Chân vòng kiềng ở người lớn có chữa được không và cách can thiệp

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Chân vòng kiềng ở người lớn có chữa được không và điều trị bằng phương pháp nào là thắc mắc của rất nhiều người gặp phải tình trạng hai đầu gối cách xa nhau khi đứng thẳng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến yếu tố thẩm mỹ, vóc dáng và sự tự tin trong giao tiếp thường ngày mà còn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến lệch trục cơ học chi dưới. Khi trọng tâm cơ thể bị dồn ép lệch lạc, sụn khớp gối ở khoang trong sẽ nhanh chóng bị bào mòn, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp và đau nhức mạn tính khi bước sang tuổi trung niên.

Thực tế y khoa cho thấy, chân vòng kiềng ở người trưởng thành hoàn toàn có thể can thiệp cải thiện được. Tuy nhiên, do các đĩa sụn tăng trưởng của người lớn đã cốt hóa vững chắc, các biện pháp nắn chỉnh tự nhiên thông thường sẽ không thể làm thay đổi hình thái xương cẳng chân. Việc lựa chọn phương án điều trị bảo tồn bằng tập luyện phục hồi chức năng hay can thiệp ngoại khoa đục xương chỉnh trục phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ cong, tình trạng sụn khớp gối và đánh giá chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp.

Chân vòng kiềng ở người lớn là gì?

Chân vòng kiềng, trong thuật ngữ y khoa còn gọi là biến dạng gối vẹo trong, là hiện tượng hai chi dưới bị cong vòng ra ngoài khiến hai mắt cá chân trong có thể chạm vào nhau nhưng hai đầu gối lại tách xa một khoảng đáng kể khi người bệnh đứng ở tư thế hai chân khép sát. Ở người lớn, tình trạng này phản ánh sự sai lệch trục cơ học kéo dài nối từ chỏm xương đùi qua trung tâm khớp gối xuống đến khớp cổ chân. Khi trục cơ học này bị lệch vào phía trong, khoang trong của khớp gối phải gánh chịu tới phần lớn tải trọng của cơ thể khi đi lại và vận động. Về lâu dài, hiện tượng quá tải cục bộ này sẽ đẩy nhanh quá trình thoái hóa sụn khớp, rách sụn chêm, gây biến dạng dáng đi và hạn chế đáng kể khả năng vận động bình thường của người mắc.

Nguyên nhân gây chân vòng kiềng và cách đánh giá mức độ lệch trục

Chân vòng kiềng ở người trưởng thành có thể xuất phát từ dị tật bẩm sinh chưa được can thiệp thời thơ ấu, di chứng bệnh còi xương thiếu vitamin D trong giai đoạn phát triển, hoặc can xương lệch sau chấn thương gãy xương cẳng chân và đùi. Bên cạnh đó, thói quen đi đứng sai tư thế, thừa cân béo phì kéo dài hoặc tình trạng thoái hóa sụn khớp gối tiến triển cũng khiến trục cẳng chân dần cong ra ngoài. Để xác định chính xác nguyên nhân, bác sĩ chấn thương chỉnh hình sẽ khám lâm sàng và chỉ định chụp X-quang toàn bộ hai chi dưới từ khớp háng đến cổ chân ở tư thế đứng chịu lực. Phim chụp giúp đo đạc các góc cơ học và xác định chính xác vị trí biến dạng nằm ở đầu dưới xương đùi hay đầu trên xương chày.

Khả năng cải thiện chân vòng kiềng ở độ tuổi trưởng thành

Khác với trẻ nhỏ có sụn tăng trưởng còn mở nên có thể nắn chỉnh tự nhiên hoặc dùng nẹp, khung xương của người lớn đã đóng hoàn toàn và đạt độ cứng chắc ổn định. Do đó, việc can thiệp chỉnh thẳng khung xương không thể chỉ dựa vào xoa bóp, nẹp ép hay bài tập thể dục đơn thuần. Tuy nhiên, y học hiện đại vẫn có những giải pháp hiệu quả để cải thiện tình trạng này tùy theo mức độ lệch trục và mục tiêu của người bệnh. Đối với trường hợp nhẹ hoặc chưa có tổn thương sụn khớp, mục tiêu can thiệp chủ yếu là giảm áp lực cơ học lên khớp gối và duy trì chức năng vận động. Đối với các ca lệch trục nặng gây đau nhức hoặc có nguy cơ tàn phế, phẫu thuật chỉnh hình trục chi là giải pháp triệt để giúp đưa khớp gối về lại trục chịu lực sinh lý chuẩn.

Phương pháp điều trị bảo tồn và hỗ trợ phục hồi chức năng

Với những trường hợp biến dạng nhẹ, chưa có triệu chứng đau hoặc người bệnh chưa có chỉ định phẫu thuật, các phương pháp bảo tồn đóng vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa biến chứng. Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn các bài tập tăng cường sức mạnh cho nhóm cơ mông nhỡ, cơ khép đùi và gân kheo nhằm ổn định khớp gối, phân bổ lại lực tải khi đi đứng. Ngoài ra, việc sử dụng lót giày chỉnh hình chuyên biệt có độ dốc nâng nhẹ bờ ngoài bàn chân có thể giúp dịch chuyển trục chịu lực ra khỏi khoang trong khớp gối, từ đó làm giảm cảm giác mỏi nhức khi di chuyển. Người bệnh cũng cần duy trì cân nặng hợp lý để tránh tạo áp lực dư thừa lên hệ thống sụn khớp gối mỗi ngày.

Phẫu thuật đục xương chỉnh trục cẳng chân

Khi chân vòng kiềng ở mức độ vừa đến nặng, gây đau khớp mạn tính hoặc đe dọa biến chứng thoái hóa khớp gối sớm, phẫu thuật đục xương chỉnh trục là phương pháp điều trị chuẩn mực. Phổ biến nhất là kỹ thuật đục xương chày mở góc hoặc đóng góc ở đầu trên xương chày, đôi khi kết hợp can thiệp đầu dưới xương đùi nếu biến dạng xuất phát từ cả hai vị trí. Bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt một phần xương có tính toán trước trên phần mềm chuyên dụng, nắn chỉnh lại trục chân về vị trí giải phẫu chuẩn rồi cố định bằng nẹp vít hợp kim chuyên dụng. Đây là phẫu thuật chuyên sâu đòi hỏi phòng mổ vô khuẩn và tay nghề cao của bác sĩ chấn thương chỉnh hình, giúp người bệnh giải phóng áp lực cục bộ và bảo tồn khớp gối tự nhiên trong nhiều năm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại đai siết nắn chân hoặc tin theo các phương pháp bẻ xương, kéo chân không có cơ sở khoa học được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội. Khi nhận thấy khớp gối đau nhức hoặc dáng đi bất thường, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Chân vòng kiềng ở người trưởng thành hoàn toàn có thể can thiệp cải thiện tùy theo mức độ và mục tiêu điều trị. Người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được chụp phim đánh giá trục chi chuẩn xác. Việc lựa chọn can thiệp bảo tồn hay phẫu thuật cần dựa trên tư vấn trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho khớp gối.