Cent là gì trong LGBT? Ý nghĩa, vai trò và cách hiểu đúng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trong các diễn đàn và đời sống của cộng đồng LGBT, thuật ngữ Cent xuất hiện thường xuyên nhưng vẫn còn nhiều người chưa nắm rõ ý nghĩa thực sự. Hiểu đúng về vai trò Cent không chỉ giúp xóa bỏ những định kiến vô căn cứ mà còn tạo tiền đề cho việc thực hành tình dục an toàn và bảo vệ sức khỏe bản thân.
Bài viết cung cấp cái nhìn khoa học, khách quan về định nghĩa Cent, vai trò thực tế cũng như các lưu ý y tế quan trọng liên quan đến chăm sóc sức khỏe tình dục cho các cặp đôi.
Cent là gì trong LGBT là gì?
Thuật ngữ Cent trong cộng đồng LGBT bắt nguồn từ chữ Center, mang ý nghĩa trung gian hoặc linh hoạt, tương đương với khái niệm Versatile hay Vers trong tiếng Anh. Thuật ngữ này dùng để chỉ những người có thể đảm nhận cả vai trò thâm nhập lẫn vai trò tiếp nhận trong quan hệ tình dục đồng giới nam. Việc lựa chọn vị trí nào thường phụ thuộc vào cảm xúc cá nhân, sự đồng thuận và mức độ gắn kết với đối tác tại thời điểm đó. Cent thể hiện sự đa dạng tự nhiên trong đời sống tình cảm và tình dục, hoàn toàn không phải là một dạng rối loạn tâm lý hay sự thiếu dứt khoát về bản sắc cá nhân. Hiểu đúng về thuật ngữ này giúp các cá nhân tự tin hơn vào bản thân và chủ động bảo vệ sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Nguồn gốc và ý nghĩa của thuật ngữ Cent trong đời sống tình dục
Trong cộng đồng LGBT, đặc biệt là nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới, các thuật ngữ như Top, Bot và Cent thường được sử dụng để mô tả vai trò khi quan hệ tình dục. Trong đó, Top là người đảm nhận vai trò thâm nhập, Bot là người tiếp nhận, còn Cent viết tắt từ Center, tương đương với thuật ngữ Versatile trong tiếng Anh, là người có thể linh hoạt thực hiện cả hai vai trò tùy theo cảm xúc và hoàn cảnh.
Sự linh hoạt này mang tính cá nhân và phản ánh sở thích tình dục đa dạng. Một số người có thể nghiêng nhiều hơn về vai trò thâm nhập hoặc tiếp nhận trong những giai đoạn khác nhau, trong khi một số khác cảm thấy thoải mái ngang nhau ở cả hai vị trí. Khái niệm này thuần túy liên quan đến hành vi và vai trò phòng the, không phản ánh mức độ nam tính, nữ tính hay vai trò xã hội thường ngày của người đó.
Những hiểu lầm phổ biến về vai trò của người là Cent
Nhiều người lầm tưởng rằng vai trò tình dục sẽ quy định tính cách, ngoại hình hay cách hành xử ngoài đời sống thực tế, chẳng hạn như cho rằng người làm Top phải mạnh mẽ còn người làm Bot phải dịu dàng. Thực tế, Cent chứng minh rằng vai trò tình dục và biểu hiện giới là hai khía cạnh hoàn toàn độc lập. Một người có thể rất tự tin, nam tính ngoài xã hội nhưng vẫn có thể lựa chọn vai trò tiếp nhận hoặc linh hoạt khi ở cạnh bạn đời.
Ngoài ra, một quan niệm sai lầm khác là cho rằng Cent là những người thiếu kiên định hoặc chưa xác định rõ bản thân. Trên thực tế, sự linh hoạt này là một trạng thái tâm lý tình dục tự nhiên và hoàn toàn lành mạnh. Hiểu đúng bản chất của Cent giúp xóa bỏ những định kiến gò bó và giảm bớt áp lực tâm lý không cần thiết cho các cá nhân trong cộng đồng.
