Có nên lấy cao răng cho trẻ em và những lưu ý phụ huynh cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cao răng hay vôi răng hình thành từ các mảng bám thức ăn, nước bọt và vi khuẩn bị khoáng hóa theo thời gian bám chặt vào bề mặt răng và viền nướu. Rất nhiều bậc phụ huynh băn khoăn liệu có nên lấy cao răng cho trẻ hay không vì e ngại tác động cơ học có thể gây tổn thương men răng sữa non nớt.
Trên thực tế, câu trả lời là hoàn toàn nên lấy cao răng cho trẻ khi có chỉ định từ bác sĩ nha khoa. Việc can thiệp đúng thời điểm bằng kỹ thuật hiện đại không chỉ an toàn mà còn giúp phòng tránh nhiều bệnh lý răng miệng nguy hiểm như viêm lợi, sâu răng và bảo vệ quá trình mọc răng vĩnh viễn thuận lợi.
Có nên lấy cao răng cho trẻ là gì?
Cao răng ở trẻ em hình thành chủ yếu do các mảng bám thức ăn sót lại không được làm sạch kỹ lưỡng, kết hợp với các khoáng chất trong nước bọt tạo thành các khối vôi hóa cứng chắc bám quanh cổ răng và kẽ răng. Cấu trúc men răng sữa của trẻ thường mỏng hơn răng vĩnh viễn của người lớn, do đó khi vi khuẩn cư trú trong các khối cao răng giải phóng axit và độc tố, chúng sẽ nhanh chóng gây tổn thương lớp men bảo vệ và kích ứng mô nướu xung quanh.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ người lớn mới cần lấy cao răng, nhưng thực tế trẻ em ở mọi lứa tuổi khi đã có răng đều có nguy cơ tích tụ vôi răng nếu chế độ vệ sinh chưa đảm bảo. Việc lấy cao răng bản chất là quá trình làm sạch mảng bám vôi hóa cứng bằng công nghệ sóng siêu âm chuyên dụng, hoàn toàn khác với việc mài răng hay xâm lấn cấu trúc răng, do đó giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc răng miệng dự phòng ở trẻ nhỏ.
Lợi ích của việc lấy cao răng cho trẻ nhỏ khi có chỉ định
Nhiều cha mẹ lo lắng rằng việc cạo vôi răng có thể làm mòn lớp men răng sữa vốn mỏng manh của trẻ hoặc gây đau nhức, sợ hãi. Tuy nhiên, các chuyên gia nha khoa khẳng định khi răng trẻ xuất hiện các mảng vôi hóa cứng đầu, việc lấy cao răng là hoàn toàn cần thiết và an toàn nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn.
Nếu cao răng tích tụ lâu ngày dưới đường viền nướu mà không được làm sạch, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh mẽ và gây viêm nướu, tụt nướu, chảy máu chân răng và hôi miệng. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài còn có thể phá hủy mô nâng đỡ quanh răng, khiến răng sữa lung lay sớm, làm sai lệch hướng mọc của răng vĩnh viễn sau này. Do đó, việc loại bỏ cao răng đúng lúc giúp bảo vệ toàn diện sức khỏe răng miệng cho trẻ.
Những dấu hiệu cho thấy trẻ cần được làm sạch vôi răng
Trẻ em rất dễ tích tụ mảng bám nếu việc chải răng hàng ngày chưa đúng cách hoặc trẻ thường xuyên ăn bánh kẹo, đồ ngọt và uống sữa đêm. Bố mẹ nên quan sát hàm răng của trẻ và đưa bé đến cơ sở nha khoa khi nhận thấy các dấu hiệu đặc trưng.
Các dấu hiệu phổ biến bao gồm xuất hiện các vệt ố vàng, nâu hoặc đen bám chặt ở viền nướu và kẽ răng mà việc chải răng thông thường không thể làm sạch được. Nướu của trẻ có biểu hiện sưng đỏ, dễ chảy máu khi đánh răng hoặc hơi thở của trẻ có mùi hôi dai dẳng dù đã vệ sinh răng miệng. Khi thấy những biểu hiện này, việc thăm khám là cần thiết để bác sĩ đánh giá mức độ tích tụ vôi răng.
Quy trình lấy cao răng chuyên khoa an toàn dành cho trẻ
Quy trình lấy cao răng cho trẻ em khác biệt đáng kể so với người lớn nhằm tạo cảm giác thoải mái và giảm thiểu tối đa sự sợ hãi. Đầu tiên, bác sĩ chuyên khoa răng trẻ em sẽ nhẹ nhàng kiểm tra tổng quát khoang miệng, làm quen để trẻ thư giãn tinh thần và hợp tác.
