Cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài: Nguyên nhân và cách xử lý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài hoặc trượt thấp xuống cửa mình là tình huống khá nhiều người gặp phải, đặc biệt ở những chu kỳ đầu làm quen với sản phẩm này. Hiện tượng này không chỉ gây cảm giác cộm vướng, khó chịu khi vận động mà còn làm tăng nguy cơ rò rỉ dịch kinh nguyệt ra quần áo.
Trong phần lớn trường hợp, cốc bị tụt không phải do cấu tạo giải phẫu bất thường mà xuất phát từ việc chọn sai kích thước, đặt cốc chưa đúng vị trí hoặc giác hút của cốc chưa bung mở hoàn toàn. Hiểu rõ nguyên nhân và nắm vững thao tác điều chỉnh sẽ giúp bạn khắc phục nhanh chóng, đảm bảo vệ sinh và thoải mái trong những ngày hành kinh.
Cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài là gì?
Cốc nguyệt san là sản phẩm vệ sinh phụ nữ dạng phễu mềm, thường được làm từ silicone y tế hoặc nhựa dẻo nhiệt TPE, được đưa vào âm đạo để hứng dịch kinh nguyệt thay vì thấm hút như băng vệ sinh truyền thống. Khi được đưa vào đúng cách, miệng cốc sẽ bung mở hoàn toàn và bám chặt vào thành âm đạo nhờ lực hút chân không nhẹ cùng sự nâng đỡ tự nhiên của các nhóm cơ sàn chậu. Trạng thái hoạt động lý tưởng là cốc nằm ổn định bên trong ống âm đạo, người dùng gần như không cảm nhận thấy sự hiện diện của cốc trong các sinh hoạt thường ngày. Ngược lại, tình trạng cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài xảy ra khi thân cốc hoặc cuống cốc trôi dần về phía cửa âm đạo, gây cộm, đau rát nhẹ hoặc thậm chí trồi hẳn ra ngoài khi đi lại, ngồi xổm hoặc rặn đại tiện. Tình trạng này làm mất độ kín khít ban đầu, dẫn đến rò rỉ máu kinh và giảm sự thoải mái của người sử dụng.
Những nguyên nhân khiến cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài
Hiện tượng cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài thường bắt nguồn từ một số nguyên nhân cơ bản sau:
Thứ nhất là kích cỡ cốc không phù hợp. Nếu bạn chọn cốc quá nhỏ so với đường kính âm đạo hoặc quá ngắn so với độ cao của cổ tử cung, cốc sẽ không tạo đủ độ bám vào thành âm đạo, dễ bị xô lệch khi vận động.
Thứ hai là cốc chưa bung mở hoàn toàn. Khi đưa vào trong, nếu vành cốc vẫn còn bị móp hoặc gập nếp, lực hút chân không sẽ không được thiết lập. Không có giác hút giữ lại, cốc rất dễ bị tuột xuống thấp.
Thứ ba là vị trí đặt cốc chưa chuẩn. Đặt cốc quá nông ngay sát cửa mình khiến cơ thắt âm đạo liên tục co bóp đẩy cốc ra ngoài.
Thứ tư là trương lực cơ sàn chậu yếu. Phụ nữ sau sinh nở nhiều lần hoặc người có cơ đáy chậu chùng nhão thường khó giữ cốc ở vị trí cố định nếu dùng loại cốc có chất liệu quá mềm.
Cuối cùng, áp lực ổ bụng tăng đột ngột khi rặn mạnh lúc đi vệ sinh, ho nhiều hoặc vận động mạnh cũng có thể làm cốc trượt xuống.
Cách xử lý nhanh khi cốc nguyệt san bị trôi thấp hoặc tuột ra ngoài
Khi nhận thấy cốc nguyệt san có dấu hiệu tụt thấp hoặc rơi ra ngoài, bạn nên thực hiện các bước xử lý bình tĩnh và đảm bảo vệ sinh:
Đầu tiên, hãy rửa sạch tay bằng xà phòng và nước ấm để ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập vào đường sinh dục. Nếu đang ở nơi công cộng và cốc đã rơi ra ngoài tiếp xúc với bề mặt bẩn, bạn tuyệt đối không đặt lại ngay mà nên cất cốc vào túi bảo quản chuyên dụng và tạm thời dùng băng vệ sinh thay thế.
