Có nên cho bé ngậm núm giả khi ngủ không và những lưu ý

Cho bé ngậm núm giả khi ngủ là gì?

Núm giả hay núm vú nhân tạo là vật dụng được thiết kế mô phỏng đầu ti mẹ, giúp thỏa mãn phản xạ mút không dinh dưỡng vốn xuất hiện rất mạnh mẽ ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Hành động mút này giúp giải phóng hormone thư giãn, đem lại cảm giác an tâm, giảm bớt căng thẳng và hỗ trợ trẻ tự xoa dịu để dễ đi vào giấc ngủ hơn. Về mặt y khoa, các hiệp hội nhi khoa quốc tế đánh giá việc ngậm núm giả khi bắt đầu giấc ngủ là một biện pháp hỗ trợ an toàn nếu trẻ tiếp nhận một cách tự nhiên. Dù vậy, núm giả không phải là giải pháp bắt buộc cho mọi đứa trẻ. Quyết định cho trẻ sử dụng núm ti nhân tạo cần dựa trên độ tuổi, tình trạng bú mẹ cũng như sự phối hợp quan sát cẩn thận từ cha mẹ để tránh tình trạng trẻ quá phụ thuộc hoặc gặp phải các tác động bất lợi đến sự phát triển của vòm miệng và răng sau này.

Lợi ích của việc cho trẻ ngậm núm giả trong giấc ngủ

Phản xạ mút là bản năng sinh tồn tự nhiên của trẻ sơ sinh, giúp trẻ cảm thấy an toàn và dễ chịu. Khi được ngậm núm giả vào đầu giấc ngủ, trẻ thường ít quấy khóc, giảm tình trạng giật mình và dễ dàng chìm vào giấc ngủ sâu hơn. Đối với trẻ sơ sinh, hành động này còn hỗ trợ phân tán sự chú ý khi trẻ cảm thấy khó chịu, đầy bụng hoặc sau khi tiêm chủng.

Đặc biệt, nhiều cơ quan y tế nhi khoa ghi nhận thói quen ngậm núm giả khi ngủ có mối liên hệ với việc giảm thiểu nguy cơ đột tử ở trẻ nhũ nhi trong năm đầu đời. Cơ chế được giải thích là do việc ngậm núm giữ cho đường thở mở thông thoáng hơn, ngăn lưỡi tụt về phía sau và hạn chế tình trạng trẻ ngủ quá sâu dẫn đến ngừng thở đột ngột. Nếu trong lúc ngủ núm giả tự rơi ra khỏi miệng bé mà bé vẫn ngủ yên, cha mẹ không cần thiết phải đưa lại vào miệng trẻ.

Thời điểm thích hợp bắt đầu và cai núm giả cho bé

Thời điểm bắt đầu cho trẻ làm quen với núm giả đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt với những bé bú mẹ hoàn toàn. Các chuyên gia nhi khoa khuyên phụ huynh nên đợi cho đến khi phản xạ bú mẹ của bé đã ổn định và mẹ thiết lập tốt nguồn sữa, thường là sau khi trẻ được khoảng 3 đến 4 tuần tuổi. Việc giới thiệu núm giả quá sớm có thể gây ra hiện tượng nhầm lẫn giữa núm vú mẹ và núm nhân tạo, khiến trẻ ngậm khớp cắn không đúng khi bú mẹ.

Về thời điểm ngừng sử dụng, phụ huynh nên bắt đầu quá trình cai núm giả khi trẻ được khoảng 6 đến 12 tháng tuổi. Đây là giai đoạn nguy cơ đột tử ở trẻ nhũ nhi đã giảm đi đáng kể, trong khi nguy cơ viêm tai giữa bắt đầu gia tăng liên quan đến lực hút khi mút núm giả kéo dài. Hầu hết các bác sĩ khuyến cáo nên dừng hoàn toàn trước khi trẻ bước sang tuổi thứ hai đến bốn để bảo vệ sự phát triển bình thường của xương hàm và răng.

Nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng núm giả không đúng cách

Mặc dù đem lại nhiều tiện ích, việc lạm dụng hoặc dùng núm giả sai phương pháp có thể kéo theo một số vấn đề sức khỏe. Tình trạng dễ gặp nhất là thói quen phụ thuộc, khiến trẻ khó tự ngủ nếu thiếu núm giả và thức giấc nhiều lần trong đêm đòi tìm lại núm. Ngoài ra, việc ngậm núm liên tục tạo ra áp lực âm kéo dài trong khoang miệng, làm tăng nguy cơ dịch tích tụ ở vòi tai, từ đó dẫn đến viêm tai giữa tái phát ở trẻ nhỏ.

Bên cạnh đó, nếu trẻ duy trì thói quen ngậm núm nhân tạo sau 2 đến 3 tuổi, cấu trúc xương hàm và vị trí răng có thể bị thay đổi. Trẻ có nguy cơ gặp phải tình trạng khớp cắn hở, răng cửa chìa ra ngoài hoặc vòm họng hẹp, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng nhai và phát âm sau này. Vấn đề vệ sinh kém cũng là nguồn lây lan vi khuẩn, nấm miệng và virus gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa ở trẻ em.

Nguyên tắc sử dụng núm giả an toàn cho trẻ khi ngủ

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bé trong lúc ngủ, cha mẹ cần chọn loại núm giả đúc liền khối bằng chất liệu silicon hoặc cao su y tế, không có các chi tiết nhỏ dễ tháo rời nhằm ngăn chặn nguy cơ hóc dị vật. Tấm chắn của núm phải có đường kính đủ lớn để không lọt vào khoang miệng trẻ và cần có các lỗ thông hơi để lưu thông không khí, tránh gây bí tắc vùng da quanh miệng.

Tuyệt đối không bao giờ dùng dây, dải ruy băng hoặc móc xích buộc núm giả quanh cổ, tay hoặc gắn vào nôi của trẻ, vì điều này tiềm ẩn nguy cơ siết cổ và nghẹt thở cực kỳ nguy hiểm trong giấc ngủ. Phụ huynh cũng không được chấm đường, mật ong hay bất kỳ chất làm ngọt nào lên núm giả, bởi mật ong có thể chứa bào tử Clostridium botulinum gây ngộ độc sơ sinh nguy hiểm, đồng thời chất ngọt làm tăng nguy cơ sâu những chiếc răng sữa đầu tiên của bé.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không ép buộc nếu trẻ từ chối ngậm núm giả. Phụ huynh cần vệ sinh và tiệt trùng núm thường xuyên bằng nước sôi hoặc máy tiệt trùng chuyên dụng, thay núm mới sau mỗi 1 đến 2 tháng hoặc ngay khi phát hiện vết nứt rách. Không sử dụng núm ti của bình sữa để thay thế cho núm giả vì phần đế có thể bị tách rời gây hóc dị vật. Khi nhận thấy trẻ có dấu hiệu bất thường về răng miệng, viêm tai giữa tái phát hoặc khó cai núm, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa để được hướng dẫn chuyên môn phù hợp.

Tóm tắt

Cho bé ngậm núm giả khi ngủ có thể hỗ trợ trẻ thư giãn và ngủ ngon hơn nếu được áp dụng đúng thời điểm và đúng cách. Cha mẹ cần chủ động theo dõi thói quen của con, tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc vệ sinh an toàn và có kế hoạch cai núm giả hợp lý để bảo vệ toàn diện sức khỏe cùng sự phát triển răng miệng của trẻ.