Cách xử lý khi bị đau mắt đỏ giúp mắt nhanh hồi phục mà không cần uống thuốc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao bọc lòng trắng và mặt trong mi mắt. Đa số các trường hợp khởi phát do virus thường có tính chất tự giới hạn, nghĩa là bệnh có thể tự thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần nếu người bệnh biết chăm sóc và giữ vệ sinh đúng cách.
Nhiều người có thói quen vội vã tìm mua các loại thuốc uống kháng sinh hoặc thuốc nhỏ chứa hoạt chất mạnh ngay khi thấy mắt đỏ. Tuy nhiên, việc tự ý dùng thuốc toàn thân khi chưa có chỉ định y khoa là không cần thiết và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác dụng phụ. Nắm rõ các bước chăm sóc tại nhà sẽ giúp xoa dịu cảm giác khó chịu và hỗ trợ đôi mắt nhanh hồi phục tự nhiên.
Cách xử lý khi bị đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ dân gian dùng để chỉ bệnh viêm kết mạc, thường gặp nhất do các chủng virus như adenovirus gây ra hoặc do dị ứng thời tiết, bụi bẩn. Khi kết mạc bị viêm, các mạch máu nhỏ giãn nở khiến tròng trắng đỏ lên, đi kèm cảm giác cộm xốn như có cát trong mắt, chảy nước mắt, ngứa ngáy và tiết nhiều ghèn dử.
Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt của người bệnh hoặc gián tiếp qua các vật dụng sinh hoạt chung. Đối với các thể đau mắt đỏ thông thường do virus, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tự đào thải mầm bệnh sau một khoảng thời gian nhất định. Do đó, mục tiêu chăm sóc chủ yếu là làm sạch, giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu tại chỗ, nâng cao thể trạng và ngăn ngừa lây lan sang mắt còn lại cũng như những người xung quanh.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng nước muối sinh lý
Vệ sinh mắt là bước then chốt giúp loại bỏ dịch tiết, dử mắt và giảm tải lượng mầm bệnh tại chỗ. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt để nhỏ rửa mỗi ngày. Khi vệ sinh, hãy nghiêng đầu về phía mắt cần rửa để nước chảy ra ngoài, tránh để dòng nước chảy sang mắt lành đối diện.
Sử dụng bông gòn y tế hoặc gạc vô trùng thấm nhẹ dử mắt theo chiều từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài. Mỗi miếng bông hoặc gạc chỉ dùng một lần cho một bên mắt rồi bỏ vào thùng rác kín. Tuyệt đối không dùng chung khăn lau mặt hay chậu rửa với người khác để hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo trong gia đình.
Chườm mát để giảm sưng cộm và nóng rát
Chườm lạnh là giải pháp hỗ trợ đơn giản giúp co mạch tại chỗ, từ đó giảm sưng nề mi mắt, giảm cảm giác nóng rát và xoa dịu kích ứng hiệu quả. Bạn có thể dùng một chiếc khăn sạch bọc ngoài túi đá hoặc gạc y tế ngâm nước mát rồi nhẹ nhàng đặt lên vùng mắt nhắm trong khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần.
Cần lưu ý khăn và túi chườm phải luôn sạch sẽ, vô trùng và được vệ sinh sau mỗi lần sử dụng. Không đặt trực tiếp đá lạnh lên da mi mắt vì nhiệt độ quá thấp có thể gây tổn thương mô mềm xung quanh mắt. Tránh chườm nóng khi mắt đang có dấu hiệu cương tụ mạch máu nhiều hoặc tiết dịch nhầy mủ.
Bảo vệ mắt và hạn chế các tác nhân kích ứng
Trong giai đoạn mắt đang tổn thương, việc giảm thiểu các tác nhân gây mỏi và kích ứng bề mặt nhãn cầu đóng vai trò then chốt giúp biểu mô mau lành. Người bệnh nên hạn chế thời gian sử dụng điện thoại, máy tính và tivi. Ánh sáng xanh cùng việc giảm tần suất chớp mắt khi nhìn màn hình có thể khiến mắt bị khô rát và lâu hồi phục hơn.
