Cận thị có nên đeo kính thường xuyên không và cách sử dụng đúng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thắc mắc cận thị có nên đeo kính thường xuyên hay không là băn khoăn rất phổ biến của những người mới phát hiện tật khúc xạ cũng như các bậc phụ huynh có con nhỏ bị cận thị. Câu trả lời chính xác không giống nhau cho mọi trường hợp, mà phụ thuộc chặt chẽ vào độ cận thực tế, độ tuổi của mắt và đặc thù công việc hàng ngày.
Về nguyên tắc quang học, kính cận đóng vai trò hỗ trợ điều chỉnh tiêu điểm ánh sáng để mắt nhìn rõ hình ảnh mà không phải gắng gượng điều tiết. Việc hiểu rõ khi nào nên đeo kính liên tục và khi nào có thể để mắt thư giãn tự nhiên sẽ giúp bạn bảo vệ thị lực bền vững, tránh tình trạng mỏi mắt và kiểm soát độ cận hiệu quả hơn.
Cận thị có nên đeo kính thường xuyên là gì?
Cận thị là một tật khúc xạ phổ biến xảy ra khi trục nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc có độ cong quá lớn, khiến các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì hội tụ ngay trên võng mạc. Hậu quả là người mắc tật cận thị có thể nhìn tương đối rõ các vật thể ở cự ly gần nhưng lại gặp khó khăn lớn khi quan sát các vật thể ở khoảng cách xa.
Để khắc phục tình trạng này, kính cận sử dụng thấu kính phân kỳ được thiết kế nhằm dịch chuyển tiêu điểm của chùm sáng lùi về đúng lớp tế bào cảm thụ thị giác tại hoàng điểm. Kính thuốc không chỉ đơn thuần giúp phục hồi độ sắc nét cho tầm nhìn xa, mà còn giữ vai trò điều hòa phản xạ điều tiết giữa thể mi và đồng tử, giúp mắt làm việc ổn định mà không bị căng thẳng quá mức.
Mức độ cận thị quyết định tần suất sử dụng kính
Mức độ khúc xạ là căn cứ quan trọng nhất để xác định tần suất đeo kính cận. Với người cận thị nhẹ dưới 1 diop, mắt vẫn có khả năng nhìn rõ các vật thể ở cự ly gần mà không cần gắng sức điều tiết quá mức. Nhóm này thường chỉ cần đeo kính khi tham gia giao thông, xem phim, quan sát trên giảng đường hoặc thực hiện các hoạt động đòi hỏi tầm nhìn xa chuẩn xác.
Đối với người cận thị từ 1 đến 3 diop, tầm nhìn xa bị suy giảm rõ rệt. Đeo kính thường xuyên trong giờ làm việc, học tập giúp mắt quan sát thoải mái và không phải nheo mắt. Với trường hợp cận thị trung bình và nặng trên 3 diop, hình ảnh ở cả khoảng cách trung bình lẫn khoảng cách xa đều bị nhòe mờ. Do đó, việc đeo kính cận gần như liên tục trong suốt thời gian sinh hoạt ban ngày là điều cần thiết để đảm bảo chất lượng thị giác và hỗ trợ các hoạt động thường nhật an toàn.
Lợi ích của việc đeo kính cận đúng độ và đúng thời điểm
Khi mắt bị tật khúc xạ mà không được điều chỉnh quang học đúng mức, cơ thể mi phải co thắt liên tục nhằm cố gắng đưa hình ảnh về đúng võng mạc. Tình trạng này kéo dài dẫn đến hội chứng thị giác màn hình, gây căng tức quanh hốc mắt, chảy nước mắt sống, đau đầu và giảm khả năng tập trung.
Sử dụng kính cận đúng số độ và đúng thời điểm giúp ánh sáng đi vào mắt hội tụ chính xác trên hoàng điểm. Nhờ vậy, hệ thống điều tiết của mắt được thả lỏng về trạng thái tự nhiên, giảm thiểu đáng kể tình trạng mỏi điều tiết. Ở trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi phát triển thể chất, việc đeo kính đều đặn theo chỉ định còn đóng vai trò phòng ngừa nhược thị và hạn chế tốc độ tiến triển của tật cận thị học đường.
Làm rõ quan niệm đeo kính thường xuyên làm mắt bị lồi và tăng độ
Nhiều người lo lắng rằng việc đeo kính liên tục sẽ làm mắt bị lệ thuộc, khiến mắt yếu đi hoặc gây biến dạng làm mắt bị lồi. Trên thực tế, cảm giác mắt dại đi sau khi tháo kính chỉ là phản xạ thích ứng tạm thời của não bộ khi chuyển đổi giữa tầm nhìn có kính sắc nét và tầm nhìn thực tế bị mờ do cận thị.
