Chạy bộ bị đau bụng dưới: Nguyên nhân và cách xử trí

Chạy bộ bị đau bụng dưới

Đau bụng dưới khi chạy bộ là hiện tượng co thắt hoặc đau tức khu trú ở vùng bụng dưới rốn, thường khởi phát trong lúc vận động cường độ cao hoặc chạy cự ly dài. Đây là biểu hiện có liên quan mật thiết đến sự tương tác giữa thành bụng, hệ thống cơ hoành, dây chằng nội tạng và hoạt động của các cơ quan tiêu hóa, tiết niệu. Trong đa số trường hợp, đây là phản ứng sinh lý lành tính do cơ thể chưa kịp thích nghi với áp lực vận động hoặc do sai sót trong khâu chuẩn bị trước buổi tập. Tuy nhiên, nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên và đi kèm các dấu hiệu bất thường khác, người chạy cần theo dõi cẩn thận để loại trừ những bệnh lý nội khoa tiềm ẩn.

Cách xử trí tức thì khi bị đau bụng dưới lúc đang chạy

Khi xuất hiện cảm giác đau nhói hoặc quặn thắt ở vùng bụng dưới trong lúc chạy bộ, phản xạ quan trọng đầu tiên là không nên cố gắng tiếp tục duy trì tốc độ cao. Bạn hãy giảm dần nhịp chạy về mức đi bộ chậm rãi để nhịp tim và hệ tuần hoàn dần ổn định trở lại.

Trong quá trình đi bộ, bạn hãy tập trung hít thở sâu bằng cơ hoành, hít vào từ từ bằng mũi cho lồng ngực và bụng phình nhẹ rồi thở ra chậm rãi bằng miệng. Bạn cũng có thể dùng các đầu ngón tay ấn nhẹ nhàng vào vị trí đang bị đau kết hợp nghiêng thân người sang phía đối diện khi thở ra nhằm giảm bớt co thắt cơ bụng.

Nghỉ ngơi tại chỗ, đứng thả lỏng cơ thể và thả lỏng các nhóm cơ vùng chậu sẽ giúp dòng máu lưu thông bình thường trở lại. Tránh nằm gập bụng hoặc ngồi thụp xuống đột ngột vì có thể làm cản trở tuần hoàn ngoại vi và gây hoa mắt, chóng mặt sau vận động.

Các nguyên nhân phổ biến gây đau bụng dưới khi chạy bộ

Một trong những căn nguyên hàng đầu khiến người chạy bộ bị đau tức bụng dưới là thời điểm ăn uống quá sát giờ tập luyện. Khi thức ăn chưa kịp tiêu hóa hết trong dạ dày và ruột non, vận động chạy liên tục sẽ tạo ra dao động cơ học lớn, gây áp lực lên các dây chằng treo nội tạng và dẫn đến co thắt đại tràng hoặc ruột dưới.

Hiện tượng giảm tưới máu cục bộ tại đường tiêu hóa trong lúc vận động cường độ cao cũng góp phần gây nên những cơn đau quặn khó chịu. Khi chạy bộ, cơ thể sẽ ưu tiên dồn lưu lượng máu lớn về các nhóm cơ vận động ở chân, khiến lượng máu nuôi dưỡng ruột tạm thời sụt giảm, dẫn tới tình trạng thiếu máu mạc treo thoáng qua và kích thích co thắt thành ruột.

Ngoài ra, tình trạng căng cơ thành bụng dưới hoặc cơ đáy chậu do chưa làm nóng kỹ, cộng thêm việc giữ tư thế chạy gồng cứng không đúng kỹ thuật cũng là yếu tố cơ học thường thấy gây ra các cơn đau buốt cục bộ.

Biện pháp phòng ngừa đau bụng dưới trong quá trình tập luyện

Để phòng ngừa hiệu quả các cơn đau bụng dưới, việc xây dựng kế hoạch dinh dưỡng trước mỗi buổi chạy đóng vai trò tiên quyết. Bạn nên hoàn thành bữa ăn chính giàu tinh bột phức hợp trước giờ tập từ hai đến ba tiếng, hạn chế tối đa thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất xơ quá thô hoặc đồ uống có gas vì chúng làm chậm quá trình rỗng dạ dày.

Trước khi bắt đầu bài chạy, bạn hãy dành ít nhất mười đến mười lăm phút để khởi động kỹ toàn thân, đặc biệt là các bài tập kéo giãn động cho khớp háng, cơ bụng và cơ dựng sống lưng. Khởi động đúng cách giúp hệ tuần hoàn làm quen dần với cường độ hoạt động, từ đó giảm thiểu nguy cơ thiếu máu cục bộ đường tiêu hóa.

Bên cạnh đó, việc duy trì nhịp thở đều đặn và bước chạy nhịp nhàng theo tỷ lệ hai bước hít vào, hai bước thở ra sẽ giữ cho cơ hoành cùng các cơ quan nội tạng không bị co kéo đột ngột. Hãy uống nước thành từng ngụm nhỏ ngắt quãng thay vì uống một lượng lớn nước cùng lúc trước khi chạy.

Những bệnh lý tiềm ẩn cần lưu ý khi đau bụng dưới kéo dài

Mặc dù đau bụng dưới khi chạy bộ phần lớn là lành tính và thoáng qua, người tập vẫn cần cảnh giác trước nguy cơ tiềm ẩn của các bệnh lý nội khoa và ngoại khoa. Ở cả hai giới, cơn đau có thể liên quan đến hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng mạn tính, sỏi bàng quang, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc tình trạng thoát vị bẹn chưa được phát hiện.

Đối với nữ giới, đau bụng dưới khi vận động mạnh có thể bắt nguồn từ các vấn đề phụ khoa như lạc nội mạc tử cung, u nang buồng trứng xoắn nhẹ hoặc viêm vùng chậu. Với nam giới, tình trạng viêm tuyến tiền liệt hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng có thể gây cảm giác tức buốt vùng bụng dưới và hạ vị khi chạy đường dài.

Do đó, nếu cơn đau xuất hiện lặp đi lặp lại trong nhiều buổi tập dù đã thay đổi chế độ sinh hoạt, người tập cần chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám lâm sàng, siêu âm ổ bụng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết nhằm chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức rèn luyện thể chất, không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Người tập tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc giảm đau, thuốc chống co thắt mà không có chỉ định từ bác sĩ. Khi gặp cơn đau bụng dưới dữ dội kèm theo sốt, chóng mặt, buồn nôn hoặc tiểu ra máu, cần dừng tập ngay và đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Tình trạng đau bụng dưới khi chạy bộ đa phần bắt nguồn từ thói quen ăn uống, nhịp thở hoặc phân phối sức chưa hợp lý. Bạn hoàn toàn có thể chủ động khắc phục bằng cách điều chỉnh bữa ăn trước tập, làm nóng kỹ càng và tăng dần cường độ vận động. Hãy luôn lắng nghe phản ứng của cơ thể và tìm kiếm sự thăm khám từ bác sĩ nếu cơn đau kéo dài hoặc có biểu hiện bất thường.