Cảm cúm xong bị ù tai và những cách xử trí an toàn giúp bảo vệ thính giác

Cảm cúm xong bị ù tai là gì?

Hiện tượng ù tai sau đợt cảm cúm được định nghĩa là sự xuất hiện của các âm thanh bất thường bên trong một hoặc cả hai tai, chẳng hạn như tiếng vo ve, tiếng rào rào, tiếng lạch cạch hay cảm giác đầy tức tai, xảy ra sau khi các triệu chứng cúm cấp tính đã giảm bớt. Về mặt sinh lý bệnh học, tai giữa và vòm mũi họng được kết nối trực tiếp với nhau thông qua một ống sinh lý hẹp gọi là vòi Eustache (vòi tai). Ống này đóng vai trò then chốt trong việc cân bằng áp suất không khí giữa tai giữa với môi trường ngoài và dẫn lưu dịch tiết sinh lý từ hòm nhĩ xuống họng. Khi cơ thể nhiễm virus cúm, phản ứng viêm lan rộng từ niêm mạc mũi xoang đến vòm họng khiến cửa vòi nhĩ bị sưng nề và bít tắc. Tình trạng này dẫn đến rối loạn chức năng thông khí tai giữa, làm màng nhĩ kém rung động tự do và tạo nên cảm giác ù tai, nặng tai hoặc nghe kém dẫn truyền tạm thời.

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng cảm cúm xong bị ù tai

Sau đợt cảm cúm, nhiều người gặp tình trạng tai có tiếng vo ve, lạch cạch hoặc cảm giác lùng bùng như có nước bên trong. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự tắc nghẽn của vòi tai, ống nối thông giữa vòm họng và tai giữa. Khi virus cúm tấn công đường hô hấp trên, niêm mạc mũi và vòm họng bị viêm, sưng nề và tiết nhiều dịch nhầy. Sự phù nề này làm vòi tai bị bít tắc, cản trở quá trình cân bằng áp suất giữa môi trường bên ngoài và hòm nhĩ.

Áp suất âm hình thành trong tai giữa khiến màng nhĩ bị kéo lõm vào trong, làm giảm khả năng dẫn truyền âm thanh và sinh ra tiếng ù tai. Ngoài ra, dịch viêm tiết ra có thể tích tụ lại trong hòm nhĩ tạo nên tình trạng viêm tai giữa thanh dịch. Trong một số trường hợp ít gặp hơn, độc lực của virus hoặc phản ứng viêm lan tỏa có thể gây ảnh hưởng thoáng qua đến ốc tai và dây thần kinh thính giác, khiến âm thanh người bệnh nghe được bị biến dạng.

Các biện pháp chăm sóc hỗ trợ giảm ù tai tại nhà

Để hỗ trợ cải thiện thính giác và giúp tai thông thoáng, việc giảm phù nề vùng mũi họng là ưu tiên hàng đầu. Người bệnh nên nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, uống nhiều nước ấm để làm loãng chất nhầy đường hô hấp. Việc súc họng và vệ sinh khoang mũi nhẹ nhàng hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% giúp loại bỏ chất tiết ứ đọng quanh lỗ vòi tai.

Biện pháp xông hơi vùng mũi mặt bằng nước ấm có thể hỗ trợ làm dịu niêm mạc hô hấp, tạo điều kiện cho vòi nhĩ mở ra tự nhiên. Khi ngủ, nâng cao đầu bằng gối mềm giúp dịch vùng đầu cổ hồi lưu tốt hơn, giảm cảm giác căng tức trong hốc tai. Người bệnh tuyệt đối không nên cố gắng ngoáy sâu vào ống tai bằng tăm bông hay bất kỳ vật sắc nhọn nào, vì hành động này không giải quyết được nguyên nhân bên trong tai giữa mà còn dễ gây trầy xước, nhiễm trùng ống tai ngoài.

Định hướng can thiệp y tế khi ù tai không tự thuyên giảm

Khi tình trạng nghẹt mũi và phù nề kéo dài, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng có thể cân nhắc chỉ định một số nhóm thuốc hỗ trợ thích hợp. Các thuốc xịt mũi co mạch hoặc thuốc kháng histamin có thể được dùng trong thời gian ngắn để giảm sung huyết niêm mạc quanh vòi tai, giúp thông khí hòm nhĩ. Thuốc làm loãng đờm hoặc giảm viêm cũng có thể được kết hợp nhằm tạo điều kiện cho dịch ứ đọng trong tai giữa thoát xuống họng.

Nếu có biểu hiện nhiễm khuẩn thứ phát tại tai giữa, bác sĩ sẽ cân nhắc phác đồ kháng sinh đường uống phù hợp. Việc lựa chọn thuốc và thời gian sử dụng phải hoàn toàn do bác sĩ quyết định dựa trên kết quả thăm khám thực tế. Người bệnh không được tự ý mua thuốc kháng sinh hay tự dùng các loại thuốc nhỏ tai chứa cồn, tinh dầu khi màng nhĩ chưa được kiểm tra độ nguyên vẹn.

Thời điểm người bệnh cần đến khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng

Mặc dù đa phần triệu chứng ù tai sau cảm cúm sẽ tự thoái lui, người bệnh không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo bất thường. Cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để kiểm tra nếu tiếng ù tai kéo dài liên tục trên một tuần mà không thuyên giảm, hoặc có xu hướng ngày càng tăng dần.

Đặc biệt, các dấu hiệu như đau nhức sâu trong tai, sốt tái phát, chảy dịch hoặc mủ vàng từ ống tai đòi hỏi phải được can thiệp khẩn cấp vì đây là biểu hiện của viêm tai giữa mủ. Ngoài ra, nếu người bệnh nhận thấy sức nghe suy giảm rõ rệt, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc cảm giác buồn nôn, cần đi khám lập tức để loại trừ tổn thương tai trong hoặc điếc đột ngột sau nhiễm virus, giúp bảo tồn thính lực kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như thổi khói, nhỏ nước cốt thảo dược, xông hơi nóng trực tiếp vào tai hoặc tự mua thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ tai khi chưa có kết luận nội soi tai. Mọi can thiệp sai cách đều có thể dẫn đến thủng màng nhĩ và tổn thương thính lực vĩnh viễn.

Tóm tắt

Ù tai sau khi bị cảm cúm thường là phản ứng thứ phát do rối loạn chức năng vòi tai hoặc đọng dịch tai giữa. Đa số các trường hợp sẽ cải thiện dần khi tình trạng viêm đường hô hấp trên thoái lui hoàn toàn. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ tai hay thuốc uống khi chưa có chẩn đoán chính xác từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để bảo vệ thính lực an toàn.