Bé sưng lợi bao lâu thì mọc răng và cách chăm sóc an toàn tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Hiện tượng sưng nướu là tín hiệu quen thuộc báo hiệu những chiếc răng đầu đời của bé đang chuẩn bị nhú lên. Rất nhiều bậc cha mẹ băn khoăn bé sưng lợi bao lâu thì mọc răng và lo lắng khi thấy con quấy khóc, biếng ăn trong giai đoạn này.
Thông thường, kể từ thời điểm lợi sưng đỏ rõ rệt, thân răng sữa sẽ tách nướu trồi lên sau khoảng 3 đến 5 ngày. Nắm rõ tiến trình sinh lý và các biện pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp xoa dịu sự khó chịu, hỗ trợ bé vượt qua mốc phát triển này thật thuận lợi.
Bé sưng lợi bao lâu thì mọc răng là gì?
Mọc răng là một cột mốc phát triển sinh lý tự nhiên ở trẻ nhỏ, thường bắt đầu vào khoảng tháng thứ sáu sau sinh và tiếp diễn cho đến khi trẻ hoàn thiện bộ răng sữa 20 chiếc lúc hai đến ba tuổi. Trong quá trình phát triển bên dưới xương hàm, mầm răng dịch chuyển dần lên phía trên và tạo áp lực cơ học tác động trực tiếp vào mô liên kết của niêm mạc nướu. Áp lực này khiến các mạch máu tại chỗ giãn nở, dẫn đến phản ứng viêm vô khuẩn nhẹ làm bờ lợi hơi sưng phồng, căng tức và đổi màu đỏ sẫm. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cảm giác nướu bị căng giãn và rách nhẹ để mầm răng trồi ra là trải nghiệm khá khó chịu, thường khiến bé thay đổi tâm tính và có những biểu hiện khác biệt trong sinh hoạt hàng ngày.
Thời gian từ lúc sưng nướu đến khi răng sữa nhú lên
Sau khi hiện tượng nướu sưng phồng xuất hiện, chiếc răng sữa thường sẽ đội nướu và nhú lên sau khoảng 3 đến 5 ngày. Khi mầm răng bắt đầu xé rách lớp màng niêm mạc nướu để trồi ra ngoài, tình trạng căng tức tại chỗ sẽ đạt mức cao nhất khiến trẻ cảm thấy bứt rứt nhất. Ngay khi đầu răng trắng sữa lộ rõ qua bề mặt lợi, áp lực bên trong mô nướu sẽ giải tỏa gần như hoàn toàn. Vùng sưng đỏ sẽ tự động thu nhỏ lại và xẹp dần trong vòng vài ngày tiếp theo. Toàn bộ tiến trình từ lúc nướu bắt đầu căng phồng đến khi răng nhú hẳn thường không kéo dài quá một tuần. Tốc độ mọc răng có thể dao động tùy theo từng vị trí răng, chẳng hạn như răng hàm có bề mặt tiếp xúc rộng thường khiến lợi sưng to và lâu nhú hơn so với răng cửa.
Những dấu hiệu đi kèm thường gặp khi trẻ sưng lợi mọc răng
Bên cạnh tình trạng nướu răng sưng đỏ và hơi gồ lên, trẻ chuẩn bị mọc răng thường có phản xạ tăng tiết nước bọt nhiều hơn bình thường do dây thần kinh sinh ba bị kích thích. Nước bọt chảy nhiều có thể khiến vùng da quanh miệng và cằm của trẻ bị nổi mẩn đỏ nếu không được lau khô kịp thời. Trẻ có xu hướng thích đưa tay, đồ chơi hoặc bất kỳ vật cứng nào vào miệng để cắn nhai nhằm xoa dịu cảm giác ngứa ngáy tại vùng nướu đang căng rách. Nhiều bé trở nên khó tính, dễ quấy khóc vô cớ, lười bú mẹ hoặc từ chối ăn dặm do cảm giác đau buốt khi núm ti chạm vào phần lợi viêm sưng. Giấc ngủ của trẻ cũng dễ bị đứt quãng, trằn trọc và hay giật mình thức giấc giữa đêm.
