Đã từng quan hệ rồi có tiêm HPV được không và những điều cần biết

Đã quan hệ có tiêm HPV được không là gì?

Human Papillomavirus (HPV) là nhóm vi rút lây truyền chủ yếu qua đường quan hệ tình dục hoặc tiếp xúc niêm mạc trực tiếp. Đa số các trường hợp nhiễm HPV ban đầu không biểu hiện triệu chứng rõ ràng và có thể tự đào thải nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm dai dẳng các chủng HPV nguy cơ cao là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn và ung thư vòm họng. Trong khi đó, các chủng HPV nguy cơ thấp lại là căn nguyên gây ra sùi mào gà tại cơ quan sinh dục. Vắc xin phòng HPV hoạt động bằng cách kích thích cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu, giúp ngăn chặn sự xâm nhập và gây tổn thương của vi rút khi tiếp xúc.

Lợi ích của vắc xin phòng HPV đối với người đã quan hệ tình dục

Vắc xin phòng HPV phát huy hiệu quả phòng ngừa tối ưu nhất khi được tiêm trước lần quan hệ tình dục đầu tiên, vì đây là thời điểm cơ thể chưa có cơ hội tiếp xúc với Human Papillomavirus qua đường tình dục. Tuy nhiên, quan niệm cho rằng đã quan hệ tình dục thì tiêm vắc xin không còn tác dụng là một hiểu lầm phổ biến.

Trên thực tế, có rất nhiều chủng HPV khác nhau lây truyền qua đường sinh dục, trong đó chia thành nhóm nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung, ung thư vòm họng, ung thư hậu môn và nhóm nguy cơ thấp gây sùi mào gà. Ngay cả khi một người đã từng phát sinh quan hệ tình dục, khả năng họ đã nhiễm cùng lúc toàn bộ các chủng vi rút có trong thành phần vắc xin là rất thấp. Do đó, tiêm vắc xin vẫn kích thích hệ miễn dịch tạo kháng thể bảo vệ cơ thể trước những chủng HPV nguy cơ cao mà người đó chưa từng phơi nhiễm.

Khả năng bảo vệ chéo trước các chủng Human Papillomavirus khác nhau

Các loại vắc xin phòng HPV hiện nay được thiết kế để phòng ngừa từ 4 đến 9 chủng vi rút nguy cơ cao phổ biến nhất, điển hình như chủng HPV 16 và 18 liên quan trực tiếp đến ung thư cổ tử cung, hay chủng HPV 6 và 11 gây sùi mào gà sinh dục.

Khi một người đã quan hệ tình dục và có thể từng nhiễm một chủng HPV nào đó, vắc xin không có chức năng tiêu diệt vi rút đang hiện diện hay chữa lành các tổn thương tiền ung thư đã hình thành. Dù vậy, vắc xin vẫn tạo lá chắn miễn dịch chủ động đối với các chủng còn lại nằm trong phổ bảo vệ của vắc xin. Hơn nữa, với chủng vi rút cơ thể từng nhiễm và đã tự đào thải tự nhiên, miễn dịch tự nhiên thường không bền vững, do đó vắc xin vẫn góp phần giảm thiểu nguy cơ tái nhiễm chủng vi rút đó trong tương lai.

Những điều cần biết trước khi đi tiêm vắc xin phòng HPV

Theo các hướng dẫn y tế chuyên khoa về sản phụ khoa và y tế dự phòng, người từng quan hệ tình dục không bắt buộc phải làm xét nghiệm kiểm tra tình trạng nhiễm HPV hay xét nghiệm tầm soát tế bào cổ tử cung chỉ để phục vụ cho việc tiêm chủng.

Quy trình trước khi tiêm vắc xin HPV đối với người đã phát sinh quan hệ tình dục diễn ra như sau:

• Bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng sẽ tiến hành khám sàng lọc thông thường, đo huyết áp, đánh giá tiền sử dị ứng và xác định các chống chỉ định y khoa nếu có.
• Người đi tiêm cần cung cấp trung thực về tình trạng sức khỏe hiện tại, tiền sử bệnh mạn tính, các loại thuốc đang sử dụng hoặc nghi ngờ có thai.
• Nếu đang mang thai, việc tiêm chủng vắc xin phòng HPV sẽ được tạm hoãn cho đến sau khi kết thúc thai kỳ. Phụ nữ đang trong giai đoạn cho con bú vẫn có thể tiêm vắc xin theo chỉ định của bác sĩ khám sàng lọc.

Sự cần thiết của việc tầm soát định kỳ sau khi tiêm chủng

Mặc dù vắc xin mang lại hiệu quả bảo vệ cao trước các chủng HPV nguy cơ cao thường gặp nhất, vắc xin không thể thay thế hoàn toàn cho các biện pháp kiểm tra sức khỏe phụ khoa định kỳ. Phụ nữ đã từng quan hệ tình dục vẫn cần duy trì lịch tầm soát ung thư cổ tử cung đều đặn bằng xét nghiệm Pap smear hoặc xét nghiệm HPV định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.

Bên cạnh đó, việc thực hành tình dục an toàn như sử dụng bao cao su đúng cách và duy trì mối quan hệ chung thủy đóng vai trò hỗ trợ quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ lây truyền các bệnh lý qua đường tình dục khác. Việc kết hợp đồng thời giữa tiêm chủng vắc xin đầy đủ phác đồ và thăm khám định kỳ chính là giải pháp bảo vệ sức khỏe sinh sản tối ưu nhất.

Lưu ý an toàn

Vắc xin phòng HPV là biện pháp dự phòng tiên phát, không phải thuốc điều trị và không có khả năng chữa khỏi tình trạng nhiễm vi rút hay các tổn thương tiền ung thư sẵn có. Người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin, người đang sốt cao hoặc đang mắc bệnh cấp tính cần thông báo chi tiết cho bác sĩ tại điểm tiêm chủng để được đánh giá cẩn thận trước khi thực hiện tiêm phòng.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin phòng HPV sau khi đã có quan hệ tình dục vẫn là quyết định y tế hữu ích giúp bảo vệ cơ thể trước các chủng vi rút nguy cơ cao chưa từng phơi nhiễm. Việc chủ động thăm khám, hoàn thành đủ phác đồ tiêm chủng kết hợp với khám phụ khoa và tầm soát định kỳ sẽ mang lại sự bảo vệ toàn diện nhất cho sức khỏe sinh sản.