Cận bao nhiêu độ là nặng và người bị cận thị nặng có nguy cơ mù không?

Cận bao nhiêu độ là nặng?

Cận thị là tình trạng quang học khi các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì hội tụ chính xác ngay trên võng mạc, khiến người bệnh nhìn vật ở xa bị mờ nhòe trong khi nhìn gần vẫn tương đối rõ ràng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc trục nhãn cầu phát triển dài hơn bình thường hoặc do độ cong của giác mạc quá lớn. Trong nhãn khoa, mức độ cận thị được đo bằng đơn vị diop với dấu âm phía trước. Cận thị được chia thành ba mức độ cơ bản gồm cận nhẹ, cận trung bình và cận nặng. Người có độ cận càng cao thì bán phần sau của nhãn cầu càng bị kéo căng, dẫn đến nhiều biến đổi cấu trúc giải phẫu tại võng mạc và màng bồ đào. Việc nắm rõ cấp độ cận thị giúp người mắc tật khúc xạ chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt, lựa chọn phương pháp chỉnh quang thích hợp và thực hiện tầm soát đáy mắt định kỳ nhằm bảo vệ chức năng thị giác lâu dài.

Tiêu chuẩn phân loại độ cận và mức độ được xem là cận thị nặng

Trong thực hành nhãn khoa, tật khúc xạ cận thị được phân chia theo các ngưỡng độ diop cụ thể nhằm đánh giá mức độ suy giảm thị lực và nguy cơ biến chứng đi kèm. Cận thị nhẹ được xác định khi độ khúc xạ dưới âm ba diop. Đây là mức độ rất thường gặp, ít gây biến đổi cấu trúc bên trong nhãn cầu và người mắc chỉ cần đeo kính khi nhìn xa hoặc khi tham gia giao thông.

Cận thị trung bình nằm trong khoảng từ âm ba diop đến âm sáu diop. Ở mức này, thị lực nhìn xa suy giảm rõ rệt và người bệnh cần đeo kính gọng hoặc kính áp tròng thường xuyên trong các hoạt động thường ngày để mắt không phải điều tiết quá mức.

Cận thị nặng là trường hợp độ khúc xạ vượt quá âm sáu diop. Khi vượt ngưỡng này, trục nhãn cầu thường đã dài hơn đáng kể so với kích thước tiêu chuẩn, khiến võng mạc bị kéo căng và mỏng dần. Đặc biệt, nếu độ cận vượt quá âm tám đến mười diop kèm theo các tổn thương thoái hóa tiến triển tại đáy mắt, tình trạng này được gọi là cận thị thoái hóa hoặc cận thị bệnh lý, đòi hỏi sự theo dõi đặc biệt từ bác sĩ chuyên khoa mắt.

Trường hợp cận thị nặng có nguy cơ bị mù lòa hay không

Nhiều người băn khoăn liệu cận thị nặng có thể dẫn đến mù lòa hay không. Câu trả lời mang tính y khoa là bản thân độ cận cao không trực tiếp gây mù đột ngột, nhưng cận thị nặng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý thoái hóa mắt nghiêm trọng, từ đó có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Khi trục nhãn cầu kéo dài quá mức, lớp võng mạc lót phía sau mắt bị căng mỏng như một quả bóng bị thổi phồng quá căng. Tình trạng này dễ dẫn đến xuất hiện các vết thoái hóa dạng lưới, lỗ rách võng mạc và nghiêm trọng nhất là bong võng mạc. Bong võng mạc là một cấp cứu nhãn khoa có thể gây mù nếu không được phẫu thuật sớm để cố định lại lớp cảm thụ ánh sáng.

Bên cạnh đó, người cận thị nặng còn đối diện với nguy cơ cao mắc bệnh thoái hóa hoàng điểm do cận thị, tân mạch dưới võng mạc gây xuất huyết vùng trung tâm thị giác, bệnh glôcôm góc mở và tình trạng đục thủy tinh thể xuất hiện sớm hơn nhiều so với người bình thường. Những bệnh lý thứ phát này chính là nguyên nhân cốt lõi gây giảm sút thị lực nặng nề hoặc mù lòa ở người cận thị nặng.