Tác động y khoa và nguy cơ sức khỏe tình dục đối với Cent
Bởi vì người là Cent có khả năng đảm nhận cả vai trò thâm nhập lẫn tiếp nhận, nguy cơ phơi nhiễm với các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể xuất hiện ở cả hai mặt tiếp xúc sinh học. Niêm mạc trực tràng đặc biệt mỏng manh và dễ tổn thương hơn so với niêm mạc dương vật, do đó việc tiếp nhận tinh dịch hoặc dịch sinh học mà không có màng chắn bảo vệ làm tăng đáng kể nguy cơ lây nhiễm HIV, viêm gan B, giang mai và lậu.
Ngược lại, khi đóng vai trò thâm nhập, người Cent vẫn có nguy cơ nhiễm vi khuẩn hoặc virus qua niêm mạc niệu đạo nếu đối tác mang mầm bệnh. Vì vậy, việc trang bị kiến thức y tế dự phòng, sử dụng bao cao su chất lượng kết hợp gel bôi trơn chuyên dụng gốc nước là nguyên tắc cốt lõi giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và bạn tình trong mọi tình huống quan hệ.
Lưu ý an toàn
Quan hệ tình dục đường hậu môn luôn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương vi thể niêm mạc. Hãy sử dụng bao cao su đúng cách cho mỗi lần quan hệ và dùng đủ lượng chất bôi trơn chuyên dụng để giảm ma sát. Cân nhắc tham vấn bác sĩ về việc tiêm vắc xin phòng viêm gan B, vắc xin HPV, sử dụng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm PrEP hoặc thuốc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm PEP trong vòng 72 giờ khi có sự cố quan hệ không an toàn. Định kỳ xét nghiệm sàng lọc bệnh lây truyền qua đường tình dục mỗi 3 đến 6 tháng.
Tóm tắt
Cent đơn thuần phản ánh vai trò linh hoạt trong đời sống tình dục và không định nghĩa toàn bộ nhân cách hay giá trị của một con người. Hiểu đúng về vai trò này giúp các cặp đôi cởi mở chia sẻ nhu cầu, đồng thời chủ động xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe tình dục an toàn. Khám sức khỏe định kỳ và trao đổi thẳng thắn với nhân viên y tế là nền tảng bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nguồn tham khảo
- BMC Public Health: Towards condom skills: a cross-sectional study of the association between condom proficiency, condom problems and STI risk amongst MSM
- Oral Presentations: O08.5 Trends in bacterial STI incidence and impact of PrEP use among MSM attending western sydney sexual health centre (2013–2018)
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cent có phải là một xu hướng tính dục độc lập không?
Cent không phải là xu hướng tính dục riêng biệt. Đây là thuật ngữ chỉ sở thích hoặc vai trò tình dục linh hoạt của một cá nhân, phổ biến nhất ở những người đồng tính nam hoặc song tính nam.
Vai trò Cent có thể thay đổi theo thời gian không?
Người là Cent hoàn toàn có thể thay đổi xu hướng ưu tiên theo thời gian, trạng thái tâm lý hoặc mức độ hòa hợp với từng đối tác tình dục cụ thể. Điều này là bình thường và không có quy chuẩn gò bó.
Cent có nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục cao hơn không?
Do có thể tham gia cả vai trò thâm nhập lẫn tiếp nhận, Cent có nguy cơ tiếp xúc với tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục ở cả hai cơ chế nếu không sử dụng biện pháp bảo vệ.
Người là Cent có nên sử dụng thuốc dự phòng PrEP không?
PrEP là biện pháp dự phòng trước phơi nhiễm HIV hiệu quả cho những người có quan hệ tình dục không dùng bao cao su, bao gồm cả người đóng vai trò Cent. Bạn nên tham vấn bác sĩ để có chỉ định phù hợp.
Làm thế nào để giao tiếp hiệu quả về vai trò Cent với bạn tình?
Các cặp đôi nên trao đổi cởi mở, tôn trọng mong muốn và sự đồng thuận của nhau mà không phán xét, từ đó thống nhất biện pháp quan hệ an toàn phù hợp với thể trạng cả hai.