Về vấn đề mắt lồi, nguyên nhân sinh học thực sự xuất phát từ việc trục trước sau của nhãn cầu dài hơn bình thường ở người cận thị tiến triển, chứ không phải do việc đeo kính tác động. Ngoài ra, việc tăng độ cận chủ yếu liên quan đến yếu tố di truyền, sự phát triển cấu trúc mắt theo lứa tuổi và thói quen nhìn gần kéo dài trong điều kiện thiếu sáng. Kính thuốc chỉ là dụng cụ quang học hỗ trợ hội tụ ánh sáng, hoàn toàn không làm thay đổi cấu trúc giải phẫu của mắt.
Thói quen chăm sóc mắt và sử dụng kính an toàn hàng ngày
Bên cạnh việc đeo kính theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ nhãn khoa, người mắc tật cận thị cần duy trì thói quen sử dụng mắt khoa học để ngăn ngừa tăng độ. Khi làm việc với máy tính, sách vở hoặc điện thoại thông minh, nên áp dụng quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút làm việc, hãy nhìn ra một vật ở khoảng cách xa khoảng 6 mét trong vòng ít nhất 20 giây để cơ mắt được nghỉ ngơi.
Khoảng cách từ mắt đến màn hình máy tính nên duy trì từ 50 đến 60 cm, đồng thời bố trí nguồn sáng phòng làm việc đồng đều, tránh để ánh sáng chói phản xạ trực tiếp vào mắt. Tăng cường thời gian hoạt động ngoài trời dưới ánh sáng tự nhiên mỗi ngày là biện pháp đã được chứng minh giúp làm chậm quá trình tăng độ cận thị rất hiệu quả, đặc biệt ở lứa tuổi học sinh.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không tự ý mua kính có sẵn số độ hoặc dùng chung kính với người khác mà chưa qua thăm khám khúc xạ cẩn thận. Việc đeo kính sai số độ hoặc sai tâm mắt có thể gây nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn và làm thị lực suy giảm nhanh chóng. Nếu đột ngột xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ nhanh, thấy chớp sáng, có bóng đen che khuất một phần tầm nhìn hoặc nhìn thấy nhiều đốm đen trôi nổi, cần đến ngay bệnh viện mắt để được khám đáy mắt kịp thời.
Tóm tắt
Việc người bị cận thị có nên đeo kính thường xuyên hay không phụ thuộc trực tiếp vào mức độ khúc xạ, lứa tuổi và nhu cầu thị giác hàng ngày. Người bệnh nên tuân thủ kết quả đo khúc xạ từ bác sĩ chuyên khoa mắt, kết hợp nghỉ ngơi hợp lý và tái khám định kỳ để duy trì thị lực ổn định và bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cận thị dưới 1 diop có bắt buộc phải đeo kính cả ngày không?
Người có độ cận dưới 1 diop thường chỉ cần đeo kính khi nhìn xa như lái xe, xem bảng hoặc xem tivi. Khi đọc sách hay làm việc cự ly gần, nếu mắt không cảm thấy căng tức thì không nhất thiết phải đeo liên tục.
Đeo kính cận thường xuyên có khiến mắt bị phụ thuộc và tăng độ nhanh hơn không?
Đeo kính đúng số độ không làm tăng độ cận thị. Ngược lại, việc không đeo kính khiến mắt phải căng sức điều tiết liên tục để bù trừ thị lực, từ đó dễ dẫn đến mệt mỏi, nhức đầu và nguy cơ tiến triển độ cận nhanh hơn.
Đeo kính cận lâu ngày có làm mắt bị lồi ra không?
Hiện tượng mắt có vẻ lồi ở người cận nặng là do trục nhãn cầu phát triển dài hơn bình thường, hoàn toàn không phải do tác động vật lý của tròng kính hay gọng kính cận gây ra.
Bao lâu người mắc tật cận thị nên đi khám mắt một lần?
Người bị cận thị nên đi kiểm tra thị lực và đo khúc xạ định kỳ mỗi 6 tháng một lần, hoặc kiểm tra sớm hơn nếu nhận thấy các dấu hiệu nhìn mờ, nhức mắt hay chóng mặt khi đeo kính cũ.
Vì sao dù đã đeo kính cận đúng độ nhưng mắt vẫn hay bị khô và mỏi?
Mắt có thể bị mỏi do đeo kính sai độ, làm việc màn hình quá lâu không nghỉ hoặc ánh sáng kém. Bạn nên cho mắt thư giãn theo quy tắc 20-20-20 và đi kiểm tra lại số đo kính tại cơ sở chuyên khoa.
