Đã quan hệ tình dục có nên tiêm vắc xin ung thư cổ tử cung không

Tiêm vắc xin ung thư cổ tử cung khi đã quan hệ là gì?

Vắc xin phòng ung thư cổ tử cung, thường gọi là vắc xin ngừa vi rút HPV, hoạt động bằng cách kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể đặc hiệu để ngăn chặn các chủng vi rút nguy cơ cao gây bệnh u nhú ở niêm mạc sinh dục. Vi rút HPV lây truyền phổ biến qua đường quan hệ tình dục và tiếp xúc da kề da vùng sinh dục. Trong các phân nhóm vi rút, các chủng như HPV 16 và 18 chịu trách nhiệm cho phần lớn ca bệnh ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, âm hộ và hậu môn. Mặc dù thời điểm lý tưởng nhất để tiêm phòng là trước khi có quan hệ tình dục lần đầu, nhưng các dữ liệu y khoa đều chứng minh vắc xin vẫn mang lại giá trị bảo vệ sức khỏe thực sự cho người đã phát sinh quan hệ tình dục. Việc tiêm phòng giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo các phân nhóm vi rút mới, hạn chế tổn thương tiền ung thư tiến triển và hỗ trợ phụ nữ kiểm soát sức khỏe sinh sản một cách an toàn, bền vững.

Lợi ích của vắc xin phòng vi rút HPV đối với người đã từng quan hệ tình dục

Nhiều người quan niệm rằng vắc xin phòng ung thư cổ tử cung chỉ có tác dụng ở người chưa từng quan hệ tình dục. Quan niệm này chưa hoàn toàn chính xác. Trên thực tế, có nhiều chủng vi rút HPV khác nhau và nguy cơ một cá nhân nhiễm đồng thời toàn bộ các chủng có trong vắc xin là rất thấp.

Khi tiêm phòng ở người đã từng sinh hoạt tình dục, vắc xin vẫn giúp cơ thể xây dựng hệ miễn dịch vững chắc đối với những chủng vi rút còn lại mà người đó chưa từng phơi nhiễm. Hơn thế nữa, miễn dịch tự nhiên hình thành sau khi cơ thể tự khỏi một đợt nhiễm HPV thường không đủ mạnh và không tồn tại lâu dài, khiến người bệnh dễ bị tái nhiễm cùng chủng vi rút đó. Vắc xin giúp kích hoạt nồng độ kháng thể cao hơn nhiều lần, hỗ trợ phòng ngừa hiệu quả tình trạng tái nhiễm trong tương lai.

Độ tuổi khuyến nghị và các loại vắc xin phòng ngừa hiện hành

Độ tuổi vàng để tiêm phòng vi rút HPV được khuyến cáo từ 9 đến 14 tuổi, tuy nhiên các hướng dẫn y tế hiện nay đã mở rộng chỉ định tiêm chủng cho cả nữ giới và nam giới đến 26 tuổi, thậm chí lên đến 45 tuổi tùy thuộc vào từng loại vắc xin cụ thể.

Hiện có hai loại vắc xin ngừa HPV phổ biến gồm vắc xin tứ giá phòng ngừa 4 chủng (HPV 6, 11, 16, 18) và vắc xin cửu giá phòng ngừa 9 chủng (HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Cả hai loại đều có khả năng ngăn chặn các chủng nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung và các chủng nguy cơ thấp gây sùi mào gà sinh dục. Tùy theo độ tuổi tiêm mũi đầu tiên, người tiêm sẽ được bác sĩ tư vấn phác đồ tiêm 2 mũi hoặc 3 mũi trong khoảng thời gian nhất định để đạt hiệu quả miễn dịch tối đa.

Trường hợp từng nhiễm vi rút HPV có tiêm phòng được không

Nếu bạn từng có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút HPV hoặc từng mắc sùi mào gà, bạn vẫn hoàn toàn có thể và nên tiêm vắc xin phòng ung thư cổ tử cung. Hệ thống miễn dịch của phần lớn người khỏe mạnh có khả năng tự thanh thải vi rút HPV sau vài tháng đến vài năm.

Kể cả khi bạn đang mang trong người một chủng vi rút, vắc xin vẫn phát huy tác dụng bảo vệ nguyên vẹn đối với các chủng vi rút khác có trong thành phần mà bạn chưa gặp phải. Việc tiêm chủng không làm tình trạng nhiễm vi rút hiện tại nặng hơn, mà ngược lại giúp cơ thể thiết lập bức tường phòng thủ bổ sung, ngăn ngừa nguy cơ bội nhiễm các chủng nguy cơ cao khác có thể thúc đẩy tế bào cổ tử cung biến đổi bất thường.

Những lưu ý y khoa khi tiêm phòng ở người trưởng thành

Trước khi tiêm vắc xin ngừa HPV, người tiêm không bắt buộc phải làm xét nghiệm tìm vi rút hay xét nghiệm sàng lọc tế bào cổ tử cung. Tuy nhiên, người đã quan hệ tình dục cần ghi nhớ rằng vắc xin chỉ có tác dụng phòng ngừa chứ không có giá trị điều trị các tổn thương ung thư hay tiền ung thư đã hình thành.

Do vắc xin không thể bao phủ toàn bộ các chủng vi rút HPV tồn tại trong môi trường, việc khám phụ khoa và làm xét nghiệm tầm soát định kỳ như Pap smear hoặc HPV DNA vẫn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ sức khỏe cổ tử cung toàn diện. Đối với phụ nữ mang thai, lịch tiêm nên được tạm hoãn cho đến sau khi sinh nở an toàn, trong khi phụ nữ đang cho con bú vẫn có thể tiêm phòng bình thường sau khi được bác sĩ thăm khám cẩn thận.

Lưu ý an toàn

Vắc xin phòng HPV được chứng minh là an toàn và dung nạp tốt, tuy nhiên người tiêm vẫn có thể gặp một số phản ứng nhẹ tại chỗ như đau sưng vùng tiêm hoặc sốt nhẹ thoáng qua. Vắc xin không có tác dụng điều trị bệnh hay thay thế việc tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Phụ nữ cần tuân thủ lịch khám sản phụ khoa theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa, đồng thời duy trì lối sống tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su để hạn chế lây truyền các bệnh lý qua đường tình dục khác.

Tóm tắt

Tóm lại, đã từng quan hệ tình dục không phải là lý do để bạn từ bỏ việc tiêm vắc xin phòng ung thư cổ tử cung. Đây vẫn là giải pháp y tế dự phòng quý giá giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh lý ác tính trong tương lai. Bạn hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa hoặc đến các cơ sở tiêm chủng uy tín để được tư vấn phác đồ tiêm phù hợp nhất với bản thân.