Cách xử lý kịp thời khi trẻ bị thủy đậu sốt cao

Cách xử lý khi trẻ bị thủy đậu sốt cao là gì?

Bệnh thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, rất phổ biến ở lứa tuổi trẻ em và lây lan nhanh qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch mụn nước. Sốt là một trong những phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể nhằm ức chế sự nhân lên của virus, thường bắt đầu từ mức độ nhẹ đến vừa và có thể tăng cao đột ngột khi các tổn thương ngoài da xuất hiện rộ.

Khi trẻ sốt cao từ 38,5 độ C trở lên, phụ huynh cần hết sức cẩn trọng vì hệ thần kinh của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện, thân nhiệt tăng nhanh dễ dẫn đến tình trạng mất nước cấp tính, mê sảng hoặc co giật do sốt. Bên cạnh đó, việc chăm sóc sai cách trong giai đoạn sốt cao còn tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào các nốt mụn nước, gây nhiễm trùng da thứ phát và các biến chứng toàn thân khác.

Các bước hạ nhiệt và chăm sóc tại chỗ cho trẻ

Khi phát hiện trẻ có biểu hiện sốt cao trên 38,5 độ C do thủy đậu, phụ huynh cần cho trẻ nằm nghỉ ngơi ở nơi thông thoáng, yên tĩnh và tránh gió lùa trực tiếp. Hãy cởi bớt chăn dày, cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, mỏng nhẹ và thấm hút mồ hôi tốt để nhiệt lượng dễ dàng thoát ra ngoài.

Biện pháp lau mát bằng nước ấm là cách hỗ trợ hạ nhiệt an toàn và hiệu quả. Dùng khăn mềm nhúng vào nước ấm, vắt ráo rồi nhẹ nhàng lau hoặc đắp tại các vị trí có mạch máu lớn đi qua như hai bên nách, bẹn và vùng trán. Cần thao tác nhẹ tay, tránh chà xát mạnh làm vỡ các mụn nước gây đau rát và lây lan dịch mụn. Đo lại nhiệt độ cho trẻ sau mỗi 30 phút để theo dõi tiến triển thân nhiệt.

Nguyên tắc dùng thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ

Việc sử dụng thuốc hạ sốt cho trẻ mắc bệnh thủy đậu đòi hỏi sự thận trọng đặc biệt từ phụ huynh. Paracetamol là hoạt chất hạ sốt thường được ưu tiên lựa chọn, nhưng liều lượng sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt theo cân nặng của trẻ và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Khoảng cách giữa các lần dùng thuốc cần đảm bảo đúng thời gian quy định để tránh nguy cơ ngộ độc gan.

Đặc biệt, tuyệt đối không cho trẻ dùng Aspirin hoặc các sản phẩm chứa dẫn xuất salicylate vì có thể kích hoạt hội chứng Reye, một bệnh lý hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm gây tổn thương gan và não. Bên cạnh đó, các nhóm thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen cũng không nên tự ý dùng khi trẻ mắc thủy đậu do nguy cơ làm tăng biến chứng nhiễm trùng da sâu.

Bù nước và duy trì dinh dưỡng hợp lý

Sốt cao kéo dài kết hợp với tình trạng tổn thương niêm mạc miệng do các nốt thủy đậu dễ khiến trẻ bị mất nước và kiệt sức. Phụ huynh cần chủ động chia nhỏ lượng nước uống cho trẻ trong ngày, có thể bổ sung nước lọc, dung dịch bù điện giải oresol pha đúng tỷ lệ, nước canh rau củ hoặc nước ép trái cây tươi loãng. Đối với trẻ nhỏ còn bú mẹ, cần tăng cường cữ bú để cung cấp đủ kháng thể và năng lượng.

Chế độ ăn của trẻ nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt và dễ tiêu hóa như cháo, súp hoặc sữa ấm. Tránh các thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ hoặc các loại quả quá chua vì chúng dễ gây kích ứng các vết loét trong khoang miệng, khiến trẻ biếng ăn và quấy khóc nhiều hơn.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù sốt là triệu chứng thường gặp khi cơ thể đối phó với virus thủy đậu, cha mẹ không được chủ quan trước các biểu hiện chuyển nặng. Cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế ngay lập tức nếu trẻ sốt cao liên tục trên 39 độ C không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường, hoặc sốt kéo dài trên 3 ngày.

Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm trẻ li bì, khó đánh thức, lơ mơ, co giật, thở nhanh, khó thở, nôn trớ liên tục hoặc bỏ bú hoàn toàn. Ngoài ra, nếu phát hiện các mụn nước có dấu hiệu bội nhiễm như sưng đỏ lan rộng, chảy mủ đục, vùng da xung quanh tấy rát hoặc đau nhức dữ dội, trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám để can thiệp kịp thời, ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng huyết hay viêm phổi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống aspirin hoặc ibuprofen khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Không chích rạch, bôi các loại thuốc nam, lá cây hay hóa chất lạ lên nốt phỏng rạ. Khi trẻ sốt cao không hạ hoặc có dấu hiệu li bì, khó thở, co giật, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Sốt trong bệnh thủy đậu là phản ứng tự nhiên của cơ thể để chống lại virus, tuy nhiên tình trạng sốt cao cần được theo dõi và xử lý đúng cách để tránh biến chứng. Cha mẹ hãy giữ bình tĩnh, áp dụng các biện pháp làm mát an toàn, tuyệt đối không tự ý phối hợp thuốc và luôn chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.