5 chấn thương khi chơi bóng bàn thường gặp và cách phòng tránh

Chấn thương khi chơi bóng bàn là gì?

Chấn thương khi chơi bóng bàn chủ yếu thuộc nhóm tổn thương do quá tải vi chấn lặp đi lặp lại hoặc căng giãn dây chằng đột ngột trong các pha giật bóng, cắt bóng và di chuyển ngang tốc độ cao. Khi một động tác kỹ thuật được lặp lại hàng trăm lần trong mỗi buổi tập với lực phát ra không cân đối, các nhóm cơ và bao gân xung quanh khớp sẽ dần tích tụ tổn thương vi thể.

Tình trạng này xuất hiện ở cả người mới bắt đầu do kỹ thuật cầm vợt chưa chuẩn lẫn người chơi lâu năm do cường độ vận động vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể. Nếu không nhận biết sớm và có biện pháp nghỉ ngơi hợp lý, các tổn thương ban đầu có thể phát triển thành viêm mạn tính, làm giảm biên độ vận động của khớp và gây cản trở sinh hoạt hàng ngày.

Chấn thương cổ tay và viêm bao gân do vận động xoay lặp lại

Cổ tay là bộ phận cử động liên tục nhất khi điều khiển mặt vợt để tạo độ xoáy và kiểm soát đường bóng. Các kỹ thuật như giao bóng xoáy, vẩy cổ tay hay gò bóng đòi hỏi biên độ gập duỗi và xoay cổ tay rất lớn trong khoảng thời gian ngắn. Khi người chơi thực hiện động tác sai kỹ thuật hoặc cầm vợt quá chặt, các gân duỗi và gân gấp ngón tay chạy qua cổ tay sẽ bị cọ xát mạnh, dẫn đến tình trạng viêm bao gân cổ tay.

Biểu hiện thường gặp là cảm giác đau nhói ở vùng gốc ngón cái hoặc mặt mu cổ tay, cơn đau tăng rõ rệt khi xoay lắc vợt hay cầm nắm vật nặng. Trường hợp nặng hơn, vùng cổ tay có thể sưng nề nhẹ, phát ra tiếng lạo xạo khi cử động và làm giảm lực đánh bóng của người chơi.

Viêm điểm bám gân khuỷu tay do vung vợt phát lực quá mức

Khuỷu tay chịu phản lực lớn từ chuyển động vung vợt trong các cú giật bóng thuận tay hoặc trái tay tốc độ cao. Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay xảy ra khi nhóm cơ duỗi cổ tay bị kéo căng quá mức liên tục. Ngược lại, những cú đánh bóng xoáy mạnh bằng cổ tay gập vào trong có thể gây tổn thương điểm bám gân lồi cầu trong xương cánh tay.

Triệu chứng điển hình là đau rát dọc theo mép ngoài hoặc mép trong khớp khuỷu tay, đôi khi lan xuống toàn bộ cẳng tay. Cơn đau thường bùng phát dữ dội khi người chơi tiếp xúc bóng sai điểm ngọt của vợt hoặc cố duỗi thẳng cánh tay hết cỡ để với bóng xa bàn.

Tổn thương chóp xoay và đau khớp vai khi đập bóng

Khớp vai sở hữu tầm vận động linh hoạt nhưng độ vững chắc phụ thuộc phần lớn vào hệ thống cơ và dây chằng bao quanh. Nhóm gân cơ chóp xoay gồm bốn gân cơ bọc quanh chỏm xương cánh tay giữ vai trò then chốt trong các cú đập bóng hoặc giật bóng uy lực. Khi người chơi cố phát lực đơn độc từ cánh tay mà không có sự trợ lực từ việc xoay thân mình, gân chóp xoay rất dễ bị cọ xát dưới mỏm cùng vai dẫn đến viêm hoặc rách sợi gân.

