Cần làm gì khi bị đau mắt đỏ để nhanh hồi phục và tránh lây lan
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mi mắt. Khi gặp phải bệnh lý này, người bệnh thường đối diện với cảm giác cộm xốn, mắt đỏ ngầu, nhiều ghèn dính và chảy nước mắt liên tục, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt thường ngày.
Biết rõ bản thân cần làm gì khi bị đau mắt đỏ là yếu tố then chốt giúp kiểm soát triệu chứng nhanh chóng và rút ngắn thời gian hồi phục. Đồng thời, việc trang bị các bước chăm sóc khoa học cũng là cách hữu hiệu nhất để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát, bảo vệ an toàn thị giác cho các thành viên trong gia đình và xã hội.
Làm gì khi bị đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ dân gian mô tả tình trạng viêm kết mạc cấp tính, thường xảy ra vào thời điểm giao mùa khi độ ẩm không khí thay đổi thất thường. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, phổ biến nhất là nhiễm virus như Adenovirus, nhiễm vi khuẩn hoặc do các tác nhân dị ứng từ bụi phấn và lông thú nuôi. Biểu hiện đặc trưng gồm sung huyết màng kết làm mắt đỏ rực, tiết nhiều ghèn nhầy, sưng nề mi mắt và cảm giác như có dị vật bên trong.
Tình trạng này có khả năng lây lan nhanh chóng trong môi trường học đường và công sở qua tiếp xúc gián tiếp. Việc hiểu đúng bản chất của bệnh giúp người dân bình tĩnh xử lý, không hoang mang nhưng cũng không được chủ quan coi thường sức khỏe đôi mắt.
Vệ sinh mắt đúng cách và làm dịu cảm giác khó chịu
Vệ sinh mắt là bước quan trọng hàng đầu giúp làm sạch dịch tiết và hạn chế vi khuẩn phát triển. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương không phẩy chín phần trăm để nhỏ rửa mắt từ ba đến năm lần mỗi ngày. Khi vệ sinh, hãy nghiêng đầu về phía mắt bị đau, nhỏ dung dịch để cuốn trôi ghèn rồi dùng gạc y tế vô trùng hoặc khăn giấy sạch thấm nhẹ một lần rồi bỏ đi.
Tuyệt đối không dùng chung khăn lau hoặc chai thuốc nhỏ giữa mắt đau và mắt lành để tránh lây chéo. Trước và sau mỗi lần chăm sóc vùng mắt, việc rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn là điều bắt buộc. Người bệnh cũng có thể sử dụng gạc sạch thấm nước mát đắp nhẹ lên mi mắt khép kín để làm dịu cảm giác cộm rát và giảm sưng nề tạm thời. Mọi thao tác cần thực hiện hết sức nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh làm tổn thương thêm lớp biểu mô kết mạc vốn đang bị viêm sưng.
Chủ động cách ly và ngăn ngừa nguy cơ lây lan
Viêm kết mạc lây lan rất nhanh qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc gián tiếp qua các bề mặt sinh hoạt. Do đó, người bị đau mắt đỏ cần sử dụng riêng hoàn toàn các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, vỏ gối, chăn màn và chậu rửa mặt. Thường xuyên giặt sạch đồ dùng bằng xà phòng và phơi dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm bệnh.
Người mắc bệnh nên chủ động xin nghỉ học hoặc nghỉ làm từ ba đến năm ngày trong giai đoạn mắt tiết nhiều dịch để hạn chế lây cho cộng đồng. Khi buộc phải tiếp xúc với người khác, cần đeo khẩu trang y tế và thường xuyên khử khuẩn tay vịn cửa, bàn làm việc, điện thoại. Tránh đến những nơi đông người, đặc biệt là các hồ bơi công cộng vì nguồn nước có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và phát tán virus ra môi trường.
Những điều tuyệt đối nên tránh khi chăm sóc mắt
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần kháng sinh hoặc corticoid khi thấy mắt đỏ rực. Việc sử dụng corticoid kéo dài hoặc không đúng chỉ định có thể làm giảm miễn dịch tại chỗ, khiến tổn thương giác mạc nặng hơn và tăng nguy cơ gây đục thủy tinh thể hoặc glôcôm.
