Có nên sinh mổ ở tuần 37 không và những điều mẹ bầu cần cân nhắc

Sinh mổ ở tuần 37 là gì?

Tuần thai thứ 37 là cột mốc đánh dấu sự chuyển giao giữa thai non tháng và thai đủ tháng. Theo định nghĩa sản khoa quốc tế, trẻ sinh ra trong khoảng từ 37 tuần 0 ngày đến 38 tuần 6 ngày được gọi là trẻ sơ sinh sớm (early term), trong khi mốc thai đủ tháng toàn diện lý tưởng nhất là từ tuần 39 đến tuần 40. Ở tuần 37, thai nhi đã có cân nặng trung bình khoảng 2,8 đến 3,0 kg, các phản xạ cơ bản đã hình thành và hình hài tương đối hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, phổi và não bộ của thai nhi ở tuần 37 vẫn tiếp tục tăng sinh và hoàn thiện các chức năng sinh lý quan trọng. Lớp chất có hoạt tính bề mặt phế nang vẫn chưa đạt mức tối ưu ở một số trẻ, khiến khả năng tự thở ngay sau sinh gặp nhiều trở ngại nếu không có kích thích tự nhiên từ quá trình chuyển dạ. Việc can thiệp mổ lấy thai vào thời điểm này vì vậy luôn đòi hỏi sự cân nhắc cẩn trọng từ bác sĩ chuyên khoa sản.

Khái niệm sơ sinh sớm và mốc phát triển của thai 37 tuần

Trong sản khoa, tuổi thai từ 37 tuần đến 38 tuần 6 ngày được xếp vào nhóm sơ sinh sớm. Mặc dù thai nhi về mặt lý thuyết đã bước vào mốc đủ tháng, các cơ quan chức năng vẫn tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt là hệ hô hấp và hệ thần kinh trung ương. Trên thực tế lâm sàng, trẻ chào đời trong giai đoạn này có nguy cơ cần theo dõi và chăm sóc sơ sinh cao hơn so với trẻ sinh ở tuần 39 đến 40.

Việc can thiệp sinh mổ chủ động khi thai mới bước vào tuần 37 mà không có lý do y khoa rõ ràng không được khuyến khích. Sự chuẩn bị tự nhiên của cơ thể mẹ, quá trình chuyển dạ và sự hấp thu dịch phổi của thai nhi diễn ra tốt nhất khi thai đạt đủ tuần tuổi tự nhiên. Do đó, việc phẫu thuật lấy thai trước tuần 39 chỉ nên thực hiện khi việc tiếp tục duy trì thai kỳ tiềm ẩn nguy cơ cho người mẹ hoặc thai nhi.

Các chỉ định y khoa bắt buộc phải sinh mổ ở tuần 37

Mổ lấy thai ở tuần 37 chỉ được xem là giải pháp cần thiết khi mẹ hoặc thai nhi gặp các vấn đề bệnh lý đe dọa trực tiếp đến an toàn sản khoa. Một số tình trạng phổ biến bao gồm tiền sản giật nặng, hội chứng HELLP, đái tháo đường thai kỳ kiểm soát kém kèm biến chứng, hoặc tình trạng suy giảm chức năng bánh nhau gây thai chậm tăng trưởng nghiêm trọng trong tử cung.

Bên cạnh đó, các yếu tố cơ học và sản khoa bất thường như rau tiền đạo trung tâm, rau bong non, sa dây rốn, ngôi thai bất thường không thể sinh ngả âm đạo hoặc tiền sử có vết mổ tử cung cũ dọa nứt cũng là lý do bắt buộc can thiệp. Trong những tình huống khẩn cấp hoặc bệnh lý tiến triển này, nguy cơ kéo dài thai kỳ vượt trội so với rủi ro sinh sớm, và phẫu thuật lấy thai là lựa chọn tối ưu để bảo toàn tính mạng cho cả mẹ lẫn con.

