Cảm cúm nên làm gì để nhanh khỏi và phục hồi?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi bị cảm cúm, điều người bệnh mong muốn nhất là làm sao để nhanh chóng cắt giảm các cảm giác mệt mỏi, sốt và nghẹt mũi. Do cảm cúm xuất phát từ vi rút cúm, hiện tượng nhiễm trùng này không thể điều trị khỏi ngay lập tức bằng thuốc kháng sinh mà đòi hỏi cơ thể cần có thời gian tự sinh kháng thể để đẩy lùi mầm bệnh.
Chiến lược giúp người mắc cảm cúm nhanh hồi phục nhất chính là tối ưu hóa sức đề kháng tự nhiên của cơ thể. Điều này đạt được thông qua chế độ nghỉ ngơi hoàn toàn, bổ sung đầy đủ nước và điện giải, giữ ấm đường thở cùng chế độ dinh dưỡng thanh đạm, giàu vi chất.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp giảm nhẹ triệu chứng đúng cách theo hướng dẫn y tế sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, ngủ sâu giấc hơn và rút ngắn thời gian mệt mỏi toàn thân mà không gây áp lực lên các cơ quan nội tạng.
Cảm cúm nên làm gì để nhanh khỏi là gì?
Cảm cúm là bệnh lý truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính chủ yếu do các chủng vi rút cúm Influenza A hoặc Influenza B gây ra. Bệnh lây lan rất nhanh qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, cũng như qua bề mặt tiếp xúc bám dính vi rút. Không giống như cảm lạnh thông thường chỉ gây hắt hơi sổ mũi nhẹ, cảm cúm thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng toàn thân nặng nề hơn như sốt cao, ớn lạnh, đau nhức cơ khớp dữ dội, mệt lử, nhức đầu và đau rát họng. Thời gian ủ bệnh thường ngắn từ một đến bốn ngày và quá trình hồi phục tự nhiên thường kéo dài từ bảy đến mười ngày. Việc hiểu rõ bản chất của bệnh giúp người mắc không nóng vội tìm kiếm các phương pháp can thiệp sai lầm, mà tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi nhất để hệ thống miễn dịch làm việc hiệu quả.
Dành thời gian nghỉ ngơi trọn vẹn để cơ thể tự phục hồi
Nghỉ ngơi tại giường là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định tốc độ hồi phục của người bệnh cúm. Khi bị nhiễm vi rút, hệ miễn dịch phải huy động một lượng lớn năng lượng để sản sinh bạch cầu và kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh. Nếu người bệnh tiếp tục làm việc gắng sức hoặc thức khuya, năng lượng dự trữ sẽ bị phân tán, khiến cơ thể suy nhược kéo dài và làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng hô hấp. Trong những ngày đầu xuất hiện triệu chứng, bạn nên tạm gác công việc, hạn chế vận động mạnh và ngủ đủ giấc từ tám đến mười tiếng mỗi ngày. Giấc ngủ sâu giúp giải phóng các cytokine hỗ trợ phản ứng viêm có lợi và thúc đẩy quá trình chữa lành các mô tổn thương. Ngoài ra, việc ở trong phòng ấm áp, thông thoáng, tránh gió lùa và hạn chế tiếp xúc với người xung quanh còn giúp giảm lây truyền mầm bệnh trong gia đình và cộng đồng.
Bù đủ nước và cân bằng điện giải cho đường thở
Tình trạng sốt cao, toát mồ hôi, thở nhanh và chảy nước mũi khiến cơ thể người bệnh cúm mất nước rất nhanh chóng. Thiếu nước không chỉ làm tăng cảm giác đau đầu, mệt mỏi mà còn khiến chất nhầy ở đường hô hấp đặc quánh, gây tắc nghẽn xoang và kích thích ho dữ dội. Do đó, việc uống đủ chất lỏng là biện pháp thiết yếu giúp loãng đờm và giải độc cơ thể. Người bệnh nên ưu tiên nước ấm, nước lọc, nước oresol pha đúng tỷ lệ, nước dừa tươi hoặc các loại súp và nước hầm ấm. Nước ấm vừa giúp làm dịu niêm mạc họng rát buốt, vừa hỗ trợ làm ẩm niêm mạc mũi họng đang bị kích ứng. Cần tránh các loại đồ uống chứa cồn, cà phê hay nước ngọt đóng chai nhiều đường vì chúng có thể gây lợi tiểu nhẹ, làm gia tăng tình trạng mất nước và cản trở giấc ngủ phục hồi.
