Cẩn thận khi dùng nemydexan chữa đau mắt đỏ để tránh biến chứng thị lực

Dùng nemydexan chữa đau mắt đỏ là gì?

Thuốc nhỏ mắt nemydexan là chế phẩm phối hợp giữa kháng sinh neomycin và hoạt chất chống viêm dexamethasone. Thuốc được chỉ định trong một số bệnh lý viêm nhiễm ở mắt có nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc sau phẫu thuật nhãn khoa dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa.

Tuy nhiên, trong đời sống hàng ngày, rất nhiều người xem đây là loại thuốc chữa đau mắt đỏ thông dụng và tự ý mua dùng khi mắt vừa đỏ, ngứa hoặc chảy ghỉ mắt. Mặc dù dexamethasone giúp ức chế nhanh phản ứng viêm, việc sử dụng thuốc này khi chưa xác định rõ nguyên nhân có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đau mắt đỏ đa phần do virus gây ra, và thành phần corticoid trong thuốc có thể khiến tình trạng nhiễm trùng diễn tiến phức tạp hơn rất nhiều.

Bản chất thành phần và cơ chế hoạt động của thuốc

Nemydexan là thuốc nhỏ mắt dạng phối hợp giữa hai hoạt chất chính gồm neomycin sulfat và dexamethasone natri phosphat. Trong đó, neomycin là một kháng sinh thuộc nhóm aminoglycosid có tác dụng tiêu diệt một số chủng vi khuẩn nhạy cảm. Dexamethasone là một corticosteroid tổng hợp có đặc tính chống viêm và chống dị ứng rất mạnh.

Nhờ sự hiện diện của dexamethasone, thuốc có khả năng làm giảm nhanh các triệu chứng khó chịu như đỏ mắt, phù nề kết mạc, ngứa và cộm rát chỉ sau một vài lần nhỏ. Chính tác dụng giảm triệu chứng tức thì này đã khiến nhiều người lầm tưởng rằng mắt đã khỏi bệnh hoàn toàn. Tuy nhiên, việc giảm đỏ mắt nhanh chóng chỉ là sự ức chế phản ứng viêm tạm thời, không đồng nghĩa với việc nguyên nhân gây bệnh đã được giải quyết triệt để. Việc sử dụng thành phần corticoid tại mắt đòi hỏi chỉ định rất chặt chẽ từ bác sĩ nhãn khoa nhằm tránh nguy cơ che lấp các dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm.

Nguy cơ biến chứng khi dùng sai nguyên nhân gây đau mắt đỏ

Phần lớn các đợt bùng phát đau mắt đỏ trong cộng đồng là do virus gây ra, phổ biến nhất là nhóm Adenovirus, hoặc do phản ứng dị ứng theo mùa. Kháng sinh neomycin hoàn toàn không có tác dụng đối với các tác nhân virus, trong khi dexamethasone lại gây suy giảm phản ứng miễn dịch tự nhiên của bề mặt nhãn cầu.

Khi nhỏ thuốc chứa corticoid vào mắt đang nhiễm virus, hàng rào phòng ngự tại chỗ của kết mạc và giác mạc bị suy yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho virus nhân lên và lan rộng nhanh hơn. Tình trạng này khiến đợt viêm kết mạc kéo dài dai dẳng, làm tăng nguy cơ bội nhiễm thêm vi khuẩn hoặc nấm cơ hội. Nguy hiểm hơn, nếu người bệnh bị viêm giác mạc do virus herpes simplex mà tự ý dùng thuốc chứa dexamethasone, thuốc có thể kích hoạt vết loét giác mạc hình cành cây lan rộng thành loét bản đồ, dẫn đến thủng giác mạc và để lại sẹo đục vĩnh viễn làm suy giảm thị lực trầm trọng.

Các biến chứng mắt mạn tính do lạm dụng corticoid kéo dài

Việc lạm dụng hoặc kéo dài thời gian sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid như dexamethasone tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý nội nhãn nghiêm trọng. Một trong những biến chứng đáng sợ nhất là tình trạng tăng nhãn áp do corticoid, hay còn gọi là glocom do steroid. Áp lực nội nhãn tăng cao âm thầm mà không gây đau đớn dữ dội ở giai đoạn đầu, dần dần chèn ép và làm teo các sợi thần kinh thị giác, dẫn đến tổn thương thị trường không thể phục hồi.

Bên cạnh nguy cơ glocom, hoạt chất dexamethasone khi ngấm sâu vào cấu trúc mắt qua thời gian dài sử dụng còn làm rối loạn chuyển hóa protein của thể thủy tinh, dẫn đến bệnh lý đục thủy tinh thể dưới bao sau. Tình trạng này khiến người bệnh nhìn mờ tiến triển và thường phải can thiệp phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Ngoài ra, thành phần kháng sinh neomycin cũng có thể gây viêm da tiếp xúc quanh mi mắt hoặc phản ứng kích ứng kết mạc nếu người dùng có cơ địa nhạy cảm.

Nguyên tắc xử trí an toàn khi xuất hiện triệu chứng đau mắt đỏ

Để điều trị đau mắt đỏ an toàn và hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc không tự ý mua và sử dụng bất kỳ loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phối hợp corticoid nào. Ngay khi mắt xuất hiện các dấu hiệu như cộm xốn, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc tiết nhiều ghỉ mắt, bước xử trí an toàn đầu tiên là vệ sinh mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm riêng biệt cho từng mắt.

Người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế có phòng khám chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám dưới kính hiển vi sinh học, đánh giá tổn thương giác mạc và xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Nếu bác sĩ chỉ định dùng thuốc có chứa corticoid, người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt về số giọt, khoảng cách giữa các lần dùng và thời gian điều trị, tuyệt đối không tự ý tăng liều hoặc kéo dài ngày dùng. Đồng thời, cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ kiểm tra nhãn áp và theo dõi sát diễn tiến hồi phục của nhãn cầu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua, thay đổi liều lượng hoặc chia sẻ thuốc nhỏ mắt cho người khác. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, cần đến ngay bệnh viện mắt để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Việc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và kháng viêm cần tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc dựa trên kinh nghiệm truyền miệng hoặc dùng lại đơn thuốc cũ khi chưa được thăm khám. Thăm khám sớm tại cơ sở y tế là cách an toàn nhất để xác định đúng nguyên nhân gây viêm kết mạc và bảo vệ thị lực lâu dài.