Cách làm giảm khô mắt nhanh chóng và bảo vệ thị lực

Cách trị khô mắt nhanh chóng là gì?

Hội chứng khô mắt là rối loạn phổ biến của bề mặt nhãn cầu, xuất hiện khi có sự mất cân bằng giữa quá trình sản xuất và bốc hơi của màng phim nước mắt. Màng nước mắt bình thường cấu tạo gồm ba lớp thiết yếu: lớp nhầy trong cùng giúp nước mắt bám dính vào biểu mô giác mạc, lớp nước ở giữa cung cấp oxy cùng dưỡng chất, và lớp mỡ ngoài cùng do các tuyến meibomius ở bờ mi tiết ra nhằm hạn chế bốc hơi.

Khi một trong ba lớp này bị khiếm khuyết, mắt dễ bị khô ráp, đỏ nhẹ, cộm xốn như có cát và thường xuyên mỏi mệt. Tình trạng này rất phổ biến ở nhân viên văn phòng dùng máy tính liên tục, người sống trong phòng máy lạnh, người lớn tuổi hoặc phụ nữ sau mãn kinh do biến động nội tiết. Nhận biết và can thiệp sớm các yếu tố thúc đẩy sẽ giúp bảo vệ giác mạc khỏi nguy cơ trầy xước và viêm nhiễm thứ phát.

Biện pháp cấp ẩm tức thì làm dịu cảm giác cộm rát mắt

Khi mắt xuất hiện cảm giác cay rát hoặc xốn như có cát, giải pháp hỗ trợ tức thì là sử dụng nước mắt nhân tạo dạng đơn liều không chứa chất bảo quản. Sản phẩm này bổ sung độ ẩm trực tiếp lên màng phim nước mắt, bôi trơn bề mặt nhãn cầu và rửa trôi các dị vật nhỏ gây kích ứng. Sau khi nhỏ mắt, người bệnh nên nhắm nhẹ mi trong khoảng 30 giây để dung dịch trải đều khắp giác mạc, tránh chớp mắt liên tục làm thuốc tràn ra ngoài.

Ngoài ra, chườm một chiếc khăn sạch nhúng nước ấm lên hai mi mắt khoảng 5 đến 10 phút mang lại tác dụng làm giãn nở các tuyến bã nhờn meibomius. Lớp dầu tự nhiên được giải phóng sẽ phủ lên bề mặt mắt, ngăn chặn quá trình bay hơi của lớp nước mắt sinh lý. Phương pháp này đặc biệt hữu ích với những ai thường xuyên làm việc trong môi trường máy lạnh hoặc thức khuya.

Quy tắc thư giãn và chớp mắt đúng cách khi dùng màn hình

Tập trung nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại hoặc máy tính bảng làm giảm đáng kể tần số chớp mắt tự nhiên từ khoảng 16 đến 18 lần mỗi phút xuống chỉ còn 5 đến 7 lần. Tình trạng này khiến màng nước mắt nhanh chóng bốc hơi, để lộ các tế bào biểu mô giác mạc nhạy cảm.

Quy tắc 20-20-20 là phương pháp điều hòa nhãn cầu hiệu quả: sau mỗi 20 phút làm việc với thiết bị điện tử, hãy nhìn vào một vật thể ở khoảng cách 20 feet, tương đương khoảng 6 mét, trong ít nhất 20 giây. Khoảng nghỉ ngắn này kích thích phản xạ chớp mắt đầy đủ, giúp các tuyến lệ dàn đều độ ẩm và hỗ trợ cơ thể mi mắt được thư giãn hoàn toàn. Đồng thời, đặt màn hình thấp hơn tầm mắt từ 10 đến 15 độ sẽ thu hẹp khe mi, giảm diện tích bề mặt nhãn cầu tiếp xúc trực tiếp với không khí.

Kiểm soát vi khí hậu và bảo vệ mắt khỏi tác nhân bay hơi nước mắt

Không khí khô nóng từ máy điều hòa nhiệt độ hoặc quạt gió thổi thẳng vào mặt là nguyên nhân phổ biến khiến nước mắt bay hơi nhanh bất thường. Việc bố trí lại bàn làm việc, chỉnh hướng gió chếch khỏi vùng mặt hoặc sử dụng thêm máy tạo độ ẩm phun sương trong phòng kín sẽ cải thiện đáng kể độ ẩm môi trường xung quanh.

Khi di chuyển ngoài trời, gió bụi và tia cực tím có thể gây tổn thương trực tiếp màng nước mắt và bề mặt giác mạc. Người bệnh nên hình thành thói quen đeo kính râm ôm sát hoặc kính bảo hộ chắn gió để tạo một buồng ẩm bảo vệ tạm thời trước mắt. Với người có tật khúc xạ đang mang kính áp tròng, nên hạn chế thời gian đeo trong ngày hoặc chuyển sang dùng kính gọng cho đến khi màng nhãn cầu hồi phục trạng thái ẩm mượt bình thường.

Bổ sung dịch và dưỡng chất củng cố màng nước mắt từ bên trong

Bên cạnh các biện pháp bên ngoài, cơ thể cần được cung cấp đủ nước từ bên trong để bảo đảm thể tích dịch bài tiết của tuyến lệ. Mỗi người nên duy trì thói quen uống đều đặn khoảng 1,5 đến 2 lít nước lọc trong ngày, chia thành nhiều ngụm nhỏ thay vì đợi đến lúc thấy khát mới uống một lượng lớn.

Chế độ dinh dưỡng nên bổ sung các nguồn chất béo lành mạnh, đặc biệt là axit béo omega 3 có trong cá hồi, cá thu, hạt chia và hạt óc chó. Các hoạt chất này góp phần củng cố lớp lipid của màng nước mắt, hạn chế phản ứng viêm vi thể tại bờ mi mắt. Đồng thời, cần hạn chế hút thuốc lá chủ động lẫn thụ động, vì khói thuốc chứa nhiều chất độc hại gây phá vỡ cấu trúc màng phim nước mắt và gây kích ứng mạn tính màng kết mạc.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc dùng sai có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Tránh dụi mắt mạnh tay khi thấy ngứa cộm vì ma sát dễ làm xước biểu mô giác mạc và đưa vi khuẩn xâm nhập. Các mẹo truyền miệng như đắp lá cây, nhỏ sữa tươi hay dung dịch tự pha chế vào mắt tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nặng gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Tóm tắt

Tình trạng khô mắt thường đáp ứng tốt với các bước chăm sóc tại chỗ và điều chỉnh lối sống hằng ngày. Việc giữ ẩm giác mạc đúng cách giúp bảo vệ thị lực lâu dài. Nếu cảm giác cay rát hoặc mờ mắt kéo dài, người bệnh nên chủ động đến bệnh viện mắt kiểm tra để tìm nguyên nhân gốc rễ và nhận phác đồ can thiệp phù hợp.