Có nên mổ mắt cận không và các phương pháp mổ cận phổ biến hiện nay

Có nên mổ mắt cận không là gì?

Phẫu thuật khúc xạ điều trị cận thị là phương pháp can thiệp nhằm thay đổi độ cong giác mạc hoặc đặt thêm thấu kính nội nhãn, giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc mà không cần kính hỗ trợ. Về bản chất, đây là thủ thuật mang tính lựa chọn nhằm cải thiện chất lượng sống và sự thuận tiện trong sinh hoạt, không phải là chỉ định cấp cứu hay bắt buộc trong y khoa.

Để xác định có nên mổ mắt cận hay không, người bệnh cần cân nhắc giữa lợi ích nâng cao thị lực và các nguy cơ có thể gặp phải như khô mắt, lóa sáng hoặc tái cận. Không phải trường hợp nào cũng đủ tiêu chuẩn can thiệp; tính toàn vẹn và độ an toàn của giác mạc luôn là yếu tố được bác sĩ nhãn khoa ưu tiên hàng đầu trước khi chỉ định phẫu thuật.

Điều kiện y khoa cần đáp ứng trước khi phẫu thuật cận thị

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả thị lực lâu dài, người bệnh cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn y khoa nghiêm ngặt trước khi can thiệp. Tiêu chí đầu tiên là độ tuổi từ đủ 18 tuổi trở lên và độ cận phải ổn định trong ít nhất 6 tháng đến 1 năm, nghĩa là mức tăng độ không vượt quá 0.5 diop.

Ngoài ra, giác mạc phải có độ dày an toàn và không mắc các bệnh lý bẩm sinh hay thoái hóa như giác mạc chóp. Mắt không được có tình trạng viêm nhiễm cấp tính, không bị khô mắt nghiêm trọng, đục thủy tinh thể hay tổn thương võng mạc. Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú cần trì hoãn phẫu thuật vì sự thay đổi nội tiết tố có thể làm sai lệch độ khúc xạ và cản trở quá trình lành mô.

Các phương pháp phẫu thuật khúc xạ bằng laser phổ biến

Các kỹ thuật can thiệp bằng laser là lựa chọn thông dụng nhất hiện nay nhờ thời gian thực hiện nhanh và độ chính xác cao. Kỹ thuật Lasik truyền thống và Femto Lasik tạo một vạt giác mạc mỏng, sau đó dùng tia laser chiếu để gọt bớt nhu mô nhằm triệt tiêu độ cận rồi đậy vạt lại. Femto Lasik ưu việt hơn nhờ tạo vạt hoàn toàn bằng tia laser femtosecond thay cho dao cơ học, giúp đường cắt mịn và an toàn hơn.

Hiện đại hơn là kỹ thuật ReLEx SMILE, phương pháp không cần tạo vạt giác mạc. Bác sĩ dùng laser femtosecond cắt tách một lõi mô mỏng bên trong giác mạc rồi rút qua vết mổ siêu nhỏ chỉ khoảng 2 mm. Kỹ thuật này giúp bảo tồn tối đa cấu trúc giác mạc, giảm thiểu nguy cơ khô mắt và hạn chế biến chứng xô lệch vạt.

Phương pháp đặt thấu kính nội nhãn Phakic IOL cho trường hợp cận nặng

Đối với những người có độ cận thị rất cao, loạn thị phức tạp hoặc giác mạc quá mỏng không thể can thiệp bằng laser, phẫu thuật Phakic IOL là giải pháp thay thế hiệu quả. Thay vì tác động bào mòn giác mạc, phương pháp này đưa một thấu kính sinh học nhân tạo siêu mỏng vào vị trí giữa mống mắt và thể thủy tinh tự nhiên.

Ưu điểm lớn của Phakic IOL là giữ nguyên vẹn cấu trúc giác mạc, mang lại chất lượng quang học sắc nét và không gây khô mắt sau mổ. Đây là phương pháp có tính thuận nghịch vì thấu kính có thể được tháo bỏ hoặc thay thế khi cần. Tuy nhiên, kỹ thuật này yêu cầu độ sâu tiền phòng mắt đạt chuẩn, mật độ tế bào nội mô đủ dày và chi phí điều trị thường cao hơn các phương pháp laser.

Lưu ý chăm sóc và bảo vệ mắt sau khi phẫu thuật

Chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò then chốt trong việc phục hồi vết thương và duy trì thị lực ổn định. Sau khi mổ, người bệnh cần đeo kính bảo hộ kể cả lúc ngủ trong những ngày đầu để tránh chạm hoặc dụi mắt. Cần tuân thủ nghiêm ngặt việc nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo không chất bảo quản theo hướng dẫn của bác sĩ.

Trong hai tuần đầu, cần tránh để nước bẩn hay hóa chất dính vào mắt, tạm ngưng bơi lội và trang điểm vùng mắt. Đồng thời, người bệnh nên phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh nhìn màn hình điện tử liên tục và đi tái khám đúng lịch hẹn. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường như đau nhức nhiều, mắt đỏ sưng hoặc thị lực suy giảm đột ngột, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt ngay.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin về các phương pháp mổ mắt cận thị chỉ mang tính chất giáo dục phổ thông và không thay thế cho kết quả khám chuyên sâu từ bác sĩ nhãn khoa. Việc chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp bắt buộc phải căn cứ vào chụp bản đồ giác mạc, đo khúc xạ sau liệt điều tiết và khám đáy mắt toàn diện. Người bệnh không được tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nhỏ mắt nào ngoài đơn thuốc chỉ định và cần thảo luận kỹ về rủi ro trước khi phẫu thuật.

Tóm tắt

Phẫu thuật cận thị mang lại sự tiện lợi và chất lượng thị giác tốt nếu người bệnh đáp ứng đủ điều kiện y khoa và chọn đúng phương pháp. Việc thăm khám kỹ lưỡng, cân nhắc mong muốn thực tế cùng việc tuân thủ chế độ chăm sóc mắt theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa là chìa khóa bảo vệ đôi mắt sáng khỏe lâu dài.