Có nên lấy cao răng không và những lợi ích đối với sức khỏe răng miệng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lấy cao răng là thủ thuật nha khoa phổ biến giúp làm sạch các mảng bám vôi hóa bám chặt quanh cổ răng và dưới viền nướu. Nhiều người băn khoăn liệu có nên lấy cao răng thường xuyên hay không vì lo ngại cảm giác ê buốt hoặc sợ răng bị mòn yếu đi.
Thực tế, việc làm sạch cao răng định kỳ theo chỉ định của bác sĩ nha khoa là bước chăm sóc răng miệng rất cần thiết. Thủ thuật này không chỉ giúp cải thiện vẻ ngoài thẩm mỹ mà còn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ nướu, ngăn ngừa các bệnh lý nha chu và hạn chế mùi hôi miệng kéo dài.
Có nên lấy cao răng không là gì?
Cao răng, hay còn gọi là vôi răng, hình thành từ sự khoáng hóa của mảng bám vi khuẩn, mảnh vụn thức ăn và các muối khoáng tự nhiên trong nước bọt. Sau mỗi bữa ăn, một màng sinh học mỏng sẽ bao phủ bề mặt răng. Nếu không được vệ sinh sạch sẽ bằng bàn chải và chỉ nha khoa, màng bám này sẽ tích tụ dần, tương tác với canxi phosphat trong nước bọt và đông cứng thành lớp cao răng thô ráp sau một thời gian.
Bề mặt sần sùi của cao răng là nơi trú ngụ lý tưởng cho hàng triệu vi khuẩn yếm khí gây hại. Khi lớp vôi răng đã hình thành và bám chặt vào chân răng, các biện pháp vệ sinh tại nhà thông thường như đánh răng hay súc miệng đều không thể loại bỏ được. Chỉ có các dụng cụ chuyên dụng tại phòng khám nha khoa mới có thể làm sạch triệt để những khối mảng bám cứng đầu này mà không gây tổn thương đến men răng.
Lợi ích của việc lấy cao răng định kỳ đối với sức khỏe răng miệng
Thực hiện lấy cao răng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe răng miệng toàn diện. Trước hết, việc loại bỏ triệt để các ổ vi khuẩn tích tụ giúp chấm dứt tình trạng viêm nướu, giảm hiện tượng sưng đỏ và chảy máu chân răng khi đánh răng. Khi nướu khỏe mạnh trở lại, các mô liên kết sẽ bám chắc vào bề mặt chân răng, ngăn ngừa nguy cơ tiêu xương ổ răng và tình trạng tụt lợi.
Bên cạnh đó, việc làm sạch mảng bám tích tụ lâu ngày cũng giải quyết đáng kể tình trạng hơi thở có mùi khó chịu do vi khuẩn phân hủy protein sinh ra. Sau khi cạo vôi răng và đánh bóng bề mặt, răng miệng sẽ có cảm giác nhẹ nhàng, sạch sẽ, đồng thời giảm thiểu bề mặt lưu giữ mảng bám mới. Quá trình kiểm tra khi lấy cao răng cũng tạo cơ hội cho bác sĩ nha khoa phát hiện sớm các tổn thương sâu răng, mòn men hoặc bệnh lý niêm mạc miệng để can thiệp kịp thời.
Lấy cao răng có làm mòn men răng hoặc yếu chân răng không
Một quan niệm sai lầm khá phổ biến là cạo vôi răng sẽ làm bào mòn men răng, khiến chân răng bị lung lay hoặc tạo khoảng trống thưa giữa các răng. Hiện nay, kỹ thuật lấy cao răng chủ yếu sử dụng đầu rung siêu âm với tần số thích hợp kết hợp tia nước để làm vỡ các mảng vôi bám mà hoàn toàn không tác động lực cơ học mài mòn lên cấu trúc men răng sinh lý.
Cảm giác ê buốt nhẹ hoặc thấy răng có vẻ thưa hơn sau khi can thiệp là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Điều này xảy ra do lớp cao răng dày trước đó đã chèn ép, che lấp phần chân răng và làm nướu bị sưng viêm, co rút. Khi mảng bám được gỡ bỏ và tình trạng viêm nề giảm xuống, phần cổ răng lộ ra ngoài khiến người bệnh tạm thời thấy nhạy cảm trước nhiệt độ nóng lạnh. Cảm giác này thường sẽ tự biến mất sau vài ngày khi nướu hồi phục và ôm sát lại quanh cổ răng.
Tần suất lấy cao răng phù hợp cho từng đối tượng
Tần suất làm sạch cao răng phụ thuộc vào tốc độ tích tụ mảng bám, thành phần nước bọt, thói quen ăn uống cũng như kỹ thuật vệ sinh răng miệng của mỗi cá nhân. Nhìn chung, bác sĩ nha khoa thường khuyến nghị người trưởng thành và trẻ em nên khám răng định kỳ và cạo vôi răng khoảng 6 tháng một lần. Đây là khoảng thời gian phù hợp để kiểm soát mảng bám trước khi chúng gây hại nghiêm trọng cho mô nâng đỡ răng.
