Cách xử trí và phòng ngừa đau khuỷu tay khi chơi tennis
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau khuỷu tay khi chơi tennis là chấn thương thể thao phổ biến khiến nhiều người chơi phải bỏ dở đam mê tập luyện. Cảm giác đau rát, nhói buốt ở vùng ngoài khuỷu tay không chỉ làm giảm hiệu suất đánh bóng mà còn gây khó khăn cho những sinh hoạt thường ngày như cầm cốc nước, xoay tay nắm cửa hay bắt tay.
Tình trạng này xảy ra khi các sợi gân bám vào lồi cầu ngoài xương cánh tay bị vi chấn thương do vận động quá mức lặp đi lặp lại hoặc sai sót về mặt cơ học khi vung vợt. Hiểu rõ căn nguyên, nắm vững các bước chăm sóc ban đầu và điều chỉnh lối chơi hợp lý sẽ giúp bạn kiểm soát cơn đau hiệu quả và an toàn trở lại sân tập.
Đau khuỷu tay khi chơi tennis là gì?
Hội chứng đau khuỷu tay khi chơi tennis, còn được biết đến với tên gọi chuyên môn là viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay, là một dạng tổn thương mô mềm do quá tải cơ học. Khớp khuỷu tay được cấu tạo từ xương cánh tay, xương quay và xương trụ, cùng hệ thống dây chằng và gân cơ bao quanh. Nhóm cơ duỗi cẳng tay bám vào mỏm xương nhô ra ở phía ngoài khuỷu tay thông qua một gân chung. Khi thực hiện liên tục các động tác duỗi và ngửa cổ tay khi đánh bóng, lực tác động dồn dập vượt quá sức chịu đựng sinh lý của mô gân. Mặc dù mang tên chấn thương quần vợt, tình trạng này có thể gặp ở bất kỳ ai thực hiện các hoạt động lặp lại của cẳng tay và cổ tay, chẳng hạn như chơi cầu lông, bóng bàn, làm mộc hay đánh máy tính cường độ cao. Việc nhận biết sớm dấu hiệu giúp ngăn chặn tình trạng thoái hóa gân mạn tính.
Nguyên nhân phổ biến gây đau khuỷu tay ở người chơi tennis
Cơn đau khuỷu tay ở người chơi tennis phần lớn bắt nguồn từ sự quá tải lặp đi lặp lại của nhóm cơ duỗi cổ tay và các ngón tay. Điểm bám của nhóm gân cơ này nằm ở phần ngoài của khớp khuỷu, nơi chịu áp lực lớn khi vợt tiếp xúc bóng. Tình trạng này trong y khoa thường gọi là viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay hay hội chứng tennis elbow. Khi người chơi tập luyện với cường độ quá cao, thiếu thời gian nghỉ ngơi hoặc sử dụng kỹ thuật đánh trái tay chưa chuẩn xác, các sợi gân phải chịu lực giật đột ngột. Hệ quả là hình thành các vết rách vi thể tại gân cơ, dẫn đến phản ứng viêm và đau nhức dai dẳng. Ngoài ra, việc dùng vợt có kích thước cán không vừa tay, dây đan quá căng hoặc bóng quá nặng cũng làm gia tăng đáng kể lực chấn động truyền ngược vào khớp khuỷu.
Các bước xử trí ban đầu giúp xoa dịu cơn đau khuỷu tay
Ngay khi nhận thấy cảm giác đau nhói hoặc ê ẩm tại vùng ngoài khuỷu tay, người chơi cần tạm ngừng vận động để tránh làm tổn thương tiến triển nặng hơn. Biện pháp đầu tiên là cho cánh tay nghỉ ngơi tương đối, hạn chế các động tác nắm chặt bàn tay, xoay vặn cẳng tay hoặc mang vác vật nặng. Áp dụng chườm lạnh bằng túi đá bọc qua khăn vải mỏng lên vùng đau khoảng mười lăm đến hai mươi phút mỗi lần, thực hiện ba đến bốn lần trong ngày để làm dịu phản ứng viêm và giảm sưng phù. Người bệnh có thể sử dụng băng thun đàn hồi hoặc nẹp cẳng tay chuyên dụng để cố định nhẹ nhàng, giảm lực căng kéo lên điểm bám gân. Trong trường hợp đau nhiều gây ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng các loại thuốc giảm đau kháng viêm thông thường.
