Chỉ số kháng khuẩn BFE là gì và cách chọn khẩu trang y tế có BFE cao

Chỉ số kháng khuẩn BFE là gì?

Chỉ số kháng khuẩn BFE là đại lượng biểu thị phần trăm số lượng vi khuẩn bị giữ lại bởi lớp màng lọc của khẩu trang y tế khi tiếp xúc với dòng khí dung thử nghiệm theo quy chuẩn quốc tế. Chỉ số này phản ánh khả năng ngăn chặn các hạt vi sinh vật có kích thước trung bình khoảng 3 micromet, tương đương với kích thước của các giọt dịch hô hấp thông thường do người bệnh phát tán khi thở, nói hoặc ho.

Khẩu trang y tế đạt chuẩn thường có chỉ số BFE dao động từ 95 phần trăm đến trên 99 phần trăm. Chỉ số BFE càng cao đồng nghĩa với việc vật liệu lọc có mật độ sợi và khả năng bắt giữ vi khuẩn càng tốt, mang lại sự bảo vệ hiệu quả hơn cho người sử dụng trước nguy cơ lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm qua giọt bắn.

Định nghĩa và phương pháp xác định chỉ số BFE

BFE là viết tắt của Bacterial Filtration Efficiency, nghĩa là hiệu suất lọc vi khuẩn. Đây là một chỉ số tiêu chuẩn quốc tế dùng để đánh giá tỷ lệ phần trăm vi khuẩn bị giữ lại khi dòng khí dung mang vi khuẩn đi qua vật liệu lọc của khẩu trang y tế.

Trong quy trình kiểm nghiệm chuẩn, mẫu vật liệu được thử nghiệm với dòng khí dung chứa vi khuẩn Staphylococcus aureus có kích thước hạt trung bình khoảng 3 micromet. Tốc độ dòng khí được kiểm soát mô phỏng nhịp thở bình thường của con người. Chỉ số BFE càng cao cho thấy tỷ lệ hạt vi khuẩn bị chặn lại càng lớn, đồng nghĩa với việc nguy cơ giọt bắn mang mầm bệnh xâm nhập qua lớp vải lọc vào đường hô hấp càng thấp.

Các cấp độ BFE thường gặp trên bao bì khẩu trang y tế gồm 95 phần trăm, 98 phần trăm và 99 phần trăm. Một sản phẩm đạt BFE 95 phần trăm có nghĩa là lớp màng lọc ngăn chặn được ít nhất 95 phần trăm lượng hạt vi khuẩn thử nghiệm không vượt qua được bề mặt khẩu trang.

Ý nghĩa của chỉ số BFE trong phòng ngừa bệnh truyền nhiễm hô hấp

Chỉ số BFE đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ cả người đeo lẫn những người xung quanh. Đường lây truyền chính của nhiều bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cúm mùa, cảm lạnh hay viêm phế quản là thông qua các giọt bắn xuất hiện khi người nhiễm bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi.

Lớp màng vi lọc có BFE cao hoạt động như một hàng rào vật lý và tĩnh điện. Khi người mang mầm bệnh thở ra hoặc ho, khẩu trang sẽ giữ lại phần lớn giọt dịch tiết đường hô hấp, ngăn không cho mầm bệnh phát tán ra không khí xung quanh. Ngược lại, đối với người khỏe mạnh, khẩu trang có BFE cao giúp cản trở các giọt bắn từ người đối diện rơi vào niêm mạc mũi và miệng.

Việc hiểu đúng chỉ số BFE giúp người tiêu dùng không đánh đồng mọi loại khẩu trang vải hay khẩu trang giấy thông thường với khẩu trang y tế đạt chuẩn, từ đó chủ động lựa chọn biện pháp bảo vệ cá nhân phù hợp theo từng mức độ nguy cơ phơi nhiễm.

Cấu tạo quyết định chỉ số BFE cao ở khẩu trang y tế

Chỉ số BFE cao của khẩu trang y tế phụ thuộc trực tiếp vào cấu tạo nhiều lớp, đặc biệt là lớp vải vi lọc thấu khí không dệt meltblown nằm ở chính giữa. Một chiếc khẩu trang y tế đạt chuẩn thường có từ ba đến bốn lớp với chức năng phân định rõ ràng.