Đối với những người có tiền sử mắc bệnh viêm nha chu, người đang mang khí cụ chỉnh nha, người hút thuốc lá hoặc phụ nữ mang thai có thay đổi nội tiết tố dễ viêm nướu, thời gian tái khám có thể ngắn hơn, khoảng từ 3 đến 4 tháng một lần. Ngược lại, người có cơ địa ít tạo vôi răng và chăm sóc răng miệng tốt có thể kéo dài thời gian theo chỉ dẫn cụ thể của bác sĩ điều trị sau mỗi lần thăm khám.
Chăm sóc răng miệng đúng cách sau khi lấy cao răng
Sau khi lấy vôi răng, vùng mô nướu và men răng cần một khoảng thời gian ngắn để ổn định. Trong những ngày đầu, người bệnh nên sử dụng bàn chải lông mềm, thao tác chải răng nhẹ nhàng theo chiều dọc hoặc xoay tròn để tránh gây cọ xát mạnh lên viền nướu đang hồi phục. Kết hợp dùng chỉ nha khoa hàng ngày để làm sạch các kẽ răng thay vì dùng tăm tre nhọn dễ làm tổn thương gai nướu.
Về chế độ ăn uống, nên hạn chế các loại thực phẩm và đồ uống quá nóng, quá lạnh, nhiều axit chua hoặc cay nồng để giảm kích thích ê buốt. Cần tránh các thức uống sẫm màu như cà phê, trà đậm, nước ngọt có ga và khói thuốc lá ít nhất vài ngày sau thủ thuật, vì bề mặt răng sau khi đánh bóng rất dễ hấp thụ các sắc tố này, khiến răng nhanh bị ố vàng trở lại. Duy trì súc miệng bằng nước muối sinh lý giúp giữ khoang miệng sạch khuẩn tự nhiên.
Lưu ý an toàn
Lấy cao răng là thủ thuật an toàn nhưng cần được thực hiện tại các cơ sở nha khoa uy tín bởi nhân viên y tế có chuyên môn và dụng cụ vô khuẩn tuyệt đối để tránh lây nhiễm chéo. Người có các bệnh lý mạn tính như rối loạn đông máu, tim mạch hoặc tiểu đường cần thông báo trước cho bác sĩ nha khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng các vật nhọn kim loại hay hóa chất không rõ nguồn gốc để cạo mảng bám tại nhà vì có thể gây rách nướu, nhiễm trùng và phá hủy men răng vĩnh viễn.
Tóm tắt
Lấy cao răng định kỳ là biện pháp can thiệp nha khoa đơn giản nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nướu và ngăn ngừa các bệnh lý quanh răng. Việc duy trì thói quen cạo vôi răng đúng lịch hẹn cùng với chế độ vệ sinh răng miệng khoa học tại nhà sẽ giúp giữ gìn hơi thở thơm mát và hàm răng chắc khỏe lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lấy cao răng có đau hoặc chảy máu nhiều không?
Thông thường kỹ thuật rung siêu âm chỉ gây cảm giác hơi tê hoặc ê nhẹ. Nếu cao răng bám sâu dưới nướu gây viêm nặng, nướu có thể rỉ một chút máu trong quá trình thao tác nhưng sẽ tự cầm rất nhanh sau khi kết thúc.
Có nên tự cạo cao răng tại nhà bằng dụng cụ mua trên mạng không?
Hoàn toàn không nên tự làm tại nhà. Việc thiếu kỹ thuật nha khoa và không kiểm soát được lực có thể làm xước men răng, đâm thủng mô nướu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu gây áp xe và viêm nhiễm nguy hiểm.
Sau khi lấy cao răng xong bao lâu thì có thể ăn uống bình thường?
Bạn có thể ăn uống nhẹ sau khoảng ba mươi phút đến một giờ. Tuy nhiên, trong một đến hai ngày đầu nên ưu tiên thức ăn mềm, ấm vừa phải, tránh đồ ăn quá cứng, quá cay hoặc quá lạnh để bảo vệ men răng.
Phụ nữ mang thai có được lấy cao răng không?
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể lấy cao răng, thời điểm thích hợp nhất là ở ba tháng giữa thai kỳ. Vệ sinh mảng bám sạch sẽ giúp phòng ngừa viêm nướu thai nghén do thay đổi nồng độ nội tiết tố gây ra.
Đánh răng kỹ hàng ngày có thay thế được việc lấy cao răng không?
Đánh răng kỹ chỉ loại bỏ được mảng bám mềm mới hình thành. Một khi mảng bám đã bị vôi hóa thành cao răng cứng chắc thì việc chải răng thông thường không thể làm sạch được, bắt buộc phải nhờ can thiệp nha khoa chuyên nghiệp.
