Cách tránh thai sau khi quan hệ 24 giờ có hiệu quả không?

Tránh thai sau khi quan hệ 24h là gì?

Tránh thai khẩn cấp là phương pháp dự phòng thụ thai được áp dụng sau khi có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ, bao cao su bị rách hoặc tuột, hoặc khi phương pháp tránh thai thường quy gặp sự cố. Đây không phải là giải pháp dùng cho kế hoạch dài hạn mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong các tình huống phát sinh ngoài dự kiến.

Khoảng thời gian 24 giờ đầu sau giao hợp là giai đoạn tinh trùng đang di chuyển trong đường sinh dục nữ nhưng quá trình thụ tinh hoặc làm tổ của phôi thường chưa hoàn tất. Do đó, việc chủ động can thiệp bằng các biện pháp y tế trong ngày đầu tiên sẽ tạo ra hàng rào ngăn chặn hiệu quả, giúp giảm thiểu tối đa xác suất có thai ngoài ý muốn cho người phụ nữ.

Các biện pháp tránh thai khẩn cấp áp dụng trong 24 giờ sau quan hệ

Hiện nay có hai nhóm biện pháp can thiệp phổ biến sau quan hệ không được bảo vệ. Lựa chọn thông dụng nhất là viên uống tránh thai khẩn cấp, gồm loại chứa levonorgestrel (dùng tối đa trong vòng 72 giờ) và loại chứa ulipristal acetate (dùng tối đa trong vòng 120 giờ). Khi dùng ở mốc 24 giờ, cả hai loại đều duy trì được tỷ lệ bảo vệ rất tốt.

Bên cạnh thuốc uống, việc đặt dụng cụ tử cung chứa đồng (vòng tránh thai) trong vòng 5 ngày sau quan hệ cũng là một giải pháp khẩn cấp có hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 99%. Biện pháp này cần được thực hiện bởi bác sĩ sản phụ khoa tại cơ sở y tế đủ điều kiện, đồng thời có thể tiếp tục đóng vai trò là biện pháp tránh thai lâu dài trong nhiều năm sau đó.

Cơ chế hoạt động của các phương pháp tránh thai khẩn cấp

Viên uống tránh thai khẩn cấp hoạt động chủ yếu bằng cách cung cấp một lượng hormone nhằm trì hoãn hoặc ngăn chặn quá trình rụng trứng của buồng trứng. Khi hiện tượng rụng trứng không diễn ra, tinh trùng sẽ không gặp được noãn để tiến hành thụ tinh. Ngoài ra, thuốc còn có thể làm đặc chất nhầy cổ tử cung, cản trở sự di chuyển của tinh trùng vào bên trong.

Đối với dụng cụ tử cung chứa đồng, các ion đồng được giải phóng sẽ tạo ra môi trường bất lợi làm suy yếu tinh trùng, ức chế quá trình thụ tinh và ngăn cản trứng đã thụ tinh làm tổ tại niêm mạc tử cung. Do đó, việc can thiệp ở thời điểm 24 giờ giúp ngăn chặn sớm các bước đầu tiên của thai kỳ trước khi quá trình làm tổ chính thức diễn ra.

Những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công của biện pháp tránh thai sau 24 giờ

Hiệu quả của việc tránh thai sau khi quan hệ 24 giờ phụ thuộc lớn vào thời điểm cụ thể trong chu kỳ kinh nguyệt. Nếu người phụ nữ đã rụng trứng trước thời điểm uống thuốc, viên tránh thai khẩn cấp có thể bị giảm tác dụng đáng kể vì thuốc không thể đảo ngược quá trình rụng trứng đã diễn ra.

Cân nặng và chỉ số khối cơ thể cũng có thể tác động đến sự hấp thu của một số loại thuốc nội tiết. Ngoài ra, việc dùng chung với một số thuốc điều trị động kinh, thuốc kháng lao hoặc thảo dược kích thích men gan có thể làm giảm nồng độ thuốc tránh thai trong máu. Để đảm bảo tối đa hiệu quả, người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và không trì hoãn thời gian can thiệp.

Tác dụng không mong muốn và biểu hiện cần theo dõi sau khi sử dụng

Sau khi dùng viên uống tránh thai khẩn cấp, người phụ nữ có thể gặp một số tác dụng phụ tạm thời như buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi, căng tức ngực hoặc ra máu âm đạo nhẹ giữa chu kỳ. Phần lớn các triệu chứng này sẽ tự biến mất sau vài ngày khi lượng hormone trong cơ thể ổn định trở lại.

Tuy nhiên, người dùng cần lưu ý theo dõi chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Sự thay đổi nội tiết có thể khiến kỳ kinh đến sớm hơn hoặc trễ hơn so với dự kiến. Nếu sau 3 đến 4 tuần vẫn chưa thấy kinh nguyệt xuất hiện hoặc có triệu chứng đau bụng dưới dữ dội kèm ra máu bất thường, bạn cần đến cơ sở y tế để kiểm tra khả năng mang thai hoặc loại trừ thai ngoài tử cung.

Lưu ý an toàn

Thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ nên dùng trong tình huống bất khả kháng, không được lạm dụng để thay thế biện pháp tránh thai định kỳ. Thuốc không thể chấm dứt thai kỳ nếu quá trình làm tổ đã diễn ra và không bảo vệ khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Khi có biểu hiện đau bụng dữ dội, chóng mặt nhiều hoặc trễ kinh kéo dài, người phụ nữ cần đến gặp bác sĩ sản phụ khoa để được thăm khám.

Tóm tắt

Các biện pháp tránh thai khẩn cấp sau khi quan hệ 24 giờ vẫn mang lại hiệu quả cao nếu được sử dụng kịp thời và đúng cách. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, không thể thay thế cho các biện pháp tránh thai thường quy. Chị em nên chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ lâu dài và tham khảo ý kiến bác sĩ sản phụ khoa khi có dấu hiệu bất thường.