Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị đau mắt đỏ

Trẻ bị đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ ở trẻ em là thuật ngữ dân gian chỉ tình trạng viêm màng kết mạc, lớp màng trong suốt bao phủ bề mặt lòng trắng của mắt và lót phía trong mí mắt. Tình trạng này khiến các mạch máu nhỏ ở màng kết mạc bị sung huyết, làm cho tròng trắng chuyển sang màu hồng nhạt hoặc đỏ rực. Nguyên nhân phổ biến nhất bắt nguồn từ các chủng virus đường hô hấp như adenovirus, enterovirus hoặc do vi khuẩn, dị ứng thời tiết và khói bụi.

Bệnh có đặc tính lây lan rất nhanh qua tiếp xúc gián tiếp, đặc biệt trong môi trường tập thể như nhà trẻ, trường mầm non và gia đình. Trẻ nhỏ thường có thói quen đưa tay lên dụi mắt khi ngứa ngáy, khiến mầm bệnh dễ dàng phát tán sang mắt còn lại hoặc lây cho người khác. Hầu hết các ca viêm kết mạc do virus là lành tính, nhưng nếu xử trí sai cách hoặc để nhiễm khuẩn thứ phát, bệnh có thể xâm lấn sâu hơn vào giác mạc, ảnh hưởng đến khả năng nhìn của trẻ.

Vệ sinh mắt đúng cách cho trẻ hàng ngày

Vệ sinh mắt là bước quan trọng hàng đầu trong quá trình chăm sóc trẻ bị viêm kết mạc. Cha mẹ cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng và nước ấm trước khi thao tác cho trẻ. Sử dụng dung dịch natri clorid 0,9% nhỏ nhẹ nhàng vào từng mắt để làm mềm và rửa trôi gỉ ghèn tích tụ.

Dùng gạc y tế tiệt trùng hoặc khăn giấy mềm dùng một lần lau nhẹ từ góc trong khóe mắt ra phía ngoài đuôi mắt. Cần dùng riêng từng miếng gạc cho mỗi bên mắt, tuyệt đối không lau chùi qua lại giữa hai mắt vì rất dễ làm lây mầm bệnh từ mắt đau sang mắt lành. Thực hiện vệ sinh khoảng ba đến bốn lần mỗi ngày hoặc bất cứ khi nào dịch tiết đóng vảy gây khó mở mắt. Sau khi vệ sinh, toàn bộ gạc lau phải được bỏ ngay vào thùng rác kín.

Ngăn ngừa lây lan trong gia đình và trường lớp

Đau mắt đỏ có khả năng lây lan rất nhanh qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết của mắt bám trên tay, đồ chơi, vật dụng cá nhân. Do đó, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ học ở nhà trong giai đoạn mắt còn nhiều ghèn và đỏ cộm để tránh tạo thành ổ dịch tại trường học.

Trong gia đình, trẻ cần được dùng riêng khăn mặt, khăn tắm, gối nằm và chậu rửa. Giặt khăn và vỏ gối của trẻ thường xuyên bằng xà phòng, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô. Hướng dẫn trẻ không đưa tay lên dụi mắt và khuyến khích trẻ rửa tay thường xuyên. Người trực tiếp chăm sóc cũng phải rửa tay sát khuẩn trước và sau mỗi lần nhỏ mắt hay tiếp xúc với các vật dụng của trẻ.

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi

Đôi mắt đang bị viêm rất nhạy cảm với ánh sáng và dễ mỏi mệt. Cha mẹ cần tạo điều kiện cho trẻ nghỉ ngơi trong phòng thoáng mát, ánh sáng dịu nhẹ và hạn chế tối đa việc sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng hay xem tivi trong những ngày mắt đang sưng đau.

Về chế độ dinh dưỡng, cần cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình phục hồi biểu mô. Bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, kẽm và chất chống oxy hóa từ cà rốt, bí đỏ, cam, đu đủ, rau xanh đậm và cá hồi nhằm nâng cao sức đề kháng chung. Tránh cho trẻ ăn các món ăn quá nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm có tiền sử gây dị ứng.

Những sai lầm cần tránh khi chăm sóc trẻ đau mắt đỏ

Một sai lầm rất phổ biến là cha mẹ tự ý ra tiệm thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh mạnh khi chưa có chẩn đoán từ bác sĩ. Việc dùng corticoid bừa bãi có thể làm tổn thương giác mạc sâu hơn, kéo dài thời gian nhiễm trùng hoặc dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp rất nguy hiểm.

Bên cạnh đó, tuyệt đối không áp dụng các bài thuốc truyền miệng dân gian như xông lá trầu không, đắp lá cây, nhỏ sữa mẹ hay nước tỏi vào mắt của trẻ. Những phương pháp này không có cơ sở khoa học và rất dễ gây bỏng hóa chất, loét giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nặng nề, đe dọa trực tiếp đến thị lực lâu dài của trẻ.

Dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay

Mặc dù đa số các trường hợp đau mắt đỏ do virus đều tự khỏi, cha mẹ vẫn cần theo dõi sát sao tiến triển bệnh để phát hiện sớm các biến chứng như viêm giác mạc hay viêm màng bồ đào. Cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.

Những dấu hiệu này bao gồm mắt trẻ đau nhức dữ dội, trẻ sợ ánh sáng quá mức, mí mắt sưng nề mọng đỏ không mở được, thị lực suy giảm, chảy nhiều mủ vàng đặc hoặc xuất hiện màng trắng giả mạc bám ở mặt trong mi mắt. Ngoài ra, nếu tình trạng mắt không có dấu hiệu thuyên giảm sau năm đến bảy ngày chăm sóc tại nhà hoặc trẻ kèm theo sốt cao, li bì, việc thăm khám y tế là bắt buộc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán y khoa hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Mắt của trẻ nhỏ rất nhạy cảm và dễ tổn thương; cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ chứa corticoid hoặc dùng các bài thuốc đắp lá dân gian chưa được kiểm chứng khoa học. Khi mắt trẻ có dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được thăm khám an toàn.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ ở trẻ em phần lớn là bệnh lành tính và có thể thuyên giảm tốt nếu được vệ sinh đúng cách, bảo vệ mắt cẩn thận. Sự kiên trì và chăm sóc đúng phương pháp của cha mẹ giữ vai trò quyết định giúp trẻ nhanh bình phục và không để lại di chứng. Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào, thăm khám y tế chuyên khoa luôn là lựa chọn an toàn nhất cho đôi mắt của trẻ.