Người bị tổn thương chóp xoay thường cảm thấy đau âm ỉ sâu bên trong khớp vai, đau nhói khi giơ tay lên cao quá đầu hoặc vòng tay ra sau lưng. Cơn đau có thể xuất hiện cả vào ban đêm khi nằm nghiêng đè lên bên vai bị đau.

Căng cơ thắt lưng và đau cột sống do xoay vặn người đột ngột

Tư thế chuẩn bị trong thi đấu bóng bàn yêu cầu người chơi phải hơi cúi gập thân trên, chùng khớp gối và hạ thấp trọng tâm liên tục. Thêm vào đó, động tác xoay vặn mình nhanh để tạo lực xoáy cho các pha bóng tạo ra áp lực nén ép rất lớn lên các đốt sống thắt lưng. Căng cơ thắt lưng xảy ra khi các thớ cơ cạnh cột sống bị kéo căng đột ngột để hãm đà chuyển động xoay thân.

Người bệnh thường cảm thấy co cứng vùng lưng dưới, đau nhức khi cúi người nhặt bóng hoặc đổi hướng xoay người. Nếu không điều chỉnh tư thế và củng cố khối cơ cốt lõi vùng bụng lưng, chấn thương có thể tiến triển thành đau thắt lưng mạn tính hoặc tổn thương đĩa đệm.

Bong gân mắt cá chân và quá tải sụn khớp gối khi di chuyển ngang

Bộ chân trong bóng bàn đòi hỏi sự di chuyển ngắn, bứt tốc và dừng lại đổi hướng chỉ trong tích tắc. Khi người chơi tiếp đất không vững, bước trượt chân trên bề mặt sàn trơn hoặc mang giày có độ bám kém, bàn chân dễ bị lật vào trong gây bong gân mắt cá chân ngoài, làm giãn hoặc rách dây chằng sên mác.

Đồng thời, khớp gối cũng phải chịu tải trọng lớn khi liên tục nhún bật và chuyển hướng di chuyển. Tình trạng quá tải có thể gây viêm gân bánh chè hoặc kích thích sụn khớp, biểu hiện bằng cảm giác đau tức phía trước xương bánh chè khi gập gối sâu hoặc bước lên cầu thang sau buổi thi đấu.

Biện pháp phòng ngừa chấn thương hiệu quả cho người chơi bóng bàn

Để giảm thiểu nguy cơ chấn thương, người chơi cần khởi động kỹ lưỡng từ mười đến mười lăm phút trước khi vào sân tập. Quá trình khởi động nên bao gồm các bài tập xoay nhẹ nhàng khớp cổ tay, khớp vai, háng và các bài kéo giãn động cho bắp chân cùng lưng dưới. Sau buổi chơi, thực hiện các động tác giãn cơ tĩnh sẽ giúp giải phóng sự căng cứng của cơ bắp và thúc đẩy phục hồi tuần hoàn máu.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện kỹ thuật đánh bóng cơ bản và phối hợp lực nhịp nhàng từ chân, hông đến cánh tay sẽ giúp giải tỏa áp lực dồn vào một khớp riêng lẻ. Người chơi cũng nên trang bị giày chuyên dụng có độ bám sàn cao, độ giảm chấn tốt cùng vợt có trọng lượng và kích thước cán cầm vừa vặn với bàn tay.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin thường thức về sức khỏe vận động, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Khi xảy ra chấn thương cấp tính kèm sưng đau dữ dội, bầm tím lan rộng, biến dạng khớp hoặc mất khả năng cử động, người chơi không được tự ý nắn chỉnh, xoa dầu nóng hay tiếp tục thi đấu. Hãy đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình hoặc y học thể thao để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn xử trí an toàn.

Tóm tắt

Bóng bàn là môn thể thao rèn luyện sức bền và sự khéo léo tuyệt vời nếu được tập luyện đúng cách. Việc hiểu rõ 5 chấn thương thường gặp và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ sớm sẽ giúp người chơi hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương, giữ vững phong độ ổn định và tận hưởng trọn vẹn niềm đam mê vận động an toàn mỗi ngày.