Khi ra ngoài, hãy đeo kính râm để bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn, gió và ánh nắng mặt trời. Tạm thời ngừng sử dụng kính áp tròng cho đến khi mắt khỏi hoàn toàn và được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra lại. Tránh trang điểm vùng mắt và không nên dụi tay lên mắt vì hành động này dễ gây trợt giác mạc và đưa thêm vi khuẩn vào mắt.
Theo dõi triệu chứng và thời điểm cần gặp bác sĩ
Dù phần lớn các trường hợp đau mắt đỏ do virus tự giới hạn và khỏi sau một đến hai tuần, người bệnh vẫn cần cảnh giác với các diễn tiến bất thường. Bạn nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám nếu xuất hiện các biểu hiện như giảm thị lực, nhìn mờ, chói mắt nghiêm trọng, đau nhức sâu trong hốc mắt hoặc dịch tiết chuyển sang dạng mủ đặc màu xanh vàng.
Trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền suy giảm miễn dịch khi bị đau mắt đỏ cũng cần được nhân viên y tế theo dõi sát sao. Bác sĩ sẽ đánh giá chính xác nguyên nhân gây viêm kết mạc là do virus, vi khuẩn hay dị ứng để đưa ra hướng can thiệp phù hợp, tránh để xảy ra các biến chứng nguy hiểm như viêm giác mạc.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp lá trầu không, nhỏ sữa mẹ hay xông các loại lá cây vào mắt vì rất dễ gây bỏng giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn. Không tự mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh phổ rộng khi chưa có đơn của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc dùng sai có thể dẫn tới biến chứng tăng nhãn áp hoặc tổn thương thị lực vĩnh viễn.
Tóm tắt
Chăm sóc đúng cách và giữ gìn vệ sinh là nền tảng quan trọng giúp mắt nhanh hồi phục khi bị viêm kết mạc thể nhẹ. Người bệnh không nên sốt ruột tìm đến các biện pháp truyền miệng hay lạm dụng thuốc nhỏ chứa hoạt chất mạnh. Lắng nghe cơ thể và chủ động thăm khám chuyên khoa mắt sẽ đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra an toàn, bảo vệ thị lực lâu dài.
Nguồn tham khảo
- Palliative Care Research: Symptom Relief and Anti-tumor Effects of Glucocorticoids Enable Terminal Lymphoid Malignancy Patients to Receive Outpatient Treatment at Home
- SJ Ophthalmology Africa: FACTORS LEADING TO THE PREVALENCE OF VIRAL CONJUNCTIVITIS AMONG PATIENTS RECEIVING EYE CARE SERVICES AT JINJA REGIONAL REFERRAL HOSPITAL
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ thường kéo dài bao nhiêu ngày thì khỏi?
Đau mắt đỏ do virus thường thuyên giảm sau khoảng bảy đến mười ngày nếu chăm sóc vệ sinh tốt. Thời gian hồi phục có thể thay đổi tùy theo nguyên nhân gây bệnh và thể trạng của từng người.
Có nên dùng nước muối sinh lý để rửa mắt hàng ngày không?
Nước muối sinh lý nồng độ 0,9% rất an toàn để rửa trôi dịch tiết và làm sạch ghèn mắt. Tuy nhiên, thao tác cần nhẹ nhàng, dùng gạc vô trùng riêng cho từng bên mắt và không để đầu lọ chạm vào mi mắt.
Xông lá trầu không có giúp đau mắt đỏ nhanh khỏi không?
Tuyệt đối không nên xông lá trầu không hoặc các loại lá cây vì hơi nóng và tinh dầu kích ứng có thể gây bỏng biểu mô giác mạc, làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và tổn thương mắt nghiêm trọng hơn.
Bị đau mắt đỏ có cần tự mua thuốc nhỏ kháng sinh không?
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Dùng sai thuốc có thể gây kháng thuốc, tăng nhãn áp hoặc loét giác mạc nguy hiểm.
Dấu hiệu nào cảnh báo cần đi khám bác sĩ mắt ngay lập tức?
Người bệnh cần đi khám ngay nếu mắt đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng, nhìn mờ, chảy mủ đặc hoặc các triệu chứng không cải thiện sau vài ngày chăm sóc tại nhà.
