Chỉ số glucose trong máu bao nhiêu là tiểu đường?

Chỉ số glucose trong máu bao nhiêu là tiểu đường là gì?

Glucose là nguồn năng lượng chính đi nuôi các tế bào trong cơ thể, được cung cấp qua thức ăn hàng ngày và được điều hòa chặt chẽ bởi hormone insulin do tuyến tụy tiết ra. Khi quá trình sản xuất hoặc hoạt động của insulin bị suy giảm, glucose không thể đi vào tế bào một cách hiệu quả mà tích tụ lại trong lòng mạch, dẫn tới hiện tượng tăng nồng độ glucose trong máu kéo dài. Tình trạng này nếu không được kiểm soát sẽ gây tổn hại cấu trúc vi mạch máu và dẫn đến bệnh lý đái tháo đường. Việc định lượng glucose máu định kỳ bằng mẫu máu tĩnh mạch là phương pháp cơ bản và đáng tin cậy nhất để đánh giá khả năng chuyển hóa carbohydrate của cơ thể.

Ngưỡng chỉ số glucose trong máu lúc đói

Đường huyết lúc đói được đo sau khi người bệnh nhịn ăn ít nhất 8 tiếng, thường lấy mẫu vào buổi sáng. Ở người khỏe mạnh, nồng độ glucose huyết tương lúc đói duy trì trong khoảng 70 đến 99 mg/dL tương đương 3,9 đến 5,6 mmol/L.

Khi chỉ số dao động từ 100 đến 125 mg/dL tương đương 5,6 đến 6,9 mmol/L, người bệnh rơi vào nhóm rối loạn đường huyết lúc đói hay còn gọi là tiền đái tháo đường. Nếu chỉ số glucose máu lúc đói đạt từ 126 mg/dL tương đương 7,0 mmol/L trở lên qua hai lần xét nghiệm ở hai thời điểm khác nhau, bác sĩ sẽ cân nhắc chẩn đoán bệnh đái tháo đường. Người bệnh không nên tự ý chẩn đoán chỉ qua một lần kiểm tra tại nhà.

Chỉ số glucose sau khi làm nghiệm pháp dung nạp đường

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống thường được chỉ định khi đường huyết lúc đói nằm ở mức nghi ngờ hoặc dùng trong tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Người bệnh được uống dung dịch chứa 75 gam glucose sau khi đã nhịn đói qua đêm, sau đó lấy mẫu máu tĩnh mạch sau 2 giờ để định lượng.

Mức bình thường sau 2 giờ uống đường là dưới 140 mg/dL tương đương dưới 7,8 mmol/L. Khi kết quả nằm trong khoảng 140 đến 199 mg/dL tương đương 7,8 đến 11,0 mmol/L, tình trạng này được phân loại là giảm dung nạp glucose. Nếu nồng độ glucose máu từ 200 mg/dL tương đương 11,1 mmol/L trở lên, kết quả phản ánh cơ thể đã mất khả năng chuyển hóa đường bình thường và hướng tới bệnh lý đái tháo đường.

Chỉ số glucose ngẫu nhiên và các triệu chứng kinh điển

Chỉ số glucose máu ngẫu nhiên là xét nghiệm lấy máu ở bất kỳ thời điểm nào trong ngày mà không phụ thuộc vào bữa ăn gần nhất. Phương pháp này thường được áp dụng khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu kinh điển của tăng đường huyết cấp tính như khát nước nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều lần và sụt cân không rõ nguyên nhân.

Nếu kết quả xét nghiệm glucose máu ngẫu nhiên đạt từ 200 mg/dL tương đương 11,1 mmol/L trở lên kèm theo các triệu chứng lâm sàng rõ rệt, bác sĩ có thể đưa ra chẩn đoán bệnh đái tháo đường mà không nhất thiết phải làm thêm nghiệm pháp dung nạp đường. Trường hợp không kèm triệu chứng, bác sĩ sẽ yêu cầu làm xét nghiệm glucose lúc đói hoặc HbA1c để đối chiếu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác của chỉ số đường huyết

Kết quả xét nghiệm glucose trong máu có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố sinh lý và kỹ thuật lấy mẫu. Việc ăn nhẹ trước khi xét nghiệm, uống nước ngọt, cà phê có đường hay hút thuốc lá đều làm nồng độ glucose huyết thanh biến động. Tình trạng căng thẳng tâm lý, mất ngủ kéo dài, chấn thương cấp tính hoặc nhiễm trùng cũng kích thích cơ thể tiết hormone làm tăng đường huyết tạm thời.

Ngoài ra, một số loại thuốc đang sử dụng như corticoid, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc tránh thai cũng có thể làm sai lệch chỉ số đường huyết. Để đảm bảo tính chính xác, người bệnh cần thông báo với bác sĩ danh sách thuốc đang dùng và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn chuẩn bị trước khi lấy mẫu máu.

Lưu ý an toàn

Các ngưỡng chỉ số glucose trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông và không thay thế cho kết luận của bác sĩ chuyên khoa nội tiết. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc hạ đường huyết, thay đổi liều lượng hoặc áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan mà không có hướng dẫn từ nhân viên y tế.

Tóm tắt

Theo dõi chỉ số glucose trong máu định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ đái tháo đường để can thiệp kịp thời. Khi nhận thấy kết quả xét nghiệm bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá toàn diện, tư vấn chế độ dinh dưỡng và xây dựng kế hoạch kiểm soát phù hợp.