Đặt vòng tránh thai là gì và ưu nhược điểm của từng loại
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đặt vòng tránh thai là phương pháp ngừa thai dài hạn được hàng triệu phụ nữ trên thế giới tin dùng nhờ tính tiện lợi, hiệu quả bảo vệ vượt trội và không làm gián đoạn sinh hoạt vợ chồng. Dụng cụ tử cung nhỏ gọn này được bác sĩ chuyên khoa đưa vào lòng tử cung nhằm ngăn cản quá trình thụ tinh và làm tổ của phôi thai.
Hiện nay có hai nhóm chính được sử dụng phổ biến là vòng tránh thai chứa đồng và vòng tránh thai phóng thích nội tiết. Mỗi dòng sản phẩm sở hữu cơ chế tác động, thời gian duy trì và những ưu nhược điểm riêng biệt. Việc tìm hiểu rõ từng loại giúp chị em chủ động đưa ra lựa chọn phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe sinh sản của bản thân.
Đặt vòng tránh thai là gì?
Đặt vòng tránh thai, hay còn gọi là đặt dụng cụ tử cung, là thủ thuật y khoa đưa một thiết bị nhỏ hình chữ T hoặc hình cánh cung vào bên trong buồng tử cung của người phụ nữ. Mục đích chính của thủ thuật là ngăn chặn sự thụ tinh hoặc không cho trứng đã thụ tinh làm tổ tại niêm mạc tử cung. Đây là một trong những biện pháp kế hoạch hóa gia đình mang lại hiệu quả rất cao, với tỷ lệ ngừa thai thành công vượt trội so với các phương pháp rào cản thông thường. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là tính khả hồi, nghĩa là khi người phụ nữ có nhu cầu sinh con trở lại, bác sĩ chỉ cần tháo vòng ra và khả năng thụ thai sẽ phục hồi nhanh chóng. Hiện nay, người dùng chủ yếu tiếp cận hai loại chính gồm vòng chứa đồng truyền thống và vòng chứa hormone nội tiết.
Đặc điểm cùng ưu nhược điểm của vòng tránh thai chứa đồng
Vòng tránh thai chứa đồng là loại dụng cụ tử cung bằng nhựa dẻo có quấn sợi đồng mảnh. Cơ thể giải phóng liên tục một lượng nhỏ ion đồng vào buồng tử cung, làm thay đổi môi trường sinh hóa, làm bất hoạt tinh trùng và ngăn cản quá trình tinh trùng gặp trứng để thụ tinh. Đồng thời, phản ứng viêm vô khuẩn tại niêm mạc tử cung cũng khiến phôi thai không thể làm tổ. Ưu điểm nổi bật của loại vòng này là thời gian sử dụng kéo dài từ 5 đến 10 năm tùy từng mẫu mã, chi phí hợp lý và hoàn toàn không ảnh hưởng đến nội tiết tố tự nhiên của cơ thể. Phụ nữ đang cho con bú có thể yên tâm sử dụng mà không lo giảm tiết sữa. Tuy nhiên, nhược điểm là trong vài chu kỳ đầu sau khi đặt, lượng máu kinh có thể ra nhiều hơn, chu kỳ kéo dài hơn và có thể kèm theo cảm giác đau bụng kinh âm ỉ.
Đặc điểm cùng ưu nhược điểm của vòng tránh thai nội tiết
Vòng tránh thai nội tiết giải phóng một lượng nhỏ hormone progesterone tổng hợp vào buồng tử cung mỗi ngày. Tác dụng chính của hormone này là làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung, ngăn cản tinh trùng xâm nhập, đồng thời làm mỏng lớp niêm mạc tử cung khiến phôi thai khó bám dính. Ở một số phụ nữ, nồng độ hormone tại chỗ còn có thể ức chế sự rụng trứng tự nhiên. Ưu điểm lớn của vòng nội tiết là giúp giảm đáng kể lượng máu kinh, hạn chế tình trạng đau bụng kinh dữ dội và rất thích hợp cho những người bị rong kinh, cường kinh hoặc lạc nội mạc tử cung. Hiệu quả ngừa thai duy trì khoảng 3 đến 5 năm. Dù vậy, nhược điểm là chi phí thường cao hơn vòng chứa đồng, trong những tháng đầu có thể xuất hiện hiện tượng ra máu thấm giọt giữa chu kỳ hoặc vô kinh tạm thời.
