Cắt polyp dạ dày và những điều cần biết trước khi thực hiện

Cắt polyp dạ dày là gì?

Polyp dạ dày là những khối tế bào tăng sinh nhô lên khỏi bề mặt niêm mạc bên trong lòng dạ dày. Đa phần các polyp được phát hiện tình cờ khi người bệnh đi khám sức khỏe tổng quát hoặc nội soi tiêu hóa do có các triệu chứng như ợ hơi, khó tiêu, đau vùng thượng vị. Bản chất của polyp dạ dày rất đa dạng, bao gồm polyp tăng sản, polyp tuyến đáy vị và polyp tuyến biểu mô. Mặc dù phần lớn các tổn thương này là lành tính, một số dạng polyp có tiềm năng loạn sản và chuyển biến thành khối u ác tính nếu không được can thiệp kịp thời. Cắt polyp qua nội soi là kỹ thuật sử dụng dụng cụ chuyên dụng luồn qua ống nội soi để loại bỏ hoàn toàn khối tổn thương, đồng thời lấy mẫu mô bệnh học nhằm xác định chính xác cấu trúc tế bào và định hướng theo dõi lâu dài cho người bệnh.

Chỉ định y khoa khi thực hiện cắt polyp dạ dày

Không phải tất cả các polyp xuất hiện trong dạ dày đều bắt buộc phải cắt bỏ ngay lập tức. Quyết định can thiệp phụ thuộc vào kích thước, hình thái bề mặt, vị trí và tính chất vi thể của tổn thương được đánh giá qua nội soi tiêu hóa.

Thông thường, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ chỉ định cắt các polyp tuyến biểu mô vì nhóm này có nguy cơ tiến triển loạn sản và ác tính cao. Những polyp tăng sản có kích thước từ một centimet trở lên, polyp gây chảy máu rỉ rả, cản trở lưu thông thức ăn hoặc có cuống rõ ràng cũng được ưu tiên can thiệp.

Đối với những tổn thương nhỏ dưới năm milimet, đặc biệt là polyp tuyến đáy vị thường gặp khi dùng thuốc ức chế bơm proton kéo dài, bác sĩ có thể lựa chọn bấm sinh thiết để kiểm tra mô bệnh học hoặc theo dõi định kỳ nếu hình ảnh nội soi khẳng định tính chất hoàn toàn lành tính.

Quy trình thực hiện can thiệp qua nội soi dạ dày

Thủ thuật cắt polyp dạ dày hiện nay hầu hết được thực hiện qua đường nội soi tiêu hóa trên mà không cần phẫu thuật mở. Người bệnh được hướng dẫn nhịn ăn ít nhất sáu tiếng trước thủ thuật và thường được tiến hành nội soi tiền mê để đảm bảo an toàn, không đau và không gây kích thích nôn ói.

Sau khi đưa dây soi mềm qua miệng vào dạ dày, bác sĩ sẽ bơm rửa sạch niêm mạc và quan sát kỹ lưỡng toàn bộ tổn thương. Tùy thuộc vào hình thái và kích thước polyp, bác sĩ sẽ lựa chọn dụng cụ phù hợp như kìm sinh thiết nhiệt đối với polyp rất nhỏ hoặc thòng lọng kim loại đối với polyp có cuống hay kích thước lớn hơn.

Dòng điện đông cao tần được truyền qua thòng lọng để vừa cắt đứt chân polyp vừa làm đông các mạch máu nuôi dưỡng, hạn chế tối đa nguy cơ xuất huyết. Sau khi cắt rời, mẫu bệnh phẩm được thu hồi cẩn thận và gửi tới khoa giải phẫu bệnh để xét nghiệm tế bào học. Toàn bộ thủ thuật thường kéo dài từ mười lăm đến ba mươi phút.

Các rủi ro tiềm ẩn và biến chứng có thể gặp

Cắt polyp dạ dày qua nội soi được đánh giá là một can thiệp ít xâm lấn và có độ an toàn cao. Dù vậy, tương tự mọi can thiệp y khoa khác, thủ thuật vẫn tiềm ẩn một số biến chứng nhất định mà người bệnh cần nắm rõ để kịp thời nhận biết.

Chảy máu tại vị trí cắt là rủi ro thường gặp nhất, có thể xuất hiện ngay trong lúc làm thủ thuật hoặc xảy ra muộn sau vài ngày khi lớp vảy cầm máu bong ra. Phần lớn các trường hợp chảy máu sớm đều được bác sĩ kiểm soát thành công ngay qua nội soi bằng kẹp kim loại hoặc tiêm thuốc cầm máu tại chỗ.

Biến chứng thủng dạ dày rất hiếm gặp, chủ yếu liên quan đến các polyp không cuống có kích thước lớn, nằm ở vị trí thành dạ dày mỏng hoặc chân bám sâu vào lớp cơ. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp các phản ứng phụ tạm thời liên quan đến thuốc an thần, thuốc gây mê hoặc cảm giác chướng bụng nhẹ do khí được bơm vào dạ dày trong quá trình thao tác.

Chế độ chăm sóc và dinh dưỡng sau can thiệp

Quá trình phục hồi sau can thiệp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ phía người bệnh trong việc duy trì chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh. Trong vòng một đến hai ngày đầu, niêm mạc dạ dày tại vị trí can thiệp còn rất nhạy cảm và cần thời gian để tạo sẹo bề mặt.

Khẩu phần ăn nên bắt đầu bằng các món lỏng, mềm, nguội và dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp thịt băm hoặc sữa nguội. Người bệnh nên chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày, nhai kỹ và không ăn quá no để tránh làm căng giãn dạ dày quá mức. Cần kiêng hoàn toàn các loại đồ uống có cồn, chất kích thích, đồ chua cay, thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ và thực phẩm cứng thô ráp trong ít nhất hai tuần.

Bên cạnh dinh dưỡng, người bệnh cần nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, tránh lao động nặng, không mang vác đồ vật có trọng lượng lớn và tránh căng thẳng thần kinh. Đồng thời, việc sử dụng thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày hoặc thuốc giảm tiết axit cần tuân thủ nghiêm ngặt theo đơn hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục y khoa và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc chống đông, thuốc giảm đau kháng viêm khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ trước và sau thủ thuật. Nếu xuất hiện các dấu hiệu báo động như đau bụng dữ dội, nôn ra máu, đi ngoài phân đen sệt hoặc sốt cao, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Cắt polyp dạ dày là thủ thuật nội soi can thiệp an toàn và mang lại hiệu quả cao trong phòng ngừa ung thư dạ dày. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn chuẩn bị trước soi, theo dõi sát các phản ứng của cơ thể và tái khám đúng lịch hẹn. Khi nhận kết quả giải phẫu bệnh, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để có phác đồ theo dõi định kỳ phù hợp nhất.