Chăm sóc giảm nhẹ nghẹt mũi và rát họng an toàn
Để cơ thể dễ chịu hơn, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại chỗ lành tính mà không cần lạm dụng nhiều loại thuốc. Vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% giúp rửa trôi bớt dịch tiết chứa vi rút, làm thông thoáng đường thở và giảm tình trạng ứ đọng dịch ở xoang. Súc họng bằng nước muối ấm nhiều lần trong ngày cũng giúp sát khuẩn nhẹ và xoa dịu niêm mạc họng viêm đỏ. Việc xông hơi nhẹ nhàng vùng mũi mặt bằng nước ấm hoặc dùng máy tạo độ ẩm không khí trong phòng ngủ sẽ giúp làm ẩm đường thở, hạn chế kích ứng niêm mạc và giảm cảm giác khô rát họng về đêm. Nếu sốt cao gây đau nhức khó chịu, người bệnh có thể tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ để dùng thuốc hạ sốt giảm đau thông thường như paracetamol theo đúng hướng dẫn, tuyệt đối không tự ý dùng quá liều hoặc dùng chung nhiều chế phẩm chứa cùng hoạt chất.
Bổ sung dinh dưỡng dễ tiêu giàu vitamin và khoáng chất
Người mắc cảm cúm thường bị giảm vị giác, đắng miệng và chán ăn, tuy nhiên cơ thể lại đang rất cần nguồn dưỡng chất dồi dào để nuôi dưỡng hệ miễn dịch. Thay vì ép ăn các bữa lớn nhiều dầu mỡ gây nặng bụng khó tiêu, bạn nên chia nhỏ khẩu phần thành bốn đến năm bữa trong ngày với các món ăn dạng lỏng, mềm và dễ nuốt như cháo gà, súp rau củ hoặc canh thịt nạc. Cháo gà nóng từ lâu đã được y học ghi nhận có tác dụng chống viêm nhẹ và làm thông thoáng đường hô hấp trên tạm thời. Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C tự nhiên như cam, bưởi, ổi, kiwi cùng các loại củ quả nhiều màu sắc giúp bổ sung chất chống oxy hóa tự nhiên, hỗ trợ màng tế bào chống lại sự tấn công của gốc tự do trong phản ứng viêm. Chế độ ăn cân đối và dễ dung nạp sẽ giúp duy trì thể lực, ngăn chặn sụt cân và rút ngắn thời gian mệt mỏi sau khi hết sốt.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe chung và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên nghiệp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh vì kháng sinh hoàn toàn vô tác dụng đối với vi rút cúm và làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Không tự ý kết hợp nhiều loại thuốc cảm cúm tổng hợp cùng lúc để tránh nguy cơ ngộ độc do trùng lặp hoạt chất hạ sốt. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như khó thở, đau tức ngực liên tục, sốt cao kéo dài không hạ, ho ra máu hoặc lơ mơ li bì, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Chăm sóc cảm cúm đúng cách đòi hỏi sự kiên nhẫn và lắng nghe cơ thể thay vì tìm kiếm các giải pháp can thiệp cấp tốc thiếu an toàn. Bằng cách ưu tiên nghỉ ngơi, cung cấp đủ nước, giữ ấm cơ thể và duy trì dinh dưỡng hợp lý, bạn sẽ tạo điều kiện tốt nhất để hệ miễn dịch tự nhiên chiến thắng vi rút cúm. Luôn theo dõi sát các diễn biến sức khỏe và chủ động tham vấn nhân viên y tế khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị cảm cúm có nên dùng kháng sinh để nhanh khỏi không?
Không. Cảm cúm do vi rút gây ra, trong khi thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Tự ý dùng kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn có thể gây rối loạn tiêu hóa và làm gia tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc trong tương lai.
Người bị cảm cúm thông thường mất bao lâu thì khỏi hẳn?
Đa số các trường hợp cảm cúm thông thường ở người khỏe mạnh sẽ tự thuyên giảm sau khoảng bảy đến mười ngày. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi hoặc ho khan nhẹ có thể còn kéo dài thêm từ một đến hai tuần sau khi hết sốt.
Có nên xông lá hoặc xông tinh dầu khi đang bị cúm không?
Xông hơi nhẹ nhàng bằng nước ấm hoặc tinh dầu có thể giúp thông thoáng khoang mũi và tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, không nên xông quá lâu hay xông khi đang sốt rất cao, đồng thời cần giữ khoảng cách an toàn để tránh bị bỏng nhiệt.
Khi bị cảm cúm có cần kiêng tắm gội hoàn toàn không?
Người bệnh không nhất thiết phải kiêng tắm tuyệt đối nhưng cần tránh tắm nước lạnh. Nên tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, sấy khô tóc ngay sau đó hoặc chỉ cần lau người sạch sẽ trong những ngày đầu sốt cao để đảm bảo vệ sinh cơ thể.
Khi nào người bị cảm cúm cần phải đến bệnh viện khám ngay?
Bạn cần đi khám ngay nếu xuất hiện các biểu hiện nghiêm trọng như khó thở, đau tức ngực dữ dội, sốt cao trên ba mươi chín độ kéo dài quá ba ngày không hạ, ho ra đờm đặc lẫn máu, hoặc cảm thấy chóng mặt, lú lẫn bất thường.
