Cảm cúm có phải là dấu hiệu mang thai không và cách phân biệt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều phụ nữ thắc mắc liệu cảm cúm có phải là dấu hiệu mang thai không khi bỗng nhiên cảm thấy mệt mỏi, gai người, nghẹt mũi hoặc sốt nhẹ sau thời điểm quan hệ tình dục. Về mặt y học, cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, hoàn toàn không phải là một triệu chứng hay dấu hiệu trực tiếp thông báo bạn đã thụ thai thành công.
Tuy nhiên, sự nhầm lẫn này diễn ra khá phổ biến do trong những tuần đầu của thai kỳ, nồng độ hormone progesterone tăng cao cùng sự biến chuyển của hệ miễn dịch có thể gây ra những thay đổi sinh lý tương tự cảm cúm nhẹ, chẳng hạn như thân nhiệt tăng, nghẹt mũi sinh lý, uể oải và đau đầu.
Để tránh việc tự ý dùng thuốc điều trị cảm cúm gây ảnh hưởng xấu tới thai nhi, phụ nữ cần hiểu rõ cơ chế sinh học đằng sau hai tình trạng này, nhận biết các điểm khác biệt then chốt và chủ động kiểm tra bằng que thử thai hoặc xét nghiệm y khoa trước khi can thiệp bất kỳ biện pháp điều trị nào.
Cảm cúm có phải là dấu hiệu mang thai là gì?
Cảm cúm là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp trên do các chủng virus cúm tấn công vào niêm mạc mũi, họng và phổi. Trong khi đó, các dấu hiệu thụ thai xuất hiện là hệ quả của việc phôi thai làm tổ và cơ thể người mẹ bắt đầu sản xuất hàng loạt hormone mới như human chorionic gonadotropin cùng progesterone.
Sở dĩ nhiều người thường liên tưởng cảm cúm với việc có thai là vì giai đoạn đầu mang thai, hệ miễn dịch của người phụ nữ tự nhiên suy giảm nhẹ để cơ thể không đào thải phôi thai. Cơ chế thích nghi sinh học này vô tình khiến thai phụ dễ bị nhiễm virus, vi khuẩn từ môi trường hơn bình thường. Ngoài ra, việc tăng lưu lượng máu và giãn nở mạch máu dưới tác động của hormone cũng có thể tạo cảm giác ngạt mũi hoặc ớn lạnh tương tự như khi bắt đầu mắc một đợt cảm lạnh hay cảm cúm thông thường.
Nguyên nhân gây nhầm lẫn giữa cảm cúm và dấu hiệu mang thai sớm
Sự gia tăng đột ngột của hormone progesterone ngay sau khi thụ thai thành công là yếu tố hàng đầu tạo nên những biểu hiện giống cảm cúm. Hormone này tác động lên trung tâm điều hòa nhiệt độ ở vùng dưới đồi, làm thân nhiệt của người phụ nữ tăng nhẹ từ 0,3 đến 0,5 độ C kéo dài, dễ khiến chị em lầm tưởng bản thân đang sốt nhẹ do cảm.
Bên cạnh đó, lượng máu lưu thông trong cơ thể tăng lên nhanh chóng kết hợp với progesterone làm giãn các mạch máu và sưng phù lớp niêm mạc lót trong khoang mũi. Tình trạng này được y học gọi là viêm mũi thai kỳ, gây ra các triệu chứng ngạt mũi, chảy nước mũi trong hoặc hắt hơi mà không hề do virus cúm gây ra.
Thêm vào đó, cảm giác kiệt sức, uể oải toàn thân, đau nhức cơ bắp và đau đầu nhẹ khi cơ thể phải tiêu tốn nhiều năng lượng để chuẩn bị cho phôi thai phát triển cũng rất tương đồng với giai đoạn ủ bệnh của cảm cúm thông thường.
Các triệu chứng điển hình giúp phân biệt cảm cúm và mang thai
Mặc dù có một số biểu hiện trùng lặp, việc quan sát kỹ các nhóm triệu chứng đặc thù sẽ giúp bạn nhận diện chính xác tình trạng sức khỏe của bản thân.
Nếu nguyên nhân thực sự là do mang thai, người phụ nữ thường xuất hiện các dấu hiệu gắn liền với thai nghén như chậm kinh, căng tức hoặc sẫm màu vùng quầng vú, buồn nôn, nhạy cảm quá mức với mùi vị, tiểu tiện nhiều lần và xuất hiện máu báo thai màu hồng nhạt hoặc nâu rải rác trong một đến hai ngày. Những hiện tượng này hoàn toàn không đi kèm với tình trạng đau rát cổ họng hay ho có đờm.
Ngược lại, bệnh cảm cúm thực thụ thường khởi phát đột ngột với cơn sốt cao rõ rệt, ho khan dữ dội, đau rát họng khi nuốt, đau nhức toàn thân nghiêm trọng và chảy nhiều dịch mũi đặc. Cảm cúm thường tiến triển rầm rộ trong khoảng ba đến năm ngày rồi thuyên giảm dần, trong khi các triệu chứng của thai kỳ có xu hướng kéo dài và gia tăng trong suốt tam cá nguyệt đầu tiên.