Bên cạnh đó, người bệnh tuyệt đối không áp dụng các bài thuốc truyền miệng như xông mắt bằng lá trầu không, đắp lá dâu tằm hoặc nhỏ sữa mẹ vào mắt. Các phương pháp dân gian này tiềm ẩn nguy cơ cao gây bỏng nhiệt, trầy xước biểu mô và bội nhiễm vi nấm nguy hiểm. Ngoài ra, cần tạm ngưng hoàn toàn việc sử dụng kính áp tròng và mỹ phẩm trang điểm vùng mắt cho đến khi tổn thương phục hồi hoàn toàn để tránh kích ứng thêm.
Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay
Mặc dù phần lớn các ca đau mắt đỏ do virus có thể tự giới hạn, người bệnh cần đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa mắt khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Đau nhức mắt dữ dội, cảm giác chói mắt sợ ánh sáng hoặc thị lực suy giảm đột ngột là những tín hiệu cho thấy tổn thương có thể đã lan sâu vào giác mạc.
Ngoài ra, nếu mắt tiết dịch mủ đặc màu vàng xanh liên tục, mi mắt sưng húp khó mở, hoặc tình trạng đỏ mắt không có dấu hiệu thuyên giảm sau bảy ngày chăm sóc tại nhà, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và soi đèn khe. Việc đánh giá chuyên khoa giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh để có phác đồ can thiệp phù hợp, phòng tránh các biến chứng loét giác mạc để lại sẹo vĩnh viễn.
Những việc nên và không nên làm khi bị đau mắt đỏ
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Rửa mắt bằng nước muối sinh lý 0.9% hàng ngày | Tự ý mua thuốc nhỏ chứa kháng sinh hoặc corticoid |
| Dùng khăn giấy hoặc gạc vô trùng dùng một lần | Dùng chung khăn mặt, gối hoặc chậu rửa với người khác |
| Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc cồn sát khuẩn | Dụi mắt mạnh tay hoặc đeo kính áp tròng khi mắt đang viêm |
| Thăm khám bác sĩ khi đau nhức nhiều hoặc suy giảm thị lực | Áp dụng mẹo dân gian như đắp lá, xông hơi mắt |
Lưu ý an toàn
Các thông tin chăm sóc mắt chỉ mang tính chất hướng dẫn vệ sinh và hỗ trợ phục hồi chung. Người bệnh không được tự ý dùng thuốc nhỏ có hoạt chất kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có đơn từ bác sĩ nhãn khoa. Nếu xuất hiện tình trạng đau nhức sâu, mờ mắt hoặc chảy mủ đặc, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ phần lớn là bệnh lý lành tính nhưng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nếu chăm sóc sai cách hoặc chậm trễ điều trị. Chủ động cách ly, giữ vệ sinh mắt sạch sẽ và tuân thủ hướng dẫn y khoa sẽ giúp bảo vệ thị lực và ngăn chặn dịch lây lan. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt là biện pháp an toàn và cần thiết nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị đau mắt đỏ thường bao lâu thì khỏi?
Thời gian đau mắt đỏ thường kéo dài từ bảy đến mười ngày tùy thuộc vào nguyên nhân do virus hay vi khuẩn. Đa số các trường hợp nhẹ sẽ thuyên giảm rõ rệt sau một tuần nếu được chăm sóc vệ sinh đúng cách và nghỉ ngơi hợp lý.
Có nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt kháng sinh không?
Nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm là giải pháp an toàn để rửa trôi ghèn mắt và bụi bẩn. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt.
Bị đau mắt đỏ cần kiêng những gì trong sinh hoạt?
Người bị đau mắt đỏ nên kiêng các thói quen dụi mắt, đeo kính áp tròng và trang điểm vùng mắt. Bên cạnh đó, cần hạn chế dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, gối ngủ để tránh làm bệnh lây nhiễm cho những người xung quanh.
Đau mắt đỏ có lây qua đường thở không?
Bệnh viêm kết mạc có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp hoặc qua dịch tiết dính trên tay và đồ vật. Vì vậy, người bệnh vẫn nên hạn chế tiếp xúc gần, đeo khẩu trang và ngủ riêng để giảm thiểu nguy cơ truyền bệnh cho các thành viên trong gia đình.
Bị đau mắt đỏ rồi có bị tái phát lại không?
Một người hoàn toàn có thể bị đau mắt đỏ nhiều lần trong đời vì cơ thể không tạo miễn dịch vĩnh viễn với các tác nhân gây viêm kết mạc. Ngoài ra, việc tái nhiễm chủng virus hoặc vi khuẩn khác cũng là nguyên nhân khiến bệnh tái phát.