Bài tập hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức mạnh gân cơ cẳng tay
Sau khi giai đoạn đau nhức cấp tính đã thuyên giảm, việc bắt đầu các bài tập kéo giãn và tăng cường sức mạnh là bước quan trọng để phục hồi chức năng gân cơ. Động tác kéo giãn cơ duỗi cổ tay được thực hiện bằng cách duỗi thẳng tay ra phía trước, úp lòng bàn tay xuống và dùng tay còn lại nhẹ nhàng kéo bàn tay gập xuống dưới cho đến khi cảm thấy căng nhẹ ở cẳng tay ngoài, giữ yên khoảng hai mươi đến ba mươi giây. Tiếp theo, các bài tập co cơ đẳng trường và co cơ lệch tâm với tạ tay nhẹ hoặc dây kháng lực sẽ giúp kích thích tái tạo sợi collagen của gân. Người tập cần thực hiện động tác từ tốn, kiểm soát tốt biên độ và ngừng lại nếu cảm thấy cơn đau nhói tái xuất hiện. Tập luyện kiên trì mỗi ngày giúp tăng độ dẻo dai và khả năng hấp thu lực chấn động của cánh tay khi quay trở lại sân đấu.
Điều chỉnh kỹ thuật và dụng cụ để phòng ngừa đau tái phát
Để ngăn ngừa chấn thương tái phát, người chơi cần kiểm tra và điều chỉnh lại toàn bộ trang thiết bị cũng như thói quen thi đấu. Về mặt dụng cụ, hãy lựa chọn cây vợt có trọng lượng vừa sức, độ cứng khung vợt trung bình để giảm rung chấn truyền lên cánh tay. Chu vi cán vợt phải vừa vặn với kích thước bàn tay; cán quá nhỏ hoặc quá to đều buộc cơ cẳng tay phải gồng siết quá mức khi cầm nắm. Độ căng của dây vợt nên được hạ bớt ở mức khuyến nghị của nhà sản xuất nhằm tạo độ êm ái hơn khi chạm bóng. Về mặt kỹ thuật, người chơi nên nhờ huấn luyện viên chỉnh sửa tư thế đánh bóng, chú trọng việc sử dụng chuyển động xoay của toàn bộ thân người, hông và vai để tạo lực thay vì chỉ dùng lực bẻ của cổ tay và cẳng tay. Luôn khởi động kỹ lưỡng toàn thân và làm nóng khớp khuỷu ít nhất mười phút trước mỗi buổi chơi.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài hoặc tự ý tiêm thuốc vào vùng khuỷu tay khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay nếu khớp khuỷu tay sưng đỏ dữ dội, nóng rát, sốt, biến dạng khớp hoặc mất khả năng cử động cẳng tay và bàn tay.
Tóm tắt
Đau khuỷu tay khi chơi tennis hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng tránh nếu người chơi chú ý lắng nghe cơ thể, nghỉ ngơi đúng thời điểm và tập luyện đúng kỹ thuật. Việc chủ động rèn luyện độ bền cơ bắp kết hợp lựa chọn dụng cụ thi đấu phù hợp là chìa khóa duy trì phong độ thể thao lâu dài mà không gây tổn hại cho hệ cơ xương khớp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tình trạng đau khuỷu tay khi chơi tennis mất bao lâu để hồi phục hoàn toàn?
Thời gian phục hồi thông thường dao động từ vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào mức độ tổn thương gân. Việc tuân thủ nghỉ ngơi, tập vật lý trị liệu và tránh hoạt động gắng sức quá sớm giúp rút ngắn thời gian hồi phục đáng kể.
Đang bị đau khuỷu tay có nên tiếp tục ra sân đánh tennis không?
Bạn nên tạm ngừng chơi tennis khi khuỷu tay đang đau nhức để gân cơ có thời gian lành lặn. Tiếp tục đánh bóng trong giai đoạn viêm cấp có thể khiến vi tổn thương rách rộng hơn và chuyển thành đau mạn tính khó điều trị.
Đeo băng đai bảo vệ khuỷu tay có giúp điều trị dứt điểm cơn đau không?
Băng đai hỗ trợ khuỷu tay giúp phân tán áp lực cơ học lên điểm bám gân ở lồi cầu ngoài, giảm cảm giác đau khi vận động. Tuy nhiên đai chỉ là biện pháp hỗ trợ tạm thời, không thể thay thế việc điều chỉnh kỹ thuật và tập cơ cẳng tay.
Nên chườm nóng hay chườm lạnh khi bị đau khuỷu tay sau buổi chơi?
Chườm lạnh thích hợp trong giai đoạn đau cấp tính hoặc ngay sau buổi tập để giảm sưng viêm cục bộ. Chườm ấm chỉ nên dùng trong giai đoạn mạn tính khi cơ bắp bị co cứng nhằm tăng tuần hoàn máu và thư giãn mô mềm.
Kỹ thuật đánh bóng nào trong tennis dễ gây đau khuỷu tay nhất?
Cú đánh trái tay bằng một tay sai kỹ thuật, gập cổ tay quá mức khi tiếp xúc bóng hoặc dùng lực bẻ cổ tay thay vì phối hợp thân người là nguyên nhân cơ học phổ biến nhất gây tổn thương gân khuỷu tay.
