Cách vệ sinh tai khi bị viêm tai ngoài an toàn và đúng cách

Cách vệ sinh tai khi bị viêm tai ngoài là gì?

Viêm tai ngoài là tình trạng viêm nhiễm cấp hoặc mạn tính xảy ra ở ống tai ngoài, đoạn kéo dài từ cửa lỗ tai đến bề mặt ngoài của màng nhĩ. Bệnh lý này thường khởi phát khi độ ẩm trong tai tăng cao do bơi lội, tắm gội hoặc do các vi chấn thương khi dùng dụng cụ cứng ngoáy tai, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa hoặc tụ cầu vàng xâm nhập.

Khi ống tai bị viêm, niêm mạc sẽ sưng phồng, tiết ra dịch viêm và ráy tai bất thường gây bít tắc, khiến người bệnh đau tăng khi ấn vào nắp tai hoặc kéo vành tai. Vệ sinh tai đúng cách trong giai đoạn này chỉ giới hạn ở việc làm sạch dịch bẩn rò rỉ ra vành tai và cửa tai, nhằm hỗ trợ quá trình dẫn lưu tự nhiên của cơ thể mà không gây thêm sang chấn cho lớp da lót ống tai.

Nguyên tắc chăm sóc và làm sạch khi ống tai ngoài bị viêm

Viêm tai ngoài là tình trạng viêm nhiễm cấp tính hoặc mạn tính ở lớp da lót trong ống tai ngoài, thường do vi khuẩn hoặc vi nấm gây ra. Khi khu vực này bị viêm, lớp biểu mô bảo vệ trở nên rất mỏng manh, sưng nề, sung huyết và dễ chảy máu khi có tác động cơ học. Vì vậy, nguyên tắc quan trọng nhất trong việc tự chăm sóc tại nhà là chỉ làm sạch vùng vành tai và phần ngoài của cửa tai, không can thiệp sâu vào bên trong.

Mục tiêu của việc vệ sinh tai là loại bỏ dịch tiết ứ đọng ở cửa tai, giữ cho bề mặt da khô ráo và tạo điều kiện thông thoáng để thuốc nhỏ tai thẩm thấu tốt hơn. Mọi thao tác cần thực hiện nhẹ nhàng, hạn chế tối đa ma sát. Nếu bên trong ống tai có quá nhiều vảy tiết, dịch mủ đặc hoặc màng bám che lấp màng nhĩ, việc làm sạch sâu bên trong chỉ được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng bằng dụng cụ y tế chuyên dụng dưới kính soi tai.

Các bước vệ sinh vùng tai ngoài an toàn tại nhà

Trước khi tiến hành vệ sinh tai, người bệnh cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng sát khuẩn và lau khô bằng khăn sạch để tránh đưa thêm vi sinh vật lạ vào vùng tổn thương. Chuẩn bị sẵn gạc y tế vô trùng hoặc khăn mềm sạch và nước muối sinh lý natri clorid 0,9%.

Người bệnh dùng miếng gạc vô trùng thấm một lượng nhỏ nước muối sinh lý, vắt ráo nước để miếng gạc chỉ ẩm nhẹ, không để nước nhỏ giọt. Tiếp theo, nhẹ nhàng lau sạch các nếp gấp ở vành tai, vùng rãnh sau tai và khu vực xung quanh cửa lỗ tai ngoài nơi dịch tiết có thể bám dính và khô lại. Sau khi lau sạch bằng gạc ẩm, dùng một miếng gạc khô hoặc khăn mềm sạch khác thấm nhẹ lại toàn bộ khu vực vừa lau để đảm bảo vành tai hoàn toàn khô ráo. Không cố gắng nhét góc gạc hay bất kỳ vật dụng nào vào sâu bên trong lỗ tai.

Những sai lầm cần tránh khi làm sạch tai bị viêm

Nhiều người có thói quen dùng tăm bông, que kim loại hoặc dụng cụ lấy ráy tai bằng kim loại ngoáy sâu vào lỗ tai nhằm làm sạch mủ và giảm ngứa. Đây là sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất. Dụng cụ cứng hoặc đầu tăm bông sẽ chà xát làm rách lớp biểu mô đang phù nề, đẩy vi khuẩn và mủ sâu vào sát màng nhĩ, thậm chí có thể làm thủng màng nhĩ gây suy giảm thính lực nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, việc tự ý pha các loại nước muối tự nấu, dung dịch giấm ăn chưa qua tiệt trùng, cồn sát khuẩn nồng độ cao hoặc nước oxy già để bơm rửa ống tai tại nhà cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Các dung dịch này có thể làm bỏng rát lớp niêm mạc nhạy cảm hoặc gây viêm tai giữa nếu màng nhĩ không còn nguyên vẹn. Việc xông tai bằng bồ kết hay nhỏ dịch lá cây theo kinh nghiệm dân gian cũng cần tuyệt đối tránh vì dễ dẫn đến bội nhiễm nặng.

Hướng dẫn nhỏ thuốc tai đúng kỹ thuật sau khi làm sạch

Sau khi đã làm sạch nhẹ nhàng và lau khô vùng cửa tai, nếu người bệnh được bác sĩ kê đơn thuốc nhỏ tai có chứa kháng sinh hoặc kháng viêm, đây là thời điểm thích hợp để nhỏ thuốc. Trước khi nhỏ, người bệnh nên cầm lọ thuốc lăn nhẹ giữa hai lòng bàn tay trong khoảng 1 đến 2 phút để làm ấm dung dịch đến gần nhiệt độ cơ thể, tránh cảm giác chóng mặt do thuốc quá lạnh kích thích tiền đình.

Khi nhỏ thuốc, người bệnh nằm nghiêng hoặc nghiêng đầu sang một bên sao cho tai bị viêm hướng lên trên. Nhẹ nhàng kéo nhẹ vành tai ra sau và lên trên đối với người lớn để làm thẳng ống tai, sau đó nhỏ đúng số giọt theo hướng dẫn. Lưu ý không để đầu ống thuốc chạm trực tiếp vào vành tai hay da ống tai nhằm tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn vào lọ thuốc. Giữ nguyên tư thế đầu nghiêng từ 3 đến 5 phút để dịch thuốc bao phủ toàn bộ niêm mạc ống tai trước khi ngồi dậy.

Lưu ý an toàn

Thông tin hướng dẫn chỉ nhằm mục đích tham khảo chăm sóc vệ sinh thông thường tại nhà. Người bệnh không được tự ý mua thuốc kháng sinh hay dung dịch rửa tai để bơm thụt vào ống tai. Khi xuất hiện cơn đau dữ dội, đau lan nửa đầu, sốt cao, chảy dịch tai có lẫn máu hoặc suy giảm thính lực rõ rệt, cần đến ngay bệnh viện có chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám và nội soi chẩn đoán kịp thời.

Tóm tắt

Vệ sinh tai đúng cách khi bị viêm tai ngoài đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát tổn thương và ngăn ngừa viêm nhiễm lan rộng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng vật nhọn hoặc tăm bông ngoáy sâu vào ống tai. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám chuyên khoa tai mũi họng sẽ giúp xác định chính xác mức độ bệnh và có phác đồ can thiệp phù hợp.