Cách xử lý khi bị trào ngược dạ dày sốt

Trào ngược dạ dày sốt là gì?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch vị axit, men tiêu hóa pepsin hoặc thức ăn từ dạ dày trào ngược lên thực quản, gây kích ứng niêm mạc và tạo ra nhiều cảm giác khó chịu. Trong phần lớn các trường hợp, phản ứng trào ngược đơn thuần không kích hoạt phản ứng miễn dịch toàn thân gây sốt.

Do đó, sự hiện diện của triệu chứng sốt ở người bệnh trào ngược dạ dày là một dấu hiệu cảnh báo lâm sàng cần được theo dõi sát sao. Phản ứng sốt cho thấy hệ miễn dịch đang phản ứng lại một tổn thương viêm nhiễm tiến triển tại thực quản, đường hô hấp dưới do dịch vị hít sặc vào phổi, hoặc một tình trạng nhiễm trùng độc lập khác xảy ra cùng thời điểm. Hiểu rõ bản chất vấn đề giúp người bệnh chăm sóc cơ thể khoa học, tránh nhầm lẫn tai hại trong quá trình điều trị.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trào ngược dạ dày kèm theo sốt

Ở trạng thái điển hình, bệnh trào ngược dạ dày thực quản chỉ gây ra các triệu chứng tại chỗ như ợ chua, ợ nóng, cồn cào vùng thượng vị, buồn nôn hoặc cảm giác vướng ở cổ họng. Bản thân cơ chế trào ngược axit dịch vị không làm kích hoạt phản ứng sinh nhiệt của trung tâm điều nhiệt tại não.

Khi người bệnh bị sốt, nguyên nhân phổ biến nhất là dịch vị dạ dày mang theo axit và men tiêu hóa tràn vào đường thở, gây viêm phế quản hoặc viêm phổi hít. Ngoài ra, tình trạng viêm loét thực quản nặng do axit bào mòn kéo dài cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng thứ phát. Một khả năng thường gặp khác là người bệnh đồng thời mắc bệnh trào ngược dạ dày và một bệnh nhiễm trùng toàn thân độc lập, chẳng hạn như cảm cúm, sốt xuất huyết, viêm họng cấp hoặc nhiễm trùng đường ruột. Việc nhận diện đúng căn nguyên giúp định hướng xử trí hiệu quả và tránh hoang mang không cần thiết.

Các bước xử trí ban đầu tại nhà khi bị sốt kèm trào ngược

Khi phát hiện thân nhiệt tăng cao kèm theo cảm giác nóng rát ngực hoặc ợ chua, người bệnh cần bình tĩnh thực hiện các bước chăm sóc ban đầu an toàn. Đầu tiên, hãy sử dụng nhiệt kế đo chính xác nhiệt độ cơ thể ở nách hoặc trán để có căn cứ theo dõi cụ thể.

Người bệnh nên nghỉ ngơi trong không gian thoáng đãng, mặc quần áo rộng rãi và thấm hút mồ hôi tốt. Việc chườm ấm tại các vùng trán, nách và bẹn giúp hỗ trợ hạ nhiệt độ cơ thể mà không gây co mạch đột ngột. Song song đó, người bệnh cần bổ sung đủ lượng nước cho cơ thể thông qua nước lọc ấm, nước oresol pha đúng tỷ lệ hoặc nước canh loãng. Cần chia nhỏ lượng nước uống thành từng ngụm chậm rãi để tránh làm dạ dày căng tức quá mức, hạn chế tối đa nguy cơ kích thích thêm các cơn trào ngược axit lên thực quản.

Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc hạ sốt cho người bệnh trào ngược

Lựa chọn thuốc hạ sốt cho người có bệnh lý dạ dày cần hết sức thận trọng nhằm bảo vệ niêm mạc tiêu hóa đang bị tổn thương. Paracetamol thường là lựa chọn phổ biến và an toàn hơn cho dạ dày khi cần hạ sốt, tuy nhiên người bệnh cần tuân thủ khoảng cách giữa các lần dùng theo hướng dẫn chuyên môn và không tự ý tăng liều.

Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm giảm đau không steroid như aspirin hoặc ibuprofen khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nhóm thuốc này có thể gây kích ứng mạnh mẽ lên niêm mạc dạ dày và thực quản, làm tăng nguy cơ loét, chảy máu tiêu hóa hoặc khiến các triệu chứng trào ngược trở nên dữ dội hơn. Đồng thời, không tự ý ngưng hoặc thay đổi liều các thuốc kháng axit, thuốc ức chế bơm proton đang dùng điều trị trào ngược dạ dày nếu chưa trao đổi với bác sĩ điều trị.

Chăm sóc ăn uống và tư thế nghỉ ngơi để giảm trào ngược khi ốm

Chế độ dinh dưỡng và tư thế nghỉ ngơi đóng vai trò quyết định trong việc hạn chế dịch dạ dày tiếp tục dâng cao khi cơ thể đang suy yếu vì sốt. Người bệnh nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo hoa, súp gà hoặc súp củ quả nấu nhừ, ăn từng lượng nhỏ và chia làm nhiều bữa trong ngày.

Cần tránh tuyệt đối các món ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay nóng, thực phẩm có vị chua như cam, chanh, xoài cùng các loại nước uống chứa cồn hoặc caffeine. Những thực phẩm này vừa làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày vừa làm giãn cơ thắt thực quản dưới. Khi nằm nghỉ ngơi, người bệnh nên nâng cao đầu giường hoặc sử dụng gối chống trào ngược chuyên dụng tạo góc nghiêng khoảng 15 đến 20 độ. Tư thế này tận dụng trọng lực để giữ axit nằm yên trong dạ dày, giảm áp lực lên lồng ngực và giúp đường thở thông thoáng hơn trong suốt thời gian theo dõi cơn sốt.

Các dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay

Người bệnh và người chăm sóc cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu chuyển biến xấu để kịp thời đến bệnh viện cấp cứu. Nếu cơn sốt kéo dài trên 48 giờ hoặc thân nhiệt vượt quá 39 độ C không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường, người bệnh cần được nhân viên y tế thăm khám ngay.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các biểu hiện hô hấp như ho nhiều, ho có đờm đặc hoặc đờm đổi màu vàng xanh, khó thở, thở khò khè, đau tức lồng ngực dữ dội khi hít sâu là dấu hiệu gợi ý dịch dạ dày đã xâm nhập vào phổi gây viêm phổi hít. Ngoài ra, các biểu hiện tiêu hóa nghiêm trọng như nôn liên tục không dứt, nôn ra dịch có màu cà phê hoặc máu tươi, đi ngoài phân đen có mùi khẳm cũng là tình huống khẩn cấp đòi hỏi can thiệp y khoa lập tức để ngăn ngừa sốc mất máu hoặc biến chứng đe dọa tính mạng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau kháng viêm hoặc tự ý tăng giảm liều thuốc điều trị trào ngược dạ dày. Khi phát hiện các biểu hiện bất thường hoặc sốt không thuyên giảm, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Tình trạng trào ngược dạ dày kèm sốt là biểu hiện không nên xem nhẹ vì có thể cảnh báo nhiễm trùng hô hấp hoặc tổn thương niêm mạc tiến triển. Việc tự ý dùng thuốc mà không thăm khám dễ làm che lấp triệu chứng nguy hiểm. Người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc hô hấp chẩn đoán chính xác và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.