Lớp ngoài cùng thường là vải không dệt có đặc tính kháng nước, chống thấm để ngăn các giọt bắn lớn, nước bọt hoặc dịch cơ thể bắn trực tiếp vào mặt. Lớp giữa là màng lọc meltblown tích điện, có kích thước lỗ siêu nhỏ giúp giữ lại các hạt vi khuẩn nhờ cơ chế va chạm cơ học và hút tĩnh điện. Lớp trong cùng tiếp xúc với da mặt là vải không dệt mềm mại, có khả năng thấm hút mồ hôi và ẩm để tạo sự thông thoáng khi thở.

Khẩu trang y tế có chỉ số BFE cao từ 98 phần trăm đến trên 99 phần trăm bắt buộc phải sử dụng lớp màng meltblown chất lượng cao và đồng đều. Những loại khẩu trang giá rẻ kém chất lượng thường cắt giảm lớp màng này hoặc dùng giấy mỏng thông thường, khiến khả năng lọc vi khuẩn thực tế rất thấp dù bên ngoài vẫn mang hình thức nhiều lớp.

Các tiêu chuẩn đánh giá và cách nhận diện khẩu trang có BFE cao

Khẩu trang y tế có chỉ số BFE cao là các dòng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng y tế nghiêm ngặt như TCVN 8389 của Việt Nam, ASTM F2100 của Hoa Kỳ hoặc EN 14683 của Châu Âu.

Theo tiêu chuẩn ASTM F2100, khẩu trang y tế cấp độ 1 yêu cầu chỉ số BFE tối thiểu 95 phần trăm, trong khi cấp độ 2 và cấp độ 3 yêu cầu chỉ số BFE đạt từ 98 phần trăm trở lên cùng với khả năng kháng giọt bắn áp lực cao. Tương tự, tiêu chuẩn EN 14683 phân loại khẩu trang Loại I với BFE từ 95 phần trăm, Loại II và Loại IIR với BFE từ 98 phần trăm trở lên.

Để nhận biết khẩu trang có chỉ số BFE cao, người dùng cần kiểm tra thông tin trên hộp sản phẩm. Sản phẩm đạt chuẩn luôn in rõ chỉ số BFE cụ thể kèm theo mã tiêu chuẩn chất lượng đã được chứng nhận bởi cơ quan kiểm định độc lập, có số đăng ký lưu hành y tế rõ ràng và niêm phong bao bì nguyên vẹn.

Hướng dẫn chọn lựa khẩu trang y tế phù hợp với nhu cầu

Khi chọn mua khẩu trang, người dùng nên xác định rõ bối cảnh sử dụng để lựa chọn mức BFE phù hợp. Đối với các hoạt động ngoài trời thoáng khí, di chuyển trên đường hoặc làm việc văn phòng ít tiếp xúc gần, khẩu trang y tế có BFE 95 phần trăm đã cung cấp mức độ bảo vệ tương đối an toàn.

Trong các môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao như bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh, khu vực tập trung đông người trong không gian kín hoặc khi trực tiếp chăm sóc người mắc bệnh nhiễm trùng hô hấp, nên ưu tiên sử dụng khẩu trang có BFE từ 98 phần trăm đến 99 phần trăm. Những sản phẩm này thường tích hợp thêm khả năng chống thấm dịch tốt để bảo vệ toàn diện hơn.

Bên cạnh BFE, cần chú ý đến độ thông khí của khẩu trang, thường được đo bằng độ chênh áp delta P. Một chiếc khẩu trang có màng lọc tốt nhưng quá bí sẽ khiến người đeo khó thở, dẫn đến việc thường xuyên tháo hoặc kéo khẩu trang xuống cằm, làm mất đi tác dụng phòng bệnh.

Lưu ý an toàn

Chỉ số BFE cao chỉ phát huy tác dụng khi khẩu trang được đeo ôm sát khuôn mặt, che kín hoàn toàn mũi và miệng. Người dùng không nên chạm tay vào mặt ngoài khẩu trang, không kéo khẩu trang xuống cằm và cần thay mới ngay khi khẩu trang bị ẩm ướt hoặc rách. Khẩu trang y tế là biện pháp hỗ trợ bảo vệ, không thể thay thế cho việc rửa tay sát khuẩn và giữ khoảng cách an toàn khi có dịch bệnh lưu hành.

Tóm tắt

Chỉ số BFE là tiêu chí quan trọng phản ánh hiệu suất lọc vi khuẩn của khẩu trang y tế nhưng không phải là yếu tố bảo vệ duy nhất. Để phòng ngừa hiệu quả các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, người dùng cần kết hợp chọn khẩu trang đạt chuẩn với việc đeo kín khít khuôn mặt, thay mới đúng lúc và duy trì các biện pháp vệ sinh tay thường xuyên.