Các cách làm dịu cơn ho tại nhà không dùng thuốc an toàn và

Cách trị ho tại nhà không dùng thuốc là gì?

Phản xạ ho xảy ra khi các thụ thể cảm giác dọc theo đường hô hấp, từ họng, thanh quản đến khí phế quản bị kích thích bởi các yếu tố bên ngoài như khói bụi, phấn hoa, không khí lạnh hoặc các chất tiết viêm nhiễm. Khi bị kích thích, cơ thể tạo ra luồng khí thở ra mạnh mẽ nhằm làm sạch đường dẫn khí.

Mặc dù ho là cơ chế tự vệ quan trọng, nhưng những cơn ho kéo dài liên tục có thể gây mệt mỏi, đau rát cơ ngực, khàn tiếng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày. Việc áp dụng các giải pháp hỗ trợ không dùng thuốc tập trung vào việc cấp ẩm cho mô niêm mạc, làm loãng dịch đờm đặc và làm dịu phản xạ thần kinh kích thích, từ đó giúp người bệnh kiểm soát cơn ho một cách nhẹ nhàng và an toàn.

Bổ sung đủ nước ấm giúp làm loãng đờm và ẩm niêm mạc

Uống nước ấm là một trong những phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong việc chăm sóc đường hô hấp khi bị ho. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, lớp dịch nhầy ở niêm mạc phế quản và vùng hầu họng sẽ được làm loãng đáng kể, giúp người bệnh dễ dàng tống đờm ra ngoài hơn khi phản xạ ho xuất hiện.

Bên cạnh nước lọc ấm thông thường, người bệnh có thể luân phiên sử dụng nước canh ấm, nước luộc rau hoặc các loại trà thảo mộc loãng như trà hoa cúc, trà gừng ấm nhẹ. Cần tránh các loại nước đá lạnh, đồ uống có cồn, cà phê đậm đặc hoặc nước ngọt có gas vì những thức uống này dễ làm khô niêm mạc họng, kích thích cơ trơn đường hô hấp và khiến cơn ho bùng phát dữ dội hơn.

Sử dụng mật ong ấm làm dịu phản xạ ho kích ứng

Mật ong là nguyên liệu tự nhiên quen thuộc có đặc tính bôi trơn, tạo một lớp màng mỏng bao bọc niêm mạc họng đang bị tổn thương, từ đó làm giảm cảm giác ngứa rát và cắt cơn ho khan một cách tự nhiên. Một cốc nước ấm pha cùng 1 đến 2 thìa cà phê mật ong nguyên chất vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ sẽ giúp người bệnh dễ chịu hơn, hạn chế các cơn ho kích ứng về đêm gây mất ngủ.

Để gia tăng hiệu quả giữ ấm, người trưởng thành có thể kết hợp mật ong với vài lát gừng tươi thái mỏng hoặc nước cốt chanh, quất hấp cách thủy. Tuy nhiên, cần lưu ý đặc biệt tuyệt đối không sử dụng mật ong cho trẻ em dưới một tuổi do hệ miễn dịch và tiêu hóa của trẻ chưa đủ khả năng phòng vệ trước nguy cơ ngộ độc bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum.

Súc họng bằng nước muối sinh lý ấm giúp làm sạch vùng hầu họng

Vệ sinh đường thở bằng nước muối sinh lý ấm là thói quen chăm sóc sức khỏe hữu ích khi xuất hiện triệu chứng đau rát họng kèm ho. Nước muối ấm có tác dụng làm sạch các chất tiết nhầy ứ đọng, rửa trôi dị nguyên và các tác nhân gây kích ứng bám trên bề mặt niêm mạc vùng hầu họng.

Mỗi ngày, người bệnh nên súc họng bằng nước muối sinh lý nồng độ 0,9% khoảng 2 đến 3 lần, đặc biệt là sau khi đi ra ngoài về và trước lúc đi ngủ. Khi súc họng, nên ngửa nhẹ cổ để dung dịch tiếp xúc sâu với vùng đáy họng trong khoảng 30 giây rồi nhổ ra ngoài. Cần tránh tự ý pha nước muối quá mặn tại nhà vì dung dịch ưu trương nồng độ cao có thể hút nước từ các tế bào niêm mạc, làm họng thêm khô rát và trầy xước.

Xông hơi và duy trì độ ẩm không khí trong phòng ngủ

Hít thở trong không khí có độ ẩm thích hợp là biện pháp hữu hiệu giúp làm mềm dịch đờm khô đặc và làm dịu niêm mạc đường thở đang bị viêm. Xông hơi bằng một bát nước nóng có thả vài giọt tinh dầu tràm, sả, bạc hà hoặc vài lát gừng tươi giúp mở rộng đường dẫn khí, tạo cảm giác thư giãn thông thoáng cho mũi và họng.

Ngoài việc xông hơi ngắt quãng từ 10 đến 15 phút, người bệnh nên trang bị thêm máy tạo độ ẩm không khí trong phòng ngủ, nhất là trong điều kiện thời tiết khô hanh hoặc khi sử dụng máy điều hòa nhiệt độ thường xuyên. Lưu ý khi xông hơi cần giữ khoảng cách an toàn với mặt nước nóng để tránh nguy cơ bị bỏng da mặt, đồng thời thường xuyên vệ sinh máy tạo độ ẩm để ngăn chặn nấm mốc phát triển.

Kê cao gối khi ngủ để giảm ho kích ứng về đêm

Cơn ho thường có xu hướng trở nên trầm trọng hơn vào ban đêm khi người bệnh nằm ngửa ở tư thế đầu bằng phẳng. Ở tư thế này, dịch nhầy từ các xoang mũi dễ dàng chảy ngược xuống thành sau họng gây kích ứng phản xạ ho, đồng thời axit từ dạ dày cũng dễ trào ngược lên gây rát bỏng họng.

Để có giấc ngủ trọn vẹn hơn, người bệnh nên kê cao đầu và thân trên khoảng 15 đến 20 cm bằng cách sử dụng gối chống trào ngược hoặc chèn thêm gối mềm. Tư thế nằm nâng cao giúp hạn chế tình trạng ứ đọng đờm ở cổ họng, giảm đáng kể hiện tượng kích thích cơ thắt thực quản dưới và giúp đường hô hấp trên được thông thoáng trong suốt đêm.

Lưu ý an toàn

Các phương pháp chăm sóc tại nhà chỉ phù hợp cho những đợt ho nhẹ, cấp tính do nguyên nhân lành tính như cảm mạo thông thường hoặc thay đổi thời tiết. Người bệnh không nên tự ý áp dụng kéo dài khi cơn ho chưa rõ nguyên nhân. Tuyệt đối không cho trẻ em dưới một tuổi sử dụng mật ong. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao liên tục, thở rít, khó thở, đau tức ngực dữ dội, đờm có lẫn máu hoặc ho kéo dài trên 3 tuần, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị y khoa phù hợp.

Tóm tắt

Các biện pháp làm dịu ho tại nhà không dùng thuốc mang tính chất hỗ trợ giảm nhẹ cảm giác kích ứng vùng họng trong các trường hợp cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp trên thể nhẹ. Người bệnh cần chủ động đi khám bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Hô hấp khi cơn ho kéo dài dai dẳng, đi kèm sốt cao, khó thở hoặc khạc đờm đặc để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và can thiệp y khoa phù hợp.