Biện pháp xoa dịu cảm giác khó chịu tại nhà cho trẻ
Để xoa dịu cảm giác khó chịu cho bé, phụ huynh có thể dùng một miếng gạc y tế sạch thấm nước muối sinh lý hoặc nước mát để massage nhẹ nhàng lên bờ nướu của trẻ. Nhiệt độ mát mẻ kết hợp lực ma sát vừa phải sẽ tạo hiệu ứng gây tê tạm thời, giúp giảm cảm giác căng tức đáng kể. Cho trẻ dùng các loại vòng cắn nướu bằng chất liệu silicone đã được tiệt trùng và làm mát trong ngăn mát tủ lạnh cũng là giải pháp hiệu quả. Trong giai đoạn này, mẹ nên ưu tiên cho bé ăn các món mềm, lỏng, mát như cháo loãng, súp hoặc sữa hơi ấm để bé dễ nuốt mà không gây cọ xát mạnh vào nướu tổn thương. Cần chú ý giữ vệ sinh đồ chơi và lau khô cằm thường xuyên để ngăn ngừa phát ban da quanh miệng.
Phân biệt biểu hiện mọc răng thông thường và bệnh lý nhiễm trùng
Nhiều phụ huynh có thói quen quy chụp mọi biểu hiện quấy sốt của con cho việc mọc răng, điều này đôi khi làm bỏ sót các bệnh lý nhiễm trùng thực sự. Mọc răng đơn thuần chỉ có thể gây sốt nhẹ dưới 38 độ C hoặc trẻ hơi ấm đầu trong ngày răng chuẩn bị nhú. Nếu trẻ sốt cao liên tục trên 38.5 độ C, kèm theo triệu chứng ho, sổ mũi, nôn trớ nhiều hoặc tiêu chảy tóe nước thì đây là dấu hiệu của bệnh lý khác như viêm đường hô hấp hoặc nhiễm trùng đường ruột. Việc phân biệt rõ ràng giúp phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám kịp thời, tránh tự ý suy đoán khiến bệnh diễn tiến nặng hơn.
Lưu ý an toàn
Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống thuốc hạ sốt, giảm đau hoặc bôi các loại gel gây tê chứa lidocaine hay benzocaine lên nướu khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi. Tuyệt đối không dùng vật nhọn chọc rách lợi của trẻ vì nguy cơ nhiễm trùng máu và tổn thương mầm răng vĩnh viễn. Nếu vùng nướu xuất hiện ổ mủ trắng, sưng tấy lan rộng hoặc trẻ sốt cao li bì, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Tóm tắt
Giai đoạn mọc răng đánh dấu bước phát triển tự nhiên nhưng có thể khiến trẻ mệt mỏi và quấy khóc nhiều hơn thường ngày. Sự kiên nhẫn chăm sóc cùng việc áp dụng các biện pháp xoa dịu lành tính sẽ giúp bé vượt qua giai đoạn này êm dịu. Phụ huynh nên duy trì theo dõi sát sao và luôn chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bé sưng lợi mọc răng có bị sốt cao không?
Trẻ có thể bị tăng thân nhiệt nhẹ trong giai đoạn nướu răng sưng đỏ. Tuy nhiên tình trạng này thường không vượt quá 38 độ C. Nếu trẻ sốt cao trên 38.5 độ C thì nguyên nhân thường do bệnh lý nhiễm trùng khác cần được bác sĩ thăm khám.
Trẻ mấy tháng tuổi thì bắt đầu có biểu hiện sưng nướu mọc răng?
Thời điểm trẻ mọc chiếc răng đầu tiên thường rơi vào khoảng 6 tháng tuổi. Dù vậy một số bé có thể nhú răng sớm từ 4 tháng hoặc muộn sau 9 đến 12 tháng tuổi mà vẫn hoàn toàn bình thường theo cơ địa phát triển riêng.
Nên chọn đồ gặm nướu như thế nào để đảm bảo an toàn cho bé?
Cha mẹ có thể chọn vòng gặm nướu làm từ chất liệu silicone y tế hoặc nhựa an toàn không chứa BPA. Cần tiệt trùng sạch sẽ và có thể làm mát trong ngăn mát tủ lạnh trước khi đưa cho trẻ ngậm cắn để giảm sưng đau.
Sưng nướu mọc răng có gây rối loạn tiêu hóa đi ngoài lỏng không?
Chảy nhiều nước bọt có thể làm trẻ nuốt hơi nhiều hơn và phân hơi lỏng nhẹ trong một hai ngày. Dù vậy nếu trẻ đi ngoài nhiều lần trong ngày kèm phân có nhầy máu hoặc mùi chua thì cha mẹ cần đưa bé đi khám tiêu hóa.
Tình trạng quấy khóc ban đêm do mọc răng thường kéo dài bao lâu?
Tùy thuộc mức độ khó chịu của bé mà quá trình này có thể làm gián đoạn giấc ngủ trong vài đêm trước khi răng đội nướu. Khi thân răng đã trồi lên bề mặt lợi thì cảm giác đau nhức sẽ giảm dần và bé ngủ ngon trở lại.