Ảnh hưởng của bệnh cảm cúm đối với phụ nữ trong giai đoạn đầu thai kỳ
Nếu phụ nữ thực sự bị nhiễm virus cảm cúm trong giai đoạn đầu mang thai, đây là vấn đề sức khỏe cần được giám sát y khoa chặt chẽ. Tam cá nguyệt thứ nhất là giai đoạn các cơ quan quan trọng của thai nhi đang trong quá trình hình thành ban đầu. Tình trạng sốt cao kéo dài trên 38,5 độ C do virus cúm có thể làm tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh hoặc các bất thường bẩm sinh khác ở phôi thai.
Hơn nữa, virus cúm cùng độc tố từ phản ứng viêm toàn thân có thể kích thích tử cung co bóp sớm, làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc dọa sảy thai. Do hệ miễn dịch của người mang thai có sự biến đổi sinh lý, diễn tiến của bệnh cảm cúm ở phụ nữ có thai thường nặng nề hơn người bình thường, dễ dẫn đến các biến chứng đường hô hấp như viêm phế quản hoặc viêm phổi bội nhiễm nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách.
Những việc cần làm khi nghi ngờ có triệu chứng cảm cúm sau khi quan hệ
Khi nhận thấy cơ thể xuất hiện các dấu hiệu mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc nghẹt mũi sau thời điểm quan hệ tình dục không dùng biện pháp bảo vệ, điều đầu tiên và quan trọng nhất là bạn tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc cảm cúm tổng hợp không kê đơn về uống. Nhiều chế phẩm hạ sốt kết hợp thuốc chống sung huyết mũi chứa các hoạt chất có thể gây hại cho thai nhi trong những tuần đầu hình thành.
Thay vào đó, bạn nên sử dụng que thử thai hoặc đến cơ sở y tế để làm xét nghiệm định lượng nồng độ beta-hCG trong máu nhằm xác định chắc chắn mình có mang thai hay không. Đồng thời, hãy thực hiện các biện pháp chăm sóc hỗ trợ an toàn như uống nhiều nước ấm, súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý, nghỉ ngơi tại không gian thoáng khí và theo dõi sát sao biểu hiện thân nhiệt. Nếu sốt cao hoặc mệt mỏi tăng nặng, bạn cần đi khám bác sĩ chuyên khoa phụ sản và truyền nhiễm ngay để nhận chỉ định điều trị an toàn.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hạ sốt, kháng sinh, thuốc giảm đau kháng viêm non-steroid hoặc thuốc thông mũi dạng uống khi chưa loại trừ khả năng mang thai. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, tức ngực, đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết âm đạo bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Tóm lại, cảm cúm không phải là dấu hiệu của việc mang thai, nhưng những biến đổi nội tiết đầu thai kỳ có thể tạo ra cảm giác tương tự. Việc lắng nghe cơ thể, sử dụng que thử thai đúng lúc và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa là cách an toàn nhất giúp bảo vệ sức khỏe của cả người mẹ và thai nhi ngay từ giai đoạn đầu.
Nguồn tham khảo
- Bulletin of the Dagestan State Medical Academy – NEICON Provider: DIFFERENTIAL DIAGNOSTIC SIGNIFICANCE OF CLINICAL SYMPTOMS IN DISTINGUISHING SEASONAL INFLUENZA AND MODERN COVID-19 IN THE EARLY STAGE OF DISEASE
- Wiley: Review for “Differential Impact of Early Versus Mid-Pregnancy Physical Activity on Gestational Diabetes Mellitus: The Mediation Effect of Blood Lipid Profiles”
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nghẹt mũi và hắt hơi có phải là dấu hiệu mang thai không?
Nghẹt mũi có thể xuất hiện trong thai kỳ do hiện tượng viêm mũi thai kỳ dưới tác động của hormone progesterone và lưu lượng máu tăng. Tuy nhiên, triệu chứng này cần kết hợp với việc chậm kinh hoặc thử thai dương tính mới có thể khẳng định mang thai.
Uống thuốc cảm khi chưa biết mình có thai có nguy hiểm không?
Một số loại thuốc cảm chứa hoạt chất có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phân chia tế bào của phôi thai. Nếu bạn đã lỡ dùng thuốc, hãy mang đơn thuốc hoặc vỏ bao bì đến gặp bác sĩ sản khoa để được đánh giá mức độ an toàn cụ thể.
Sau quan hệ bao lâu thì có thể thử thai chính xác?
Bạn có thể dùng que thử thai tại nhà sau khoảng mười đến mười bốn ngày kể từ khi quan hệ tình dục, hoặc khi thấy chậm kinh. Xét nghiệm định lượng nồng độ beta-hCG trong máu tại cơ sở y tế có thể cho kết quả sớm và chuẩn xác hơn.
Bà bầu bị cảm cúm sốt nhẹ nên làm gì tại nhà?
Mẹ bầu nên uống nhiều nước ấm, nghỉ ngơi đầy đủ, súc miệng nước muối sinh lý và chườm ấm để hạ nhiệt. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ sốt hay thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Cảm cúm khác cảm lạnh ở phụ nữ mang thai như thế nào?
Cảm lạnh thường chỉ gây hắt hơi, sổ mũi và mệt mỏi nhẹ, trong khi cảm cúm do virus cúm gây ra thường khởi phát đột ngột với sốt cao, rét run, đau nhức cơ bắp toàn thân và có nguy cơ gây biến chứng nặng hơn cho thai kỳ.
