Bí quyết chăm sóc hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh trong mùa dịch Covid-19

Chăm sóc hệ tiêu hóa mùa dịch Covid-19 là gì?

Hệ tiêu hóa không chỉ đảm nhận nhiệm vụ tiêu hóa thức ăn, hấp thu dưỡng chất và đào thải chất cặn bã mà còn là một phần then chốt của hệ thống miễn dịch thông qua mạng lưới mô lympho liên kết niêm mạc ruột và quần thể vi sinh vật đường ruột. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sở hữu hàng nghìn tỷ vi khuẩn có lợi giúp ức chế vi sinh vật gây hại, tổng hợp một số vitamin thiết yếu và điều hòa phản ứng viêm của toàn bộ cơ thể.

Khi hàng rào niêm mạc ruột bị suy yếu hoặc hệ vi sinh mất cân bằng, cơ thể sẽ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, kém hấp thu và suy giảm sức chống đỡ trước các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, bao gồm cả virus đường hô hấp như SARS-CoV-2. Vì vậy, việc chủ động chăm sóc đường ruột thông qua chế độ ăn uống khoa học, lối sống lành mạnh và vệ sinh đúng cách là giải pháp căn bản nhằm nâng cao thể trạng trong mùa dịch.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng và giàu chất xơ

Dinh dưỡng hằng ngày đóng vai trò then chốt trong việc duy trì chức năng tiêu hóa và củng cố hệ miễn dịch tự nhiên. Khẩu phần ăn cần được cân đối đầy đủ bốn nhóm dưỡng chất gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo cùng vitamin và khoáng chất. Nên ưu tiên nguồn đạm dễ tiêu hóa như cá nạc, ức gà, trứng và các loại đậu đỗ. Bổ sung phong phú các loại rau củ quả tươi nhằm cung cấp chất xơ hòa tan, tạo môi trường thuận lợi cho lợi khuẩn đường ruột phát triển. Đồng thời, cần hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ngọt nhân tạo cùng các chất kích thích như rượu bia, cà phê vì chúng dễ kích ứng niêm mạc dạ dày và gây đầy chướng bụng khó chịu.

Tuân thủ nguyên tắc an toàn vệ sinh thực phẩm

Trong giai đoạn bùng phát dịch bệnh, việc tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ăn chín uống sôi và giữ gìn vệ sinh là lá chắn quan trọng ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa. Cần rửa tay kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước khi chuẩn bị thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Dụng cụ chế biến như dao, thớt dùng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín cần được tách biệt hoàn toàn để tránh nhiễm khuẩn chéo. Nguồn nước uống và nước dùng nấu ăn phải đảm bảo vệ sinh, đun sôi để nguội hoặc qua hệ thống lọc đạt chuẩn y tế. Thực phẩm sau khi nấu chín nếu chưa dùng ngay cần được bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ phù hợp và đun sôi lại trước khi thưởng thức.

Duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày

Nước đóng vai trò thiết yếu trong việc hòa tan chất dinh dưỡng, hỗ trợ nhu động ruột co bóp nhịp nhàng và thúc đẩy quá trình đào thải chất cặn bã qua phân. Mỗi người trưởng thành nên uống đủ từ một lít rưỡi đến hai lít nước mỗi ngày, chia đều thành từng ngụm nhỏ trong suốt cả ngày thay vì đợi đến khi khát mới uống nhiều nước một lúc. Bên cạnh nước lọc ấm, có thể bổ sung nước canh rau thanh đạm hoặc nước ép trái cây ít đường giàu vitamin C. Uống đủ nước giúp làm mềm khối phân, ngăn ngừa táo bón và duy trì lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa khỏi các tác nhân gây viêm nhiễm từ môi trường bên ngoài.

Kiểm soát căng thẳng và duy trì vận động thể chất

Mối liên hệ giữa não bộ và hệ tiêu hóa thông qua trục não ruột rất chặt chẽ, khiến tâm lý lo lắng hoặc căng thẳng trong mùa dịch dễ dẫn đến các biểu hiện co thắt đại tràng, đau thượng vị hoặc trào ngược dạ dày thực quản. Do đó, việc xây dựng lối sống điều độ là rất quan trọng để bảo vệ hệ tiêu hóa. Cần duy trì thói quen ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm, tránh thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học tiết dịch vị. Dành thời gian tập luyện thể dục thể thao nhẹ nhàng tại nhà như đi bộ, yoga hoặc các bài tập giãn cơ giúp tăng cường tuần hoàn máu đến các tạng trong ổ bụng, kích thích tiêu hóa hoạt động trơn tru và giải tỏa áp lực tâm lý hiệu quả.

Lưu ý an toàn

Khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy nhiều lần kèm sốt cao, phân lẫn máu, đau bụng dữ dội hoặc có dấu hiệu mất nước nặng như môi khô, mắt trũng, tiểu ít, người bệnh không được tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc cầm tiêu chảy về uống. Cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc trạm y tế địa phương để được nhân viên y tế hướng dẫn chẩn đoán và theo dõi kịp thời, bảo đảm an toàn tính mạng.

Tóm tắt

Chăm sóc đường tiêu hóa trong mùa dịch không chỉ giúp hạn chế các rối loạn tiêu hóa thông thường mà còn góp phần củng cố nền tảng thể lực trước sự tấn công của mầm bệnh. Việc duy trì ăn chín uống sôi, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và không tự ý sử dụng thuốc là những nguyên tắc cốt lõi giúp hệ tiêu hóa duy trì trạng thái cân bằng ổn định lâu dài.