Tiếp theo, bác sĩ sử dụng thiết bị rung sóng siêu âm chuyên dụng ở tần số rất êm dịu kết hợp tia nước để làm vỡ liên kết của mảng bám vôi hóa mà không xâm lấn mô nướu hay mài mòn men răng. Sau khi loại bỏ toàn bộ cao răng, bác sĩ sẽ tiến hành đánh bóng bề mặt răng bằng chổi mềm và sáp chuyên dụng, giúp bề mặt răng trơn láng nhằm hạn chế mảng bám thức ăn tái tích tụ nhanh chóng.
Biện pháp phòng ngừa mảng bám và vôi răng cho trẻ tại nhà
Để giảm thiểu sự hình thành cao răng và hạn chế số lần phải can thiệp lấy vôi răng, việc xây dựng thói quen chăm sóc răng miệng hàng ngày cho trẻ đóng vai trò quyết định. Cha mẹ cần hướng dẫn và hỗ trợ trẻ đánh răng đều đặn ít nhất 2 lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng chứa hàm lượng fluor phù hợp với từng độ tuổi.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch các kẽ răng nơi bàn chải khó chạm tới. Cần hạn chế cho trẻ tiêu thụ đồ ăn vặt nhiều đường, nước ngọt có ga, đặc biệt là thói quen ngậm bình sữa khi đi ngủ. Duy trì thói quen súc miệng nước sạch sau mỗi bữa ăn và khám răng định kỳ 6 tháng một lần sẽ giúp trẻ luôn có hàm răng chắc khỏe.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không sử dụng các vật sắc nhọn, tăm tre hoặc mẹo dân gian truyền miệng như dùng axit chanh, giấm chà xát mạnh lên răng trẻ vì rất dễ làm mòn men răng vĩnh viễn và gây rách mô mềm trong miệng. Việc lấy cao răng phải được thực hiện tại các phòng khám nha khoa uy tín bởi bác sĩ có chuyên môn. Phụ huynh cần tham khảo ý kiến bác sĩ nha khoa trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp vệ sinh răng miệng đặc biệt nào cho trẻ.
Tóm tắt
Chăm sóc răng miệng đúng cách từ sớm là nền tảng cho sự phát triển khỏe mạnh của hệ răng vĩnh viễn ở trẻ nhỏ. Thay vì lo lắng việc lấy cao răng có hại, phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi khám nha khoa định kỳ để bác sĩ theo dõi, phát hiện kịp thời các mảng bám vôi hóa và có biện pháp can thiệp an toàn, nhẹ nhàng, giúp trẻ duy trì nụ cười khỏe đẹp.
Nguồn tham khảo
- British Dental Journal: Is self interdental cleaning associated with dental plaque levels, dental calculus, gingivitis and periodontal disease?
- Chulalongkorn University Dental Journal: The effectiveness of powered versus manual toothbrushing on gingivitis reduction and plaque removal in children aged 7-10 years
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì có thể bắt đầu lấy cao răng?
Trẻ từ khoảng 2 tuổi trở lên khi đã mọc tương đối đầy đủ răng sữa và có mảng bám vôi hóa đều có thể lấy cao răng an toàn theo đánh giá, chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Lấy cao răng có làm mòn men răng sữa của trẻ không?
Kỹ thuật nha khoa hiện đại sử dụng sóng siêu âm rung nhẹ để làm rã mảng bám trên bề mặt, hoàn toàn không bào mòn men răng hay gây tổn hại cấu trúc răng sữa của bé.
Quá trình lấy cao răng cho trẻ em có gây đau không?
Quy trình lấy cao răng thường không đau đớn, trẻ chỉ có thể cảm thấy hơi tê hoặc rung nhẹ. Bác sĩ nha khoa luôn thao tác rất nhẹ nhàng để trẻ không cảm thấy sợ hãi.
Bao lâu thì nên lấy cao răng cho trẻ một lần?
Thông thường phụ huynh nên đưa trẻ đi khám định kỳ mỗi 6 tháng một lần. Bác sĩ sẽ kiểm tra và quyết định có cần lấy cao răng hay chỉ cần vệ sinh răng miệng thông thường.
Bố mẹ có nên tự cạo mảng bám răng cho trẻ tại nhà không?
Phụ huynh tuyệt đối không tự ý dùng các vật nhọn, kim loại hay dụng cụ cứng tại nhà để cạo răng trẻ vì rất dễ gây rách nướu, chảy máu và nhiễm trùng khoang miệng nghiêm trọng.