Những nguy cơ có thể gặp phải ở trẻ sơ sinh khi mổ ở tuần 37

Rủi ro đáng lưu ý đối với trẻ sinh mổ ở tuần thứ 37 là nguy cơ suy hô hấp do lượng dịch trong phổi chưa được tống xuất hoàn toàn qua áp lực chuyển dạ tự nhiên. Trẻ sinh mổ không trải qua các cơn co thắt chuyển dạ có nguy cơ cao bị chậm tiêu dịch phổi, thở nhanh thoáng qua, cần hỗ trợ thở oxy hoặc theo dõi hô hấp chuyên sâu.

Ngoài vấn đề hô hấp, trẻ sơ sinh ở tuần tuổi này còn dễ gặp trở ngại trong việc duy trì thân nhiệt, ổn định đường huyết và phối hợp phản xạ bú nuốt. Tình trạng vàng da sơ sinh do gan chưa hoàn thiện chức năng chuyển hóa cũng có thể xuất hiện. Những yếu tố này có thể kéo dài thời gian nằm theo dõi của trẻ tại khu chăm sóc sơ sinh, gây ảnh hưởng đến việc tiếp xúc da kề da và bú mẹ trong những ngày đầu sau sinh.

Tác động của phẫu thuật mổ lấy thai đối với sức khỏe người mẹ

Đối với sản phụ, phẫu thuật mổ lấy thai là một cuộc đại phẫu ổ bụng mang nhiều nguy cơ hơn so với sinh thường. Khi thực hiện mổ chủ động lúc cổ tử cung chưa mở và đoạn dưới tử cung chưa giãn mỏng tốt, bác sĩ có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong thao tác rạch tử cung, dẫn đến nguy cơ mất máu nhiều hơn và tổn thương các cơ quan lân cận như bàng quang hoặc ruột.

Sau phẫu thuật, sản phụ phải đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng vết mổ, viêm nội mạc tử cung, tụ dịch vết mổ và thời gian hồi phục thể chất kéo dài. Vết sẹo trên cơ tử cung cũng để lại hệ quả lâu dài cho các lần mang thai tiếp theo, làm gia tăng nguy cơ rau cài răng lược, nứt sẹo mổ tử cung hoặc chửa tại vết mổ cũ. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp sinh mổ luôn cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích bảo vệ sức khỏe và nguy cơ phẫu thuật.

Quy trình theo dõi và trao đổi kế hoạch sinh cùng bác sĩ sản khoa

Để đưa ra quyết định thời điểm và phương thức sinh an toàn, thai phụ cần duy trì lịch khám thai định kỳ theo đúng hẹn của bác sĩ sản khoa từ tuần thứ 36. Trong mỗi lần thăm khám, bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm Doppler đánh giá tuần hoàn bánh nhau, lượng nước ối, đo biểu đồ tim thai qua Non-stress test và kiểm tra các dấu hiệu chuyển dạ sớm.

Khi thảo luận với bác sĩ, mẹ bầu nên chủ động trình bày các triệu chứng bất thường nếu có như đau bụng dưới âm ỉ, rỉ ối, ra máu âm đạo, phù nề tăng nhanh hoặc thai máy giảm. Nếu tình trạng sức khỏe của hai mẹ con hoàn toàn ổn định và không có yếu tố nguy cơ, chiến lược theo dõi chờ đợi chuyển dạ tự nhiên hoặc lên lịch can thiệp từ tuần 39 trở đi luôn là phương án mang lại khởi đầu khỏe mạnh nhất cho trẻ sơ sinh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa sản. Thai phụ tuyệt đối không tự ý quyết định ngày sinh mổ dựa trên ý muốn cá nhân hay quan niệm dân gian. Mọi kế hoạch phẫu thuật lấy thai cần căn cứ vào tình trạng lâm sàng, kết quả siêu âm và theo dõi sức khỏe thai kỳ thực tế tại cơ sở y tế chuyên khoa.

Tóm tắt

Quyết định sinh mổ ở tuần 37 cần được cân nhắc thận trọng dựa trên sức khỏe thực tế của mẹ và thai nhi, thay vì lựa chọn ngày giờ theo ý muốn cá nhân. Khi có chỉ định y khoa rõ ràng, mổ lấy thai chủ động giúp hạn chế các biến cố nguy hiểm. Thai phụ nên trao đổi thẳng thắn với bác sĩ sản khoa để nắm rõ lợi ích, nguy cơ và có kế hoạch sinh nở an toàn nhất.