Cồn 70 độ sát trùng phòng ngừa virus corona có tốt không và cách dùng đúng

Cồn 70 độ sát trùng là gì?

Cồn 70 độ, hay dung dịch ethanol 70 phần trăm, là chế phẩm sát khuẩn được pha loãng giữa cồn nguyên chất và nước tinh khiết theo tỷ lệ quy chuẩn. Về cơ chế sinh học, cồn tiêu diệt các vi sinh vật bao gồm vi khuẩn và virus có vỏ bọc lipid như SARS-CoV-2 nhờ khả năng làm biến tính protein và phá vỡ cấu trúc màng tế bào của mầm bệnh. Sự hiện diện của khoảng 30 phần trăm lượng nước đóng vai trò như chất xúc tác làm chậm tốc độ bay hơi, giúp phân tử cồn có đủ thời gian thẩm thấu sâu vào bên trong vỏ mầm bệnh trước khi bốc hơi hoàn toàn vào không khí. Nhờ đó, cồn 70 độ đạt hiệu quả làm bất hoạt virus tối ưu trên bề mặt da và đồ dùng gia đình, trở thành công cụ phòng dịch đơn giản, tiết kiệm nhưng mang lại giá trị bảo vệ sức khỏe cộng đồng rất thiết thực.

Khả năng bất hoạt virus corona của cồn 70 độ

Virus corona gây bệnh đường hô hấp thuộc nhóm virus có màng bao bọc lipid bên ngoài. Lớp màng này tương đối nhạy cảm với các dung môi hòa tan chất béo và chất khử trùng thông thường, trong đó ethanol là tác nhân tác động rất mạnh mẽ. Khi tiếp xúc trực tiếp với bề mặt có chứa mầm bệnh, cồn 70 độ nhanh chóng hòa tan lớp lipid kép bảo vệ, đồng thời làm kết tủa chuỗi protein cấu trúc khiến virus mất hoàn toàn khả năng bám dính và xâm nhập vào tế bào niêm mạc người.

Nhiều nghiên cứu dịch tễ học và khuyến cáo y tế quốc tế ghi nhận rằng các dung dịch chứa cồn từ 60 đến 80 phần trăm đều có khả năng làm bất hoạt các chủng coronavirus chỉ sau khoảng 30 giây tiếp xúc toàn diện. Do đó, việc sử dụng cồn 70 độ để sát khuẩn tay nhanh khi không có nước sạch và xà phòng, hoặc dùng để lau các bề mặt tiếp xúc thường xuyên, mang lại hiệu quả phòng ngừa lây nhiễm rất tốt trong mùa dịch.

Vì sao nên chọn cồn 70 độ thay vì cồn 90 độ

Một hiểu lầm khá phổ biến ở nhiều người là nồng độ cồn càng cao thì khả năng diệt khuẩn càng mạnh, dẫn đến việc tìm mua cồn 90 độ để sát trùng phòng dịch. Tuy nhiên, trong lĩnh vực y tế, cồn 90 độ không phải là lựa chọn lý tưởng cho mục đích khử khuẩn thường quy ngoài da. Khi thoa lên bề mặt da hoặc đồ vật, nồng độ cồn quá cao sẽ bay hơi cực kỳ nhanh, khiến thời gian tiếp xúc giữa hóa chất và mầm bệnh không đủ dài để tiêu diệt chúng triệt để.

Bên cạnh đó, cồn 90 độ làm đông tụ protein quá nhanh ở lớp vỏ ngoài, vô tình tạo thành một lớp bọc ngăn cản cồn xâm nhập sâu vào bên trong lõi vi sinh vật. Ngoài ra, việc dùng cồn nồng độ cao trực tiếp lên da còn gây mất nước nghiêm trọng, làm khô rát, nứt nẻ lớp biểu bì và gia tăng nguy cơ kích ứng. Do vậy, cồn 70 độ luôn là giải pháp cân bằng hoàn hảo giữa hiệu lực khử khuẩn và độ an toàn khi sử dụng.

