Cách tiếp cận và xử trí tình trạng ù tai phải lâu ngày

Ù tai phải lâu ngày là gì?

Ù tai không phải là một bệnh lý độc lập mà là triệu chứng phản ánh sự rối loạn trong đường dẫn truyền âm thanh hoặc hệ thống thần kinh thính giác. Khi hiện tượng này chỉ xảy ra ở bên tai phải và kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, giới chuyên môn gọi đó là tình trạng ù tai đơn bên mạn tính. Âm thanh cảm nhận được có thể trầm, bổng, ngắt quãng hoặc liên tục, đôi khi tăng lên vào ban đêm khi không gian xung quanh yên tĩnh.

Cơ chế sinh lý của ù tai thường liên quan đến tổn thương tế bào lông ở ốc tai, sự bất thường trong tuần hoàn máu nuôi dưỡng tai trong hoặc dẫn truyền thần kinh lên vỏ não thính giác. Do tai chỉ bị một bên, người bệnh cần được kiểm tra kỹ lưỡng nhằm loại trừ các tổn thương khu trú thực thể trước khi áp dụng các giải pháp kiểm soát triệu chứng dài hạn.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến ù tai phải kéo dài

Tình trạng ù tai đơn bên phải xuất phát từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau dọc theo đường dẫn truyền thính giác. Ở tai ngoài, nguyên nhân hay gặp nhất là nút ráy tai bị tích tụ quá mức chèn ép màng nhĩ hoặc dị vật lọt vào ống tai. Khi chuyển sang tai giữa, các đợt viêm tai giữa ứ dịch, rối loạn chức năng vòi tai do viêm mũi xoang hoặc co thắt cơ hòm nhĩ cũng có thể gây ra cảm giác đầy tức và ù tai một bên.

Tại tai trong và thần kinh thính giác, sự suy giảm tế bào ốc tai do lão thính, chấn thương âm thanh hoặc hội chứng Meniere thường dẫn đến tiếng ù dai dẳng đi kèm chóng mặt. Đáng chú ý, một số rối loạn mạch máu như phình mạch, hẹp động mạch cảnh hoặc u bao dây thần kinh tiền đình ốc tai cũng có thể biểu hiện khởi đầu bằng tiếng ù theo nhịp mạch đập ở bên tai phải. Việc phân loại nguyên nhân chính xác đóng vai trò quyết định đến hiệu quả can thiệp.

Các bước thăm khám và đánh giá thính lực tại cơ sở y tế

Khi gặp phải tình trạng ù tai phải kéo dài, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa Tai Mũi Họng để thực hiện các bước kiểm tra chuyên sâu. Đầu tiên, bác sĩ sẽ tiến hành nội soi tai nhằm quan sát cấu trúc ống tai ngoài, đánh giá tình trạng màng nhĩ, kiểm tra xem có viêm nhiễm, thủng nhĩ hay tích tụ ráy tai hay không.

Tiếp theo, các phép đo thính lực học như đo thính lực đơn âm, đo nhĩ lượng và đo phản xạ cơ bàn đạp sẽ được chỉ định để xác định ngưỡng nghe và phân biệt giữa điếc dẫn truyền hay điếc tiếp nhận. Trong các trường hợp ù tai một bên không giải thích được hoặc nghi ngờ tổn thương sau ốc tai, chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp vi tính sọ não và xương đá sẽ được cân nhắc nhằm khảo sát dây thần kinh thính giác và hệ thống mạch máu lân cận.

Hướng can thiệp y khoa và hỗ trợ thích ứng với tiếng ù tai

Việc khắc phục ù tai phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân được chẩn đoán sau khi thăm khám. Nếu do nút ráy tai hay viêm nhiễm tai giữa, bác sĩ sẽ tiến hành làm sạch hoặc can thiệp cải thiện tình trạng viêm nhằm giải tỏa áp lực lên màng nhĩ. Đối với các trường hợp suy giảm thính lực tiếp nhận ở tai trong, việc sử dụng máy trợ thính chuyên dụng có thể vừa giúp cải thiện khả năng nghe vừa hỗ trợ lấn át tiếng ù.

Bên cạnh đó, liệu pháp âm thanh là phương pháp hỗ trợ thích ứng phổ biến, sử dụng âm thanh tự nhiên hoặc tiếng ồn trắng để não bộ giảm dần sự chú ý vào tiếng ù bên tai phải. Liệu pháp nhận thức hành vi cũng được áp dụng rộng rãi nhằm giúp người bệnh kiểm soát tâm lý, giảm bớt căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ khi tiếng ù gây phiền toái kéo dài.

Biện pháp chăm sóc tại nhà và bảo vệ thính giác

Để hỗ trợ quá trình theo dõi và giảm bớt sự khó chịu do ù tai phải gây ra, người bệnh có thể áp dụng các thói quen sinh hoạt lành mạnh hàng ngày. Hạn chế tiếp xúc với tiếng ồn lớn hoặc đeo nút bảo vệ tai khi phải làm việc trong môi trường ầm ĩ là nguyên tắc cơ bản để ngăn ngừa tổn thương thêm tế bào thính giác.

Người bệnh cũng nên giảm thiểu việc tiêu thụ các chất kích thích như cà phê, rượu bia và thuốc lá vì những chất này có thể làm thay đổi lưu lượng máu đến tai trong. Thiết lập thói quen tập thể dục vừa sức, giữ tinh thần thư giãn thông qua thiền hoặc hít thở sâu và duy trì phòng ngủ yên tĩnh với âm thanh môi trường êm dịu sẽ giúp giảm bớt sự tập trung vào tiếng ù, từ đó đem lại giấc ngủ ngon hơn.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng tăm bông cứng hay vật nhọn chọc sâu vào ống tai để làm sạch vì dễ gây thủng màng nhĩ và trầy xước niêm mạc. Không tự mua thuốc nhỏ tai, thuốc uống điều trị tuần hoàn hay thực phẩm chức năng khi chưa có sự thăm khám và hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Khi ù tai phải xuất hiện đột ngột kèm mất thính lực nhanh chóng, chóng mặt dữ dội, méo miệng hoặc yếu liệt nửa mặt, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Ù tai phải lâu ngày là một tín hiệu cho thấy hệ thống thính giác cần được kiểm tra cẩn thận. Việc chủ động thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa giúp phát hiện chính xác nguyên nhân và có kế hoạch theo dõi phù hợp, bảo vệ sức khỏe đôi tai một cách bền vững.