu. Viêm vùng chậu cấp tính gây đau bụng dưới dữ dội, sốt cao, ớn lạnh, buồn nôn và mệt mỏi toàn thân. Về lâu dài, quá trình viêm nhiễm tạo thành các dải xơ dính làm tắc nghẽn vòi trứng.

Tình trạng xơ dính vòi trứng làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn ở nữ giới hoặc làm tăng tỷ lệ mang thai ngoài tử cung, đe dọa trực tiếp tính mạng nếu túi thai vỡ. Ngoài ra, vi khuẩn lậu có thể xâm nhập vào dòng máu gây hội chứng nhiễm lậu cầu lan tỏa, dẫn đến viêm khớp nhiễm trùng, tổn thương da dạng sẩn mủ và viêm bao gân, gây suy giảm chất lượng cuộc sống nghiêm trọng.

Các xét nghiệm y khoa giúp chẩn đoán chính xác bệnh lậu

Để xác định chính xác sự hiện diện của lậu cầu khuẩn Neisseria gonorrhoeae, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm vi sinh tại cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu hoặc phụ sản. Bác sĩ sẽ lấy bệnh phẩm là dịch tiết cổ tử cung, dịch niệu đạo, dịch họng hoặc dịch hậu môn để tiến hành chẩn đoán.

Các phương pháp cận lâm sàng phổ biến hiện nay bao gồm nhuộm soi tìm song cầu khuẩn Gram âm hình hạt cà phê nằm trong hoặc ngoài bạch cầu đa nhân, nuôi cấy vi khuẩn trên môi trường chọn lọc để làm kháng sinh đồ, và xét nghiệm khuếch đại acid nucleic PCR hay NAAT. Trong đó, xét nghiệm NAAT có độ nhạy và độ đặc hiệu rất cao, giúp phát hiện mầm bệnh ngay cả khi lượng vi khuẩn trong dịch tiết còn thấp hoặc người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Việc chẩn đoán sớm giúp lựa chọn phác đồ kháng sinh chuẩn xác và ngăn ngừa tình trạng kháng thuốc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian truyền miệng để tự chữa tại nhà vì có nguy cơ cao gặp phải tình trạng lậu cầu kháng thuốc. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đến ngay các bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa da liễu, sản phụ khoa uy tín để được xét nghiệm và hướng dẫn phác đồ phù hợp.

Tóm tắt

Bệnh lậu ở nữ giới có diễn tiến âm thầm nhưng để lại nhiều hệ lụy cho sức khỏe sinh sản nếu phát hiện muộn. Chủ động lắng nghe các thay đổi bất thường ở vùng kín, thực hiện xét nghiệm định kỳ khi có yếu tố nguy cơ và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa là biện pháp quan trọng để bảo vệ bản thân cùng bạn tình.