Đã tiêm vắc xin HPV rồi có bị sùi mào gà không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Người đã tiêm vắc xin HPV vẫn có khả năng mắc sùi mào gà trong một số trường hợp cụ thể. Vắc xin phòng HPV mang lại hiệu quả bảo hộ rất cao đối với các chủng virus có trong thành phần tiêm chủng, nhưng không thể ngăn chặn tuyệt đối tất cả các chủng gây bệnh hoặc tiêu diệt virus nếu cơ thể đã nhiễm từ trước.
Việc hiểu rõ cơ chế tác động của vắc xin, phạm vi phòng ngừa của từng loại và các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp người tiêm có cái nhìn thực tế, từ đó chủ động kết hợp các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe sinh sản một cách toàn diện.
Tiêm HPV có bị sùi mào gà không?
Vắc xin HPV là chế phẩm sinh học chủ động giúp hệ thống miễn dịch tạo kháng thể nhận diện và vô hiệu hóa virus Human Papillomavirus khi chúng xâm nhập. Sùi mào gà, còn gọi là bệnh u nhú sinh dục, là tình trạng tổn thương lành tính xuất hiện tại niêm mạc vùng sinh dục hoặc hậu môn do các chủng virus HPV nguy cơ thấp gây ra, trong đó phổ biến nhất là chủng type 6 và type 11. Các loại vắc xin HPV đang lưu hành có phổ phòng bệnh không giống nhau. Vắc xin nhị giá chỉ tập trung bảo vệ trước hai chủng gây ung thư là 16 và 18, hoàn toàn không có thành phần phòng ngừa sùi mào gà. Trong khi đó, vắc xin tứ giá và vắc xin cửu giá có bổ sung thành phần kháng nguyên chống chủng 6 và 11, giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ xuất hiện tổn thương u nhú sinh dục. Do vậy, khả năng mắc bệnh sau khi tiêm phụ thuộc mật thiết vào loại vắc xin bạn đã dùng, thời điểm tiêm chủng và tình trạng phơi nhiễm của cơ thể trước đó.
Những nguyên nhân khiến người đã tiêm phòng vẫn có thể mắc sùi mào gà
Nguyên nhân đầu tiên liên quan trực tiếp đến loại vắc xin mà người bệnh đã lựa chọn sử dụng trước đây. Nếu bạn từng tiêm loại vắc xin nhị giá chỉ ngừa hai phân tuýp 16 và 18 nhằm phòng ngừa ung thư cổ tử cung, cơ thể sẽ hoàn toàn không có kháng thể chống lại chủng 6 và 11 vốn là căn nguyên của phần lớn ca bệnh sùi mào gà. Khi tiếp xúc với nguồn lây mang các chủng này, tổn thương dạng sùi vẫn có thể hình thành trên niêm mạc.
Nguyên nhân phổ biến thứ hai là tình trạng phơi nhiễm virus xảy ra trước khi tiêm hoặc trước khi vắc xin tạo đủ kháng thể. Vắc xin HPV là biện pháp dự phòng nhiễm mới, không có tác dụng điều trị hay loại bỏ virus đã cư trú sẵn trong tế bào. Nếu người tiêm từng phát sinh quan hệ tình dục và đã nhiễm virus trong quá khứ, mầm bệnh có thể âm thầm tồn tại ở trạng thái tiềm ẩn. Khi gặp điều kiện thuận lợi như sức đề kháng suy giảm, virus sẽ bùng phát và gây ra u nhú dù đã tiêm phòng. Ngoài ra, việc tiêm thiếu mũi hoặc tiêm sai khoảng cách khuyến cáo cũng làm giảm sút nồng độ kháng thể bảo vệ.
Phạm vi phòng ngừa sùi mào gà của các loại vắc xin HPV hiện nay
Hiện nay trong thực hành y tế dự phòng, hai loại chế phẩm sinh học được áp dụng rộng rãi để phòng ngừa u nhú sinh dục là vắc xin tứ giá và vắc xin cửu giá. Cả hai loại vắc xin này đều tích hợp kháng nguyên giúp cơ thể tạo ra lượng kháng thể mạnh mẽ chống lại hai chủng virus HPV nguy cơ thấp phổ biến nhất là 6 và 11. Các nghiên cứu theo dõi lâm sàng ghi nhận hiệu quả ngăn chặn tổn thương sùi mào gà sinh dục lên đến trên chín mươi phần trăm ở những người hoàn thành đủ phác đồ trước khi có hoạt động tình dục.
Tuy nhiên, ngoài hai chủng 6 và 11, giới chuyên môn còn ghi nhận một số ít phân tuýp virus HPV khác cũng có khả năng tạo ra tổn thương dạng u nhú sinh dục mức độ nhẹ. Các chủng hiếm gặp này hiện chưa nằm trong danh mục bao phủ của bất kỳ loại vắc xin nào đang lưu hành. Vì thế, ngay cả khi người tiêm đã lựa chọn vắc xin cửu giá với phạm vi bảo vệ rộng nhất, nguy cơ lây nhiễm các chủng nằm ngoài thành phần vắc xin vẫn có thể xảy ra, dù xác suất này trên thực tế là không cao.