Trường hợp cốc chỉ mới trôi xuống gần cửa mình và bạn đang ở không gian vệ sinh riêng tư, hãy ngồi ở tư thế thoải mái như ngồi xổm hoặc đặt một chân lên bồn cầu. Nhẹ nhàng dùng ngón tay bóp nhẹ đáy cốc để giải phóng lực hút chân không, sau đó từ từ rút cốc ra ngoài theo phương thẳng đứng.
Tiếp theo, đổ bỏ dịch kinh, rửa sạch cốc dưới vòi nước chảy bằng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ chuyên dùng cho cốc nguyệt san. Kiểm tra lại các lỗ thông khí nhỏ quanh miệng cốc để đảm bảo chúng không bị tắc nghẽn, giúp tái tạo lực hút khi đặt lại.
Kỹ thuật đặt và kiểm tra độ bám của cốc nguyệt san
Để ngăn ngừa tình trạng cốc nguyệt san tiếp tục bị tuột, việc thực hiện đúng kỹ thuật đưa cốc vào và kiểm tra giác hút đóng vai trò then chốt:
Chọn nếp gấp phù hợp: Bạn có thể áp dụng các kiểu gập nếp giúp cốc dễ bung mở nhất như nếp gấp chữ C, nếp gấp ấn miệng hoặc nếp gấp số 7. Trong đó, nếp gấp ấn miệng thường giúp đỉnh cốc nhỏ gọn dễ đưa vào và có lực bật mở tốt bên trong âm đạo.
Thả lỏng cơ thể: Căng thẳng khiến các cơ quanh âm đạo co thắt chặt, làm cốc khó đi vào đúng vị trí và dễ bị móp méo. Hãy hít thở sâu, thả lỏng hoàn toàn vùng xương chậu khi thao tác.
Đưa cốc theo hướng chếch về phía xương cùng thay vì đẩy thẳng đứng lên trên. Đưa thân cốc vào sâu cho đến khi toàn bộ đáy cốc nằm khuất bên trong cửa mình khoảng một đốt ngón tay.
Kiểm tra độ mở: Dùng ngón tay trỏ rà quanh đáy và thân cốc. Nếu thấy thân cốc tròn đều, không còn nếp lõm tức là cốc đã mở chuẩn. Bạn có thể cầm nhẹ cuống cốc kéo nhẹ xuống dưới; nếu thấy có lực cản kéo ngược lại thì giác hút chân không đã hoạt động tốt.
Cách lựa chọn cốc nguyệt san phù hợp với cơ địa
Lựa chọn chiếc cốc nguyệt san tương thích với đặc điểm cơ thể là giải pháp căn bản giúp chấm dứt triệt để tình trạng tuột cốc:
Xác định độ cao cổ tử cung: Trong những ngày hành kinh, bạn có thể tự kiểm tra chiều cao cổ tử cung bằng ngón tay sạch. Nếu cổ tử cung nằm thấp, bạn nên chọn loại cốc có thân ngắn, đáy thuôn gọn để tránh việc cuống cốc thò ra ngoài cửa mình. Nếu cổ tử cung cao, chiếc cốc dài hơn sẽ bám ổn định và dễ lấy ra hơn.
Độ cứng của chất liệu: Phụ nữ thường xuyên tập thể thao, có cơ sàn chậu săn chắc nên ưu tiên loại cốc có độ cứng vừa phải để cốc bung mở dứt khoát. Ngược lại, người có cơ địa nhạy cảm hoặc cơ sàn chậu yếu có thể chọn loại mềm hơn nhưng cần đường kính miệng cốc vừa khít với ống âm đạo.
