Có nên cắt lông mũi không và cách tỉa lông mũi

Có nên cắt lông mũi không?

Lông mũi cấu tạo gồm các sợi lông dày và cứng mọc ở phần trước của khoang mũi, thuộc vùng tiền đình mũi. Cùng với lớp chất nhầy niêm mạc và các tế bào biểu mô có lông chuyển sâu bên trong, lông mũi tạo thành hệ thống phòng thủ vật lý đầu tiên của đường hô hấp trên. Khi chúng ta hít thở không khí từ môi trường, lông mũi giữ lại các dị nguyên, bụi bẩn, sợi vải và mầm bệnh trước khi luồng khí đi vào thanh quản, khí quản và phế nang. Ngoài chức năng lọc thô cơ học, lông mũi còn hỗ trợ giữ lại hơi ẩm và điều hòa nhiệt độ dòng không khí hít vào, giúp niêm mạc mũi không bị khô rát trong môi trường lạnh hoặc hanh khô. Do đó, lông mũi không phải là phần thừa cần loại bỏ triệt để, mà là bộ phận giữ vai trò sinh lý quan trọng đối với sức khỏe hô hấp.

Vai trò sinh lý quan trọng của lông mũi đối với đường hô hấp

Lông mũi hoạt động tương tự như một màng lọc không khí cơ học tự nhiên cho toàn bộ hệ hô hấp. Mỗi ngày, con người hít thở hàng nghìn lít không khí chứa vô số tạp chất lơ lửng, bao gồm bụi mịn, phấn hoa, bào tử nấm mốc và các giọt bắn chứa vi khuẩn. Khi luồng không khí đi qua lỗ mũi trước, mạng lưới lông mũi sẽ giữ lại những hạt có kích thước lớn, ngăn chúng tiếp xúc trực tiếp với biểu mô niêm mạc nhạy cảm bên trong.

Bên cạnh chức năng cản bụi, lông mũi phối hợp nhịp nhàng với lớp nhầy do các tuyến niêm mạc tiết ra. Lớp nhầy này bẫy các vi sinh vật gây bệnh, sau đó hệ thống lông chuyển bên trong sẽ đẩy chất nhầy này ra ngoài qua phản xạ xì mũi, ho hoặc nuốt xuống dạ dày để axit dịch vị tiêu diệt. Nếu không có lớp lông mũi che chắn, các tác nhân dị ứng dễ dàng kích thích niêm mạc mũi gây ra các đợt hắt hơi liên tục, chảy nước mũi hoặc khởi phát cơn hen suyễn ở những người có cơ địa dị ứng.

Tác hại khôn lường khi nhổ hoặc wax lông mũi

Nhiều người có thói quen dùng nhíp nhổ từng sợi lông mũi hoặc sử dụng sáp wax để làm sạch hoàn toàn vùng mũi. Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng đối với sức khỏe. Mỗi sợi lông mũi gắn liền với một nang lông và được cấp máu bởi mạng lưới mao mạch phong phú dưới niêm mạc. Khi bạn dùng lực giật mạnh sợi lông, nang lông sẽ bị tổn thương, tạo ra các vết rách vi thể hoặc lỗ hở sâu trong lớp biểu mô.

Vùng tiền đình mũi vốn là nơi cư trú tự nhiên của nhiều loại vi khuẩn, phổ biến nhất là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus. Khi hàng rào biểu mô bị phá vỡ, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào nang lông gây viêm nang lông mũi, mụn nhọt hoặc áp xe tiền đình mũi. Người bệnh sẽ cảm thấy sưng đỏ, đau nhức dữ dội ở chóp mũi và cánh mũi. Thậm chí, việc tổn thương gốc nang lông còn dẫn đến hiện tượng lông mọc ngược đâm sâu vào thịt, gây viêm tấy kéo dài và chảy mủ.

