Có nên trị đau mắt đỏ bằng mật ong không và lời khuyên an toàn từ bác sĩ

Trị đau mắt đỏ bằng mật ong là gì?

Đau mắt đỏ là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ bề mặt lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mi mắt, thường được y học gọi là viêm kết mạc. Bệnh lý này rất phổ biến, dễ bùng phát thành đợt lây lan trong cộng đồng qua đường tiếp xúc dịch tiết, giọt bắn hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Người mắc bệnh thường có các biểu hiện điển hình như cộm xốn, ngứa ngáy, chảy nhiều nước mắt, ra rỉ mắt màu vàng hoặc trắng đục và kết mạc cương tụ đỏ rực.

Mặc dù phần lớn các ca đau mắt đỏ do virus lành tính và có thể thuyên giảm sau một thời gian nếu được chăm sóc vệ sinh tốt, người bệnh thường cảm thấy khó chịu và sốt ruột muốn khỏi nhanh. Tâm lý này dẫn đến việc nhiều người tìm đến các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng, tiêu biểu là việc dùng mật ong nhỏ mắt, dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc cho sức khỏe đôi mắt.

Nguồn gốc quan niệm dùng mật ong chữa đau mắt đỏ

Trong y học cổ truyền và đời sống dân gian, mật ong thường được biết đến với đặc tính kháng khuẩn, chống viêm và làm dịu các vết thương hở trên da nhờ chứa một lượng nhỏ hydro peroxide tự nhiên cùng nồng độ đường cao. Chính vì những đặc tính này, không ít người tin rằng mật ong có thể tiêu diệt mầm bệnh gây đau mắt đỏ và giúp mắt nhanh lành.

Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa hiện đại khẳng định rằng niêm mạc mắt và kết mạc hoàn toàn khác biệt so với bề mặt da thông thường. Mật ong tự nhiên chưa qua xử lý chuyên biệt không phải là dung dịch đẳng trương và không đạt độ tinh khiết để tiếp xúc với nhãn cầu. Việc suy diễn đặc tính kháng khuẩn trên da để áp dụng trực tiếp cho vùng mắt bị viêm là một quan niệm sai lầm và thiếu cơ sở khoa học an toàn.

Những nguy cơ khi tự ý nhỏ mật ong vào mắt

Đưa mật ong chưa qua khử trùng vào mắt đang bị viêm kết mạc tiềm ẩn rất nhiều mối nguy hại khôn lường. Mật ong tự nhiên thường chứa các tạp chất, phấn hoa, vi khuẩn hoại sinh hoặc thậm chí là bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum. Khi đưa các tác nhân này vào mắt, màng kết mạc đang tổn thương sẽ nhanh chóng bị bội nhiễm vi khuẩn hoặc nhiễm nấm thứ phát.

Bên cạnh đó, nồng độ đường rất cao cùng tính thẩm thấu mạnh của mật ong sẽ hút nước từ các tế bào biểu mô kết mạc và giác mạc, gây ra cảm giác xót rát dữ dội, phù nề mi mắt và đỏ rực nhãn cầu. Những trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến loét giác mạc, để lại sẹo vĩnh viễn và làm suy giảm thị lực nghiêm trọng của người bệnh.

Cách chăm sóc mắt đúng đắn và an toàn khi bị đau mắt đỏ

Khi có dấu hiệu đau mắt đỏ, mục tiêu quan trọng nhất là giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, ngăn ngừa lây lan sang mắt lành và các thành viên khác trong gia đình. Người bệnh nên sử dụng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dùng cho mắt để rửa trôi ghèn rỉ dịch tiết hàng ngày. Khi lau mắt, cần dùng bông gòn hoặc khăn gạc y tế dùng một lần, lau từ đầu mắt ra đuôi mắt và bỏ ngay sau khi sử dụng.

Người bệnh cần tuyệt đối tránh thói quen dụi mắt, không dùng chung khăn mặt, chậu rửa, gối hoặc kính mắt với người khác. Đồng thời, hãy để mắt được nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc lâu với màn hình máy tính, điện thoại và đeo kính bảo vệ mắt khi ra đường để tránh gió bụi kích thích.

Vai trò của chẩn đoán y khoa chuyên khoa mắt

Đau mắt đỏ là cách gọi dân dã của bệnh viêm kết mạc, có thể do virus như Adenovirus, vi khuẩn, hoặc dị ứng gây ra. Mỗi nguyên nhân đòi hỏi một phương pháp can thiệp hoàn toàn khác nhau. Nếu nguyên nhân do virus, bệnh thường có xu hướng tự giới hạn sau bảy đến mười ngày với sự hỗ trợ chăm sóc vệ sinh đúng cách; thuốc kháng sinh nhỏ mắt chỉ được bác sĩ chỉ định khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn.

Việc tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc làm theo các bài thuốc truyền miệng như nhỏ mật ong, xông lá trầu không đều có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp, thủng giác mạc. Thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt là biện pháp an toàn và khoa học nhất để được chẩn đoán đúng và hướng dẫn dùng thuốc thích hợp.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất cung cấp kiến thức thường thức và giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý nhỏ bất kỳ dung dịch, tinh dầu hay thảo dược tự nhiên nào vào mắt khi chưa có sự đồng ý của nhân viên y tế. Nếu mắt xuất hiện cơn đau dữ dội, chảy mủ nhiều hoặc thị lực suy giảm, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt ngay lập tức để được kiểm tra kịp thời.

Tóm tắt

Mẹo dân gian sử dụng mật ong để trị đau mắt đỏ tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn là lợi ích thực tế. Mắt là cơ quan vô cùng nhạy cảm, dễ tổn thương và nhiễm trùng nghiêm trọng nếu tiếp xúc với các chế phẩm không đạt chuẩn vô trùng. Khi xuất hiện dấu hiệu đau mắt đỏ, người bệnh nên vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý và đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân, từ đó có phác đồ điều trị phù hợp và an toàn.