Chọn kích cỡ cốc: Đa số các nhãn hàng chia kích thước thành hai loại. Kích cỡ nhỏ thường dành cho phụ nữ dưới ba mươi tuổi hoặc chưa sinh nở. Kích cỡ lớn dành cho phụ nữ trên ba mươi tuổi hoặc đã trải qua sinh nở tự nhiên đường âm đạo.
Lưu ý an toàn
Không bao giờ cố gắng đẩy cốc vào quá sâu nếu cảm thấy đau nhức bất thường hoặc co thắt tử cung dữ dội. Luôn tiệt trùng cốc bằng nước sôi trong ba đến năm phút trước chu kỳ đầu tiên và sau khi kết thúc kỳ kinh. Nếu bạn đang đặt vòng tránh thai, cần tham khảo ý kiến bác sĩ phụ khoa trước khi dùng cốc nguyệt san vì lực hút chân không có thể làm dịch chuyển vòng. Khi xuất hiện dấu hiệu ngứa rát, khí hư bất thường hoặc đau vùng chậu kéo dài, hãy ngưng sử dụng và đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Cốc nguyệt san bị tuột ra ngoài là sự cố phổ biến và hoàn toàn có thể khắc phục khi bạn hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh kỹ thuật thao tác. Việc kiên nhẫn làm quen, chọn đúng kích cỡ và bảo đảm vệ sinh sẽ giúp trải nghiệm sử dụng cốc nguyệt san trở nên an toàn, thoải mái và tiện lợi trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Nguồn tham khảo
- Current Womens Health Reviews: Is There a Risk of Developing Toxic Shock Syndrome and Vaginal Infections by Using a Menstrual Cup? A Narrative Review
- F1000 Research Ltd: Peer Review Report For: Characterizing menstrual cup microbiomes and their association with user characteristics and vaginal microbiomes in an adolescent cohort from western Kenya [version 1; peer review: 2 approved with reservations]
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cốc nguyệt san bị tuột có gây nguy hiểm cho cơ quan sinh dục không?
Hiện tượng này không gây nguy hiểm nghiêm trọng hay tổn thương thực thể cho âm đạo. Tuy nhiên, nó có thể gây cảm giác cộm vướng, xước nhẹ niêm mạc nếu bạn cố nhét mạnh, đồng thời làm rò rỉ máu kinh ra ngoài gây mất vệ sinh.
Có nên cắt bớt cuống cốc nguyệt san nếu bị cộm ở cửa mình không?
Bạn hoàn toàn có thể cắt bớt cuống cốc nếu cuống quá dài làm vướng víu hoặc thò ra ngoài cửa âm đạo. Hãy tháo cốc ra ngoài, dùng kéo sạch cắt từng nấc ngắn và mài nhẵn mép cắt, chú ý không cắt phạm vào phần đáy cốc.
Phụ nữ sinh thường có dễ bị tuột cốc nguyệt san hơn không?
Sau sinh nở qua ngả âm đạo, các nhóm cơ sàn chậu có xu hướng giãn rộng hơn bình thường. Điều này có thể khiến cốc nguyệt san kích thước nhỏ dễ bị xô lệch hoặc tụt xuống. Người đã sinh thường nên chọn kích cỡ lớn hơn với chất liệu có độ đàn hồi tốt.
Đi vệ sinh nặng có làm cốc nguyệt san rơi ra ngoài không?
Khi rặn đại tiện, áp lực trong ổ bụng và các cơ đáy chậu đẩy xuống có thể làm cốc bị xê dịch hoặc trôi ra ngoài. Để an toàn, bạn có thể tháo cốc trước khi đi đại tiện hoặc dùng ngón tay giữ nhẹ đáy cốc trong lúc rặn.
Làm sao biết cốc nguyệt san đã bung mở hoàn toàn bên trong âm đạo?
Sau khi đưa cốc vào, bạn luồn ngón tay trỏ rà quanh đáy và thân cốc. Nếu thấy thành cốc tròn đều, không còn vết gấp móp và khi kéo nhẹ cuống cốc thấy có độ mút bám chắc chắn thì cốc đã mở hoàn toàn.