Quy trình thực hiện và thời điểm đặt vòng tránh thai an toàn
Thao tác đặt vòng tránh thai cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa tại các cơ sở y tế đảm bảo điều kiện vô khuẩn. Thời điểm đặt thích hợp nhất thường là khi vừa sạch kinh nguyệt khoảng 2 đến 3 ngày và chưa có quan hệ tình dục. Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ thăm khám phụ khoa tổng quát để loại trừ viêm nhiễm đường sinh dục và xác định vị trí buồng tử cung. Quy trình đưa dụng cụ tử cung qua cổ tử cung diễn ra trong khoảng vài phút. Sau khi đặt, người phụ nữ nên nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 15 đến 30 phút, tránh mang vác vật nặng và kiêng quan hệ tình dục trong khoảng một tuần đầu để vòng ổn định vị trí. Bác sĩ cũng sẽ hẹn tái khám sau chu kỳ kinh tiếp theo để kiểm tra xem vòng có bị lệch hay tụt thấp không.
Những đối tượng không nên hoặc cần thận trọng khi đặt vòng
Mặc dù là biện pháp ngừa thai an toàn và phổ biến, không phải ai cũng phù hợp để đặt dụng cụ tử cung. Những trường hợp chống chỉ định bao gồm phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai, người đang mắc các bệnh viêm nhiễm vùng chậu cấp tính, viêm âm đạo hoặc viêm cổ tử cung chưa được điều trị dứt điểm. Phụ nữ có dị tật bẩm sinh ở tử cung, u xơ tử cung kích thước lớn làm biến dạng buồng tử cung, hoặc có tiền sử xuất huyết âm đạo bất thường chưa rõ nguyên nhân cũng không nên đặt vòng. Riêng với vòng chứa đồng, người có tiền sử dị ứng đồng hoặc mắc bệnh Wilson cần tránh sử dụng. Đối với vòng nội tiết, những trường hợp có bệnh lý gan nặng hoặc nghi ngờ ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung sẽ cần tham khảo các phương pháp tránh thai khác an toàn hơn.
Lưu ý an toàn
Thủ thuật đặt vòng tránh thai bắt buộc phải thực hiện tại cơ sở y tế có đủ điều kiện vô khuẩn. Sau khi đặt, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường như đau bụng dưới dữ dội, sốt cao, khí hư có mùi hôi hoặc ra máu âm đạo kéo dài nhiều ngày, người bệnh cần đi khám ngay để kiểm tra tình trạng vòng và phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng.
Tóm tắt
Đặt vòng tránh thai là giải pháp ngừa thai dài hạn, tiện lợi và có khả năng phục hồi khả năng sinh sản nhanh chóng sau khi tháo bỏ. Việc lựa chọn vòng chứa đồng hay vòng nội tiết cần căn cứ vào thể trạng, cơ địa kinh nguyệt và tư vấn từ bác sĩ sản phụ khoa. Thăm khám định kỳ sẽ giúp đảm bảo vòng luôn nằm đúng vị trí và phát huy hiệu quả bảo vệ an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đặt vòng tránh thai có đau nhiều không?
Quy trình đặt vòng diễn ra khá nhanh tại phòng khám chuyên khoa. Chị em có thể cảm thấy hơi tức hoặc co thắt nhẹ ở vùng bụng dưới tương tự như đau bụng kinh, cảm giác này thường giảm dần sau vài giờ đến vài ngày.
Tháo vòng tránh thai thì bao lâu có thể mang thai lại?
Sau khi tháo vòng tránh thai tại cơ sở y tế chuyên khoa, niêm mạc tử cung sẽ hồi phục và chức năng sinh sản của phụ nữ thường trở lại bình thường nhanh chóng, chị em hoàn toàn có thể mang thai lại theo kế hoạch.
Đặt vòng tránh thai có ảnh hưởng đến quan hệ vợ chồng không?
Vòng tránh thai nằm sâu trong buồng tử cung và dây vòng rất mềm nằm ở cổ tử cung. Nếu vòng đặt đúng vị trí, sinh hoạt vợ chồng diễn ra bình thường và không gây vướng víu hay cảm giác đau đớn cho cả hai người.
Vòng tránh thai có phòng ngừa được bệnh lây truyền qua đường tình dục không?
Vòng tránh thai chỉ có tác dụng ngăn ngừa thụ thai trong buồng tử cung chứ không có khả năng bảo vệ cơ thể trước các tác nhân lây truyền qua đường tình dục. Do đó vẫn cần dùng bao cao su khi cần phòng bệnh.
Nên đi đặt vòng tránh thai vào thời điểm nào trong chu kỳ?
Thời điểm lý tưởng nhất là ngay sau khi sạch kinh từ hai đến ba ngày và chưa quan hệ tình dục. Lúc này cổ tử cung hé mở nhẹ giúp thao tác đặt vòng diễn ra thuận lợi, giảm đau và chắc chắn chưa có thai.
