Có nên chọc mụn nước zona không và cách chăm sóc đúng

Chọc mụn nước zona là gì?

Zona thần kinh là bệnh lý truyền nhiễm do virus Varicella zoster tái hoạt động. Biểu hiện đặc trưng của bệnh là các chùm mụn nước căng chứa dịch mọc thành dải dọc theo đường đi của dây thần kinh ngoại biên.

Người bệnh thường gặp cảm giác đau rát khó chịu, dẫn đến tâm lý muốn chọc vỡ các bóng nước để giảm căng tức và mong tổn thương mau khô. Tuy nhiên, mụn nước zona có chu trình tiến triển tự nhiên từ mọng dịch đến tự khô và đóng vảy. Việc can thiệp chọc vỡ mụn nước có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho làn da. Hiểu đúng về tổn thương mụn nước zona giúp người bệnh có phương pháp chăm sóc an toàn và hiệu quả.

Hậu quả khi tự ý chọc vỡ mụn nước zona thần kinh

Khi tự ý chọc vỡ mụn nước zona, nguy cơ lớn nhất là tình trạng bội nhiễm vi khuẩn tại chỗ. Dịch đục chảy ra từ tổn thương chứa lượng lớn virus sống, đồng thời tạo vết thương hở trên da. Vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu sinh sống tự nhiên trên da có thể xâm nhập qua vết hở này gây viêm da mủ và sưng tấy.

Bên cạnh nguy cơ nhiễm trùng, việc chọc mụn nước làm tổn thương sâu lớp thượng bì và trung bì. Quá trình tái tạo mô da bị gián đoạn, dễ hình thành sẹo lõm và sẹo thâm khó phục hồi. Ngoài ra, dịch mụn vỡ dính vào vùng da lành có thể làm lây lan tổn thương ra xung quanh, khiến bệnh tiến triển phức tạp hơn.

Tiến triển tự nhiên của tổn thương mụn nước zona

Mụn nước zona thần kinh có vòng đời phát triển tự nhiên nếu không chịu tác động thô bạo. Trong vài ngày đầu sau khi đau rát, các mụn nước nhỏ bắt đầu mọc thành dải rải rác hoặc tụ thành chùm. Ban đầu, dịch trong mụn nước trong suốt, sau đó chuyển đục dần do sự xuất hiện của các tế bào miễn dịch.

Thông thường, sau 7 đến 10 ngày, mụn nước sẽ tự khô lại, đóng vảy và bong ra trong 2 đến 3 tuần tiếp theo. Việc giữ nguyên vẹn màng mụn nước giúp làn da bên dưới tái tạo tự nhiên. Khi vảy bong, da có thể hơi hồng nhưng sẽ dần bình thường trở lại mà ít để lại sẹo sâu hay biến chứng.

Cách vệ sinh và chăm sóc mụn nước zona an toàn

Để tổn thương zona nhanh lành và tránh vỡ mụn nước, người bệnh cần giữ vệ sinh da đúng cách. Nên làm sạch nhẹ nhàng hàng ngày bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ theo hướng dẫn y tế. Khi lau rửa, hãy dùng bông gạc mềm thấm nhẹ, tuyệt đối không chà xát mạnh.

Người bệnh nên mặc quần áo rộng rãi, chất liệu mềm mại để giảm ma sát lên mụn nước. Tránh băng kín tổn thương bằng băng dính chặt gây hầm bí. Nếu mụn nước vô tình bị vỡ, hãy rửa sạch bằng nước muối sinh lý, thấm khô bằng gạc tiệt trùng và tham khảo ý kiến y tế để được hướng dẫn sử dụng dung dịch sát khuẩn phù hợp.

Những sai lầm cần tránh khi chăm sóc mụn nước zona

Người bệnh zona thần kinh không nên áp dụng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng như đắp lá cây, tỏi hay đắp đậu xanh lên mụn nước. Những cách này ẩn chứa nguy cơ cao gây kích ứng, bỏng rát và đưa vi khuẩn vào tổn thương, gây bội nhiễm nặng nề.

Ngoài ra, cần tránh gãi ngứa tại vùng da bệnh và không dùng chung đồ cá nhân như khăn tắm để tránh lây nhiễm virus. Việc tự ý sử dụng các loại thuốc bôi corticoid hay kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ da liễu cũng là điều cần tránh vì có thể khiến tổn thương diễn tiến xấu hơn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên nghiệp. Người bệnh zona thần kinh không tự ý mua thuốc điều trị, kê đơn hoặc can thiệp vật lý lên tổn thương da. Đáp ứng điều trị ở mỗi người là khác nhau. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ zona thần kinh, người bệnh nên đến khám sớm tại cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn chăm sóc an toàn.

Tóm tắt

Chọc mụn nước zona thần kinh là việc không nên làm do nguy cơ gây bội nhiễm vi khuẩn và để lại sẹo xấu trên da. Việc giữ vệ sinh tổn thương sạch sẽ, bảo vệ màng mụn nước tự nhiên và tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ là cách tốt nhất giúp da mau lành. Khi có bất thường trên da, hãy chủ động trao đổi với nhân viên y tế để nhận lời khuyên thích hợp.