Các biện pháp bảo vệ cần duy trì sau khi đã hoàn thành lịch tiêm
Hoàn tất đủ các mũi vắc xin HPV là một bước bảo vệ sức khỏe sinh sản vô cùng giá trị, song không đồng nghĩa với việc bạn có thể bỏ qua các nguyên tắc tình dục an toàn. Để bảo vệ tối đa cho bản thân và bạn đời, việc duy trì lối sống lành mạnh, quan hệ chung thủy và sử dụng bao cao su đúng cách vẫn là điều kiện tiên quyết. Mặc dù bao cao su không thể che chắn hết toàn bộ diện tích da vùng đáy chậu, giải pháp này vẫn giảm thiểu đáng kể diện tích tiếp xúc niêm mạc với mầm bệnh.
Bên cạnh đó, việc chủ động theo dõi cơ thể và đi khám sức khỏe định kỳ tại các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu, Sản phụ khoa hoặc Nam khoa đóng vai trò rất quan trọng. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như mụn thịt nhỏ, nốt sùi li ti hay cảm giác cộm ngứa ở vùng sinh dục, bạn cần được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán phân biệt chính xác. Tuyệt đối không tự ý dùng dao kéo cạo nặn, áp dụng mẹo dân gian truyền miệng hay bôi các hóa chất trôi nổi vì rất dễ dẫn đến viêm loét và lây lan tổn thương rộng hơn.
Lưu ý an toàn
Vắc xin HPV là biện pháp phòng ngừa nhiễm mới, không phải thuốc điều trị và không có tác dụng loại bỏ các nốt sùi đã hình thành. Nội dung trong bài mang tính phổ biến kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định phác đồ của nhân viên y tế. Khi nghi ngờ có dấu hiệu sùi mào gà hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục, người đọc cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu để được thăm khám trực tiếp, tránh tự ý mua thuốc bôi hoặc áp dụng các phương pháp chưa kiểm chứng.
Tóm tắt
Tóm lại, người đã tiêm vắc xin HPV vẫn có thể mắc sùi mào gà nếu sử dụng loại không phòng ngừa chủng 6 và 11, đã nhiễm virus từ trước đó hoặc tiếp xúc với chủng nằm ngoài danh mục bảo vệ. Tiêm phòng đúng lịch kết hợp thực hiện hành vi tình dục an toàn và kiểm tra sức khỏe định kỳ là giải pháp bảo vệ toàn diện nhất cho sức khỏe sinh sản.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đã tiêm vắc xin HPV chín chủng rồi thì có nguy cơ bị sùi mào gà không?
Nguy cơ mắc bệnh giảm đi rất nhiều vì vắc xin chín chủng bảo vệ trước hai chủng 6 và 11 gây đa số ca sùi mào gà. Dẫu vậy, bạn vẫn có thể mắc nếu đã nhiễm virus từ trước khi tiêm hoặc nhiễm phải các phân tuýp hiếm gặp nằm ngoài phạm vi bảo vệ của vắc xin.
Đang bị sùi mào gà có nên tiếp tục tiêm vắc xin HPV không?
Bạn vẫn nên tiêm theo hướng dẫn của bác sĩ. Vắc xin không chữa được tổn thương u nhú hiện tại, nhưng sẽ giúp cơ thể kích thích tạo kháng thể phòng ngừa các chủng virus HPV nguy cơ cao và thấp khác có trong chế phẩm mà bạn chưa từng phơi nhiễm trước đó.
Làm sao nhận biết tổn thương sùi mào gà ở giai đoạn sớm?
Giai đoạn sớm, tổn thương thường là những nốt u nhú nhỏ màu hồng hoặc trùng màu da, bề mặt mềm, không đau và có thể hơi ngứa nhẹ. Khi phát triển, các nốt này liên kết thành mảng sần sùi giống mào gà hoặc hoa cải tại niêm mạc sinh dục.
Sau khi tiêm vắc xin HPV bao lâu thì cơ thể có khả năng bảo vệ?
Hệ miễn dịch cần khoảng hai đến bốn tuần sau khi hoàn tất mũi tiêm cuối cùng theo phác đồ để tạo lượng kháng thể bảo vệ tối ưu. Trong suốt thời gian chưa hoàn thành liệu trình tiêm, bạn vẫn cần duy trì nghiêm ngặt các biện pháp bảo vệ khi phát sinh quan hệ.
Bị sùi mào gà sau khi tiêm vắc xin có tự khỏi được không?
Một số tổn thương kích thước nhỏ có thể thoái lui nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh, tuy nhiên virus HPV thường vẫn tồn tại dai dẳng dưới niêm mạc. Người bệnh không nên tự chờ đợi tổn thương tự lặn mà cần đi khám chuyên khoa Da liễu để được xử trí an toàn.
