Có nên nhổ răng khôn hàm trên không và những điều cần biết

Có nên nhổ răng khôn hàm trên không?

Răng khôn hàm trên là chiếc răng cối lớn thứ ba mọc ở vị trí trong cùng của vòm miệng trên, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 17 đến 25. Do xuất hiện muộn nhất khi xương hàm đã ngừng tăng trưởng kích thước, răng khôn hàm trên rất dễ gặp tình trạng thiếu chỗ mọc, dẫn đến mọc lệch ra ngoài má, mọc nghiêng hoặc mọc ngầm trong xương. Mặc dù cấu trúc xương hàm trên xốp hơn hàm dưới giúp việc nhổ bỏ thường nhẹ nhàng hơn, vị trí này lại có liên quan mật thiết với xoang hàm trên. Vì vậy, việc thăm khám cẩn thận thông qua hình ảnh X-quang là yếu tố quyết định để xác định chính xác răng có cần nhổ hay không.

Những trường hợp cần chỉ định nhổ răng khôn hàm trên

Bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt thường khuyên nhổ răng khôn hàm trên khi răng mọc lệch ra phía má gây trầy xước niêm mạc, cản trở việc ăn nhai và cử động hàm. Bên cạnh đó, nếu răng số tám hàm trên mọc kẹt, nghiêng về phía răng số bảy sẽ tạo khe hẹp dắt thức ăn, dẫn đến viêm nướu tái diễn và làm tiêu xương hoặc sâu hỏng mặt sau của răng hàm quan trọng bên cạnh.

Một tình huống rất phổ biến khác là răng khôn hàm trên mọc thẳng nhưng không có răng đối diện ở hàm dưới. Khi thiếu điểm chạm khớp cắn, răng này sẽ có xu hướng trồi dài xuống dưới, gây nhồi nhét vụn thức ăn vào kẽ răng, lở loét nướu hàm đối diện và gây sang chấn khớp cắn. Ngoài ra, những răng khôn đã bị sâu vỡ lớn, viêm tủy hoặc hình thành nang quanh chóp cũng cần được nhổ bỏ sớm để bảo vệ sức khỏe răng miệng tổng thể.

Trường hợp nào có thể giữ lại răng khôn hàm trên

Không phải mọi trường hợp có răng khôn hàm trên đều bắt buộc phải can thiệp nhổ bỏ. Người bệnh có thể an tâm giữ lại chiếc răng này nếu răng mọc thẳng đều đặn, nhú lên hoàn toàn qua khỏi nướu và ăn khớp hài hòa với răng khôn hàm dưới để hỗ trợ chức năng nhai nghiền thức ăn.

Đồng thời, mô nướu xung quanh răng phải hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu viêm đỏ hay hình thành túi mủ. Vị trí mọc của răng cần đủ thông thoáng để bàn chải và chỉ nha khoa có thể tiếp cận làm sạch dễ dàng mỗi ngày. Trong các trường hợp bệnh nhân mắc bệnh lý toàn thân mạn tính chưa kiểm soát ổn định, bác sĩ cũng sẽ cân nhắc trì hoãn hoặc theo dõi thận trọng thay vì vội vàng chỉ định tiểu phẫu.

Mức độ an toàn và sự khác biệt so với nhổ răng hàm dưới

Về mặt giải phẫu, xương hàm trên có mật độ xốp hơn xương hàm dưới và hệ thống cấp máu nuôi dưỡng dồi dào, do đó thao tác nhổ răng khôn hàm trên thường diễn ra nhanh chóng, ít sang chấn cơ học và thời gian lành thương cũng ngắn hơn. Bệnh nhân thường ít gặp tình trạng sưng phù má hay cứng khít hàm nghiêm trọng như khi nhổ răng ngầm ở hàm dưới.

Tuy nhiên, tiểu phẫu răng khôn hàm trên đòi hỏi bác sĩ có kỹ thuật vững vàng vì chân răng thường nằm rất gần với đáy xoang hàm trên. Nếu thực hiện sai kỹ thuật hoặc dùng lực thô bạo, biến chứng thủng xoang hoặc đẩy chóp răng vào trong xoang hàm có thể xảy ra. Do đó, việc chụp phim X-quang quanh chóp hoặc phim toàn cảnh trước khi tiến hành là bước bắt buộc để đánh giá chính xác hình thái chân răng và khoảng cách an toàn với xoang hàm.

Chăm sóc đúng cách giúp vết thương mau hồi phục sau khi nhổ

Sau khi kết thúc thủ thuật nhổ răng, việc chăm sóc tại nhà đóng vai trò then chốt giúp vết thương nhanh liền sẹo. Người bệnh cần cắn chặt miếng gạc vô khuẩn trong khoảng 45 đến 60 phút để hỗ trợ tạo cục máu đông bịt kín ổ răng. Trong 24 giờ đầu, có thể chườm túi lạnh bên ngoài má để hạn chế phù nề, đồng thời tránh súc miệng nước muối quá sớm hoặc khạc nhổ mạnh làm bật cục máu đông.

Về chế độ dinh dưỡng, nên chọn các món ăn mềm, lỏng, nguội như cháo, súp xay nhuyễn để tránh tác động lực nhai vào vùng vừa can thiệp. Chải răng nhẹ nhàng ở các vùng răng khác nhưng tránh đưa đầu bàn chải chạm vào ổ nhổ. Tuyệt đối tuân thủ đơn thuốc kháng viêm, giảm đau nếu được bác sĩ chỉ định và tái khám đúng lịch hẹn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức nha khoa phổ thông và không thay thế cho chẩn đoán của bác sĩ. Người bệnh không được tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau liều cao hoặc áp dụng các mẹo dân gian đắp thuốc vào ổ răng. Khi có biểu hiện chảy máu kéo dài không cầm, sốt cao hoặc đau nhức dữ dội lan lên vùng thái dương, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Quyết định có nên nhổ răng khôn hàm trên hay không phụ thuộc trực tiếp vào tình trạng mọc thực tế và sự tương quan với các cấu trúc lân cận. Người bệnh nên chủ động đến cơ sở nha khoa uy tín để được thăm khám và chụp phim kiểm tra kỹ lưỡng. Việc can thiệp đúng lúc sẽ giúp bảo vệ hàm răng chắc khỏe và ngăn ngừa những phiền toái lâu dài.