Nguy cơ lan truyền nhiễm trùng từ vùng tam giác nguy hiểm trên mặt

Về mặt giải phẫu học, khoang mũi nằm trọn trong vùng được gọi là tam giác nguy hiểm trên khuôn mặt, giới hạn từ gốc mũi kéo dài xuống hai khóe miệng. Hệ thống tĩnh mạch tại khu vực này không có van một chiều và kết nối trực tiếp với các tĩnh mạch vùng mặt, tĩnh mạch mắt và xoang hang nằm ở nền sọ.

Nếu xảy ra nhiễm trùng sâu do nhổ lông mũi hoặc nặn mụn nhọt trong khoang mũi, vi khuẩn có thể di chuyển ngược dòng theo đường tĩnh mạch đi thẳng vào xoang hang trong hộp sọ. Biến chứng huyết khối xoang hang tuy hiếm gặp nhưng là một cấp cứu y khoa cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, viêm màng não, liệt dây thần kinh sọ và đe dọa tính mạng. Do đó, việc tự ý nhổ, giật lông mũi hay chọc ngoáy vật sắc nhọn vào trong mũi là điều các bác sĩ tai mũi họng luôn khuyến cáo tuyệt đối không nên thực hiện.

Hướng dẫn cách tỉa lông mũi an toàn và vệ sinh tại nhà

Cắt tỉa nhẹ nhàng là phương pháp an toàn và được các chuyên gia y tế khuyên dùng khi lông mũi phát triển quá dài. Để việc cắt tỉa đạt hiệu quả thẩm mỹ mà không gây hại cho sức khỏe, bạn nên tuân thủ các bước thực hiện đúng cách. Đầu tiên, hãy chuẩn bị một chiếc kéo tỉa chuyên dụng có đầu bo tròn hoặc máy tỉa lông mũi chạy pin. Kéo đầu tròn giúp ngăn ngừa nguy cơ vô tình đâm thủng hoặc cào xước niêm mạc mũi nhạy cảm.

Trước khi thực hiện, cần sát trùng lưỡi kéo bằng cồn y tế bảy mươi độ và xì mũi nhẹ để làm sạch khoang mũi. Hãy đứng trước gương ở nơi có đầy đủ ánh sáng, ngửa nhẹ đầu ra sau và chỉ cắt những sợi lông mọc thò ra khỏi lỗ mũi ngoài. Tuyệt đối không đưa kéo hoặc đầu máy tỉa vào quá sâu trong hốc mũi và không cố gắng cắt sát tận gốc lông. Sau khi tỉa xong, bạn dùng khăn giấy sạch lau nhẹ cửa mũi và vệ sinh lại dụng cụ cẩn thận để tránh vi khuẩn tích tụ cho lần sử dụng sau.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không dùng nhíp nhổ lông, sáp tẩy lông nóng hoặc kem tẩy lông hóa học bên trong khoang mũi vì hóa chất có thể làm bỏng rát và hoại tử niêm mạc. Không dùng chung dụng cụ tỉa lông mũi với người khác để phòng ngừa lây nhiễm chéo vi khuẩn và nấm. Nếu sau khi tỉa hoặc nhổ lông mũi mà xuất hiện triệu chứng sưng tấy, đỏ ửng chóp mũi, đau nhức tăng dần, sốt hoặc chảy dịch mủ từ lỗ mũi, bạn cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng để được bác sĩ thăm khám và kê đơn thuốc thích hợp, không tự ý nặn bóp.

Tóm tắt

Lông mũi là hàng rào phòng thủ tự nhiên không thể thiếu giúp bảo vệ đường thở khỏi bụi bẩn và các mầm bệnh nguy hại. Bạn hoàn toàn có thể tỉa bớt các sợi lông dài gây mất thẩm mỹ bằng kéo đầu tròn chuyên dụng hoặc máy tỉa cá nhân. Hãy từ bỏ thói quen nhổ hoặc wax lông mũi để tránh những biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm cho sức khỏe.