Cách xử lý an toàn khi đau mắt đỏ không mở được mắt

Đau mắt đỏ không mở được mắt là gì?

Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là bệnh lý xuất hiện khi lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và lót phía trong mí mắt bị viêm nhiễm hoặc kích ứng. Trong quá trình cơ thể phản ứng với tác nhân gây bệnh, mắt sẽ tăng cường tiết ra chất nhầy, dịch viêm và tế bào biểu mô chết. Vào ban ngày, phản xạ chớp mắt liên tục giúp dịch tiết được rửa trôi theo tuyến lệ. Tuy nhiên, trong giấc ngủ ban đêm, đôi mắt nhắm lại tạo điều kiện cho các chất tiết này tích tụ dọc theo chân lông mi, khô cứng dần và tạo thành lớp vảy cứng dính chặt hai bờ mi lại với nhau.

Hiện tượng khó mở mắt cũng có thể xuất phát từ phản ứng sưng nề mi mắt quá mức, cảm giác cộm xốn dữ dội hoặc chứng sợ ánh sáng khi kết mạc bị phù nề. Hiểu rõ nguyên nhân gây dính mi sẽ giúp người bệnh bình tĩnh xử lý thay vì hoảng loạn dùng lực cậy mi mắt.

Nguyên nhân khiến mi mắt bị dính chặt khi đau mắt đỏ

Nguyên nhân cốt lõi khiến người bệnh không mở được mắt sau khi ngủ dậy là sự tích tụ của gỉ mắt dạng nhầy hoặc mủ. Đối với viêm kết mạc do virus, dịch tiết thường lỏng và trong hơn nhưng vẫn có thể kết dính các sợi lông mi lại khi khô. Trong trường hợp viêm kết mạc do vi khuẩn, dịch tiết thường đặc quánh, có màu vàng hoặc xanh lục, đóng thành mảng dày ở khóe mắt và dọc bờ mi.

Bên cạnh hiện tượng keo dính cơ học từ ghèn mắt, tình trạng viêm cấp tính còn gây phù nề tổ chức dưới da mi mắt. Khi mí mắt sưng to và nặng trĩu, cơ nâng mi hoạt động kém linh hoạt khiến người bệnh cảm thấy mí mắt bị khóa chặt. Đồng thời, phản xạ nhạy cảm quá mức với ánh sáng làm mắt có xu hướng tự động nhắm chặt lại để bảo vệ nhãn cầu, gia tăng cảm giác khó mở mắt.

Các bước xử lý an toàn giúp làm mềm và mở mi mắt

Nguyên tắc quan trọng hàng đầu là tuyệt đối không dùng tay cố cậy hoặc kéo mạnh hai mí mắt ra khi gỉ mắt đang khô cứng. Người bệnh nên nằm yên hoặc ngồi thư giãn, sau đó sử dụng gạc y tế vô trùng thấm đẫm dung dịch natri clorid 0,9% đẳng trương ấm nhẹ để đắp lên vùng mắt đang bị dính chặt.

Để gạc ẩm trên mắt trong khoảng hai đến ba phút nhằm giúp hơi ẩm thẩm thấu, làm mềm hoàn toàn các lớp vảy và dịch tiết khô ở chân lông mi. Khi lớp ghèn đã mềm ra, dùng miếng gạc mới lau thật nhẹ nhàng theo một chiều duy nhất từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài. Lặp lại thao tác này với các miếng gạc sạch khác cho đến khi loại bỏ hết gỉ mắt và hai mí mắt có thể tự tách rời tự nhiên. Chú ý sử dụng riêng gạc cho từng bên mắt để tránh lây nhiễm chéo giữa mắt bệnh và mắt lành.

Chăm sóc và vệ sinh mắt trong sinh hoạt hằng ngày

Sau khi đã mở được mắt an toàn, việc duy trì vệ sinh định kỳ trong ngày đóng vai trò then chốt giúp kiểm soát lượng dịch tiết. Người bệnh có thể nhỏ nước muối sinh lý đẳng trương đơn liều để rửa trôi bớt vi sinh vật và bụi bẩn bám trên bề mặt nhãn cầu. Mỗi ngày nên rửa tay kỹ bằng xà phòng sát khuẩn trước và sau bất kỳ thao tác chạm nào gần vùng mặt.

Khăn mặt, vỏ gối và chăn ga cần được giặt riêng, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy nhiệt độ cao để tiêu diệt mầm bệnh. Người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi ở nơi có ánh sáng dịu nhẹ, tránh dùng máy tính, điện thoại kéo dài gây mỏi mắt. Khi ra ngoài, việc đeo kính râm bảo hộ giúp che chắn gió bụi và giảm cảm giác chói lóa khó chịu cho đôi mắt đang viêm.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế khám ngay

Phần lớn các đợt dính mi mắt do đau mắt đỏ thông thường sẽ cải thiện dần khi dịch tiết được làm sạch đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay lập tức nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường báo hiệu biến chứng nguy hiểm.

Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm cảm giác đau nhức sâu dữ dội trong hốc mắt, giảm thị lực, nhìn mờ, thấy quầng sáng xung quanh đèn hoặc mắt đỏ sẫm lan tỏa quanh rìa lòng đen. Tình trạng mi mắt sưng nề quá mức kèm xuất huyết kết mạc rầm rộ hoặc chảy mủ liên tục không dứt cũng là lý do bắt buộc phải can thiệp y tế. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ loại trừ các tổn thương nghiêm trọng như viêm loét giác mạc, viêm màng bồ đào hay viêm mô tế bào quanh hốc mắt.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh phối hợp khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc dùng sai thuốc có thể dẫn tới loét giác mạc và tăng nhãn áp nguy hiểm. Tránh áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng như đắp lá trầu không, xông hơi tinh dầu nóng hay nhỏ sữa mẹ vào mắt đang tổn thương. Trong suốt thời gian bị bệnh, không đeo kính áp tròng và không dùng chung đồ dùng cá nhân để tránh làm lây lan ổ dịch cho gia đình và cộng đồng.

Tóm tắt

Hiện tượng đau mắt đỏ không mở được mắt hoàn toàn có thể xử lý êm dịu nếu người bệnh kiên nhẫn làm mềm gỉ mắt bằng dung dịch nước muối vô trùng và vệ sinh đúng kỹ thuật. Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, không dụi mắt và chủ động thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường là chìa khóa giúp bảo vệ đôi mắt hồi phục nhanh chóng và an toàn.