Hướng dẫn sử dụng cồn 70 độ sát trùng đúng cách

Để cồn 70 độ phát huy tối đa công dụng bảo vệ, người dùng cần tuân thủ đúng kỹ thuật thực hiện. Đối với vệ sinh tay, chỉ nên dùng cồn sát khuẩn khi bàn tay không nhìn thấy vết bẩn rõ ràng bằng mắt thường. Lấy khoảng 3 đến 5 mililit dung dịch vào lòng bàn tay, sau đó xoa đều toàn bộ bề mặt bao gồm mu bàn tay, các kẽ ngón tay, đầu ngón tay và cổ tay trong thời gian tối thiểu 20 đến 30 giây cho đến khi cồn tự khô hoàn toàn, không cần lau lại bằng khăn.

Khi khử khuẩn đồ vật và bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím hoặc mặt bàn, nên xịt hoặc thấm cồn ra khăn vải sạch rồi lau kỹ khắp các vị trí. Cần đảm bảo bề mặt được làm ẩm đều bởi dung dịch và để khô tự nhiên trong không khí để cồn có đủ thời gian làm bất hoạt vi sinh vật. Tuyệt đối không hòa trộn cồn y tế với các dung dịch tẩy rửa khác để tránh sinh ra phản ứng hóa học độc hại.

Yếu tố ảnh hưởng đến giá thành cồn 70 độ trên thị trường

Cồn 70 độ là sản phẩm y tế thiết yếu có giá thành rất dễ tiếp cận đối với đại đa số gia đình. Mức giá bán lẻ của sản phẩm thường dao động tùy thuộc vào dung tích chai, quy cách đóng gói dạng chai nắp vặn, chai vòi xịt hoặc can lớn, cũng như thương hiệu của đơn vị sản xuất đạt tiêu chuẩn dược phẩm. Trong điều kiện bình thường, một chai cồn 70 độ dung tích nhỏ dùng cho cá nhân chỉ có giá vài nghìn đồng, trong khi các bình thể tích lớn dùng trong cơ sở y tế cũng có chi phí rất hợp lý.

Người tiêu dùng nên tìm mua sản phẩm tại các cơ sở phân phối dược phẩm uy tín, có giấy phép lưu hành rõ ràng của cơ quan y tế. Tránh mua các loại cồn không rõ nguồn gốc trôi nổi trên mạng xã hội vì có nguy cơ bị pha tạp methanol, một loại cồn công nghiệp cực kỳ độc hại có thể gây ngộ độc nghiêm trọng qua đường hô hấp hoặc thẩm thấu qua da.

Lưu ý an toàn

Cồn 70 độ là hóa chất dễ bắt lửa, do đó tuyệt đối không sử dụng hoặc lưu trữ cồn gần nguồn lửa, bếp gas, thiết bị sưởi hoặc nơi có tia lửa điện. Chỉ sử dụng cồn ngoài da và trên đồ vật, không được uống hoặc để dung dịch bắn vào mắt, mũi, miệng. Tránh thoa cồn trực tiếp lên các vết thương hở sâu, vết bỏng diện rộng vì có thể gây tổn thương mô tế bào và làm chậm quá trình lành da. Nếu xuất hiện dấu hiệu kích ứng, nổi mẩn đỏ hoặc ngứa ngáy kéo dài sau khi dùng, cần rửa sạch tay với nước và tham khảo ý kiến nhân viên y tế.

Tóm tắt

Cồn 70 độ là biện pháp hỗ trợ sát khuẩn tiện lợi và hiệu quả cao trong phòng ngừa virus corona cũng như nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Việc nắm vững cách sử dụng chuẩn y khoa, chọn mua sản phẩm rõ nguồn gốc và kết hợp với thói quen rửa tay bằng nước sạch, xà phòng sẽ giúp bảo vệ tối ưu sức khỏe của bản thân và gia đình.