Các dấu hiệu cảnh báo tổn thương mắt nguy hiểm cần lưu ý

Người có độ cận thị cao cần đặc biệt chú ý đến những biến đổi bất thường của thị giác để kịp thời phát hiện sớm các tổn thương đáy mắt. Một trong những dấu hiệu cảnh báo phổ biến nhất là hiện tượng ruồi bay, biểu hiện qua việc nhìn thấy các chấm đen, sợi chỉ hoặc màng mờ trôi lơ lửng trước mắt gia tăng đột ngột về số lượng.

Hiện tượng chớp sáng giống như tia chớp nhỏ hoặc vệt sáng lóe lên ở góc mắt, đặc biệt rõ trong bóng tối hoặc khi nhắm mắt, là tín hiệu cho thấy dịch kính đang co kéo mạnh vào bề mặt võng mạc. Đây là giai đoạn rất nhạy cảm có thể làm rách võng mạc.

Ngoài ra, nếu người bệnh nhận thấy một phần tầm nhìn bị che khuất như có bức màn đen hoặc bóng đen kéo qua từ một phía của thị trường, hoặc cảm thấy hình ảnh đồ vật bị méo mó, biến dạng, đường thẳng nhìn thành lượn sóng thì cần lập tức đến bệnh viện mắt. Đây là các triệu chứng chỉ điểm tình trạng rách võng mạc, bong võng mạc hoặc tổn thương hoàng điểm nghiêm trọng cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Biện pháp chăm sóc và bảo vệ mắt cho người có độ cận cao

Để hạn chế nguy cơ tăng độ cận và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, người bị cận thị nặng cần xây dựng thói quen chăm sóc mắt khoa học. Việc quan trọng hàng đầu là duy trì lịch khám mắt định kỳ từ sáu đến mười hai tháng một lần tại các cơ sở chuyên khoa mắt có trang bị máy soi đáy mắt hoặc chụp hình màu võng mạc sau khi tra thuốc giãn đồng tử.

Trong sinh hoạt hàng ngày, cần phân bổ thời gian làm việc hợp lý với các thiết bị điện tử. Áp dụng quy tắc hai mươi hai mươi hai mươi, nghĩa là sau mỗi hai mươi phút nhìn màn hình, hãy phóng tầm mắt nhìn xa khoảng sáu mét trong ít nhất hai mươi giây để cơ thể mi được thư giãn. Đảm bảo không gian học tập và làm việc có đủ ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng đèn tiêu chuẩn, không đọc sách hay dùng điện thoại trong bóng tối.

Bên cạnh đó, người cận thị nặng cần thận trọng trong các hoạt động thể chất. Nên tránh các môn thể thao đối kháng có nguy cơ va chạm mạnh vào vùng đầu mặt như boxing, võ thuật, bóng đá tranh chấp mạnh hoặc các trò chơi cảm giác mạnh có lực rơi tự do, vì chấn động mạnh có thể thúc đẩy nguy cơ bong rách võng mạc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người có độ cận thị cao tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt hay sản phẩm chức năng quảng cáo làm giảm độ cận khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Không tự ý thay đổi số kính mà không qua quy trình đo khúc xạ chuẩn tại cơ sở y tế uy tín. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường như chớp sáng, chấm đen dày đặc hoặc nhìn hình biến dạng, cần đến ngay chuyên khoa nhãn khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Cận thị nặng là một tình trạng tật khúc xạ cần được theo dõi cẩn trọng suốt đời. Mặc dù độ cận cao làm tăng nguy cơ tổn thương đáy mắt, nhưng việc kiểm tra định kỳ, điều chỉnh kính đúng độ và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát biến chứng hiệu quả, bảo tồn thị lực sáng khỏe và ngăn chặn nguy cơ mù lòa.