Cách sử dụng thuốc mỡ tra mắt đúng cách

Cách sử dụng thuốc mỡ tra mắt là gì?

Thuốc mỡ tra mắt là chế phẩm vô trùng dạng bán rắn, chứa dược chất phân tán đều trong tá dược thân dầu hoặc sáp đặc biệt dành riêng cho nhãn khoa. Khác với thuốc nhỏ mắt dạng nước dễ bị rửa trôi qua tuyến lệ, thuốc mỡ tan chảy từ từ ở nhiệt độ cơ thể, tạo lớp màng mỏng bao phủ bề mặt nhãn cầu và lưu giữ dược chất trong thời gian dài hơn.

Chế phẩm này thường được bác sĩ nhãn khoa chỉ định trong các trường hợp nhiễm khuẩn mắt, khô mắt mức độ nặng, tổn thương bề mặt giác mạc hoặc dùng vào ban đêm để tránh khô mắt khi ngủ. Dù mang lại hiệu quả điều trị cao, thuốc mỡ thường gây hiện tượng mờ mắt tạm thời trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút sau khi tra. Vì vậy, người bệnh cần hiểu rõ đặc tính này để sắp xếp thời gian dùng thuốc hợp lý, tránh các hoạt động đòi hỏi tầm nhìn rõ ràng như lái xe hoặc vận hành máy móc ngay sau khi bôi thuốc.

Chuẩn bị dụng cụ và vệ sinh tay trước khi tra thuốc

Vệ sinh là nguyên tắc quan trọng hàng đầu nhằm ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập vào mắt và làm biến chất tuýp thuốc. Trước khi thao tác, người bệnh cần rửa tay thật kỹ bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất hai mươi giây, sau đó lau khô bằng khăn sạch hoặc khăn giấy dùng một lần.

Tiếp theo, hãy chuẩn bị một chiếc gương soi, khăn giấy sạch hoặc bông gòn y tế để hỗ trợ quá trình tra thuốc. Kiểm tra kỹ hạn dùng, độ nguyên vẹn của tuýp thuốc và màu sắc của khối thuốc mỡ bên trong. Nếu thuốc có dấu hiệu đổi màu, tách lớp hoặc vón cục bất thường, tuyệt đối không tiếp tục sử dụng. Khi mở nắp, hãy đặt nắp tuýp nằm nghiêng hoặc ngửa trên bề mặt sạch, tránh để miệng nắp tiếp xúc trực tiếp với bàn hoặc đồ vật xung quanh nhằm hạn chế vi sinh vật bám dính.

Các bước tra thuốc mỡ vào cùng đồ kết mạc mi dưới

Để tra thuốc chính xác, người bệnh có thể ngồi hoặc đứng trước gương, hơi ngửa đầu ra phía sau hoặc nằm ngửa thoải mái trên giường. Dùng ngón tay trỏ sạch nhẹ nhàng kéo mi mắt dưới xuống để tạo thành một túi nhỏ hay còn gọi là cùng đồ kết mạc. Mắt hướng nhìn lên trên trần nhà nhằm giảm phản xạ chớp mắt và bảo vệ giác mạc.

Cầm tuýp thuốc bằng tay thuận, đưa đầu tuýp đến gần mắt nhưng giữ khoảng cách an toàn, tuyệt đối không chạm đầu tuýp vào mắt, mí mắt hoặc lông mi. Bóp nhẹ thân tuýp để giải phóng một dải thuốc mỡ dài khoảng một centimet vào bên trong túi cùng đồ mi dưới. Sau đó, từ từ thả mi mắt, nhắm mắt nhẹ nhàng trong khoảng một đến hai phút để thuốc tan chảy và lan đều khắp bề mặt nhãn cầu. Tránh nhắm mắt quá chặt hoặc chớp mắt liên tục vì lực ép có thể đẩy thuốc trào ra ngoài. Dùng khăn giấy sạch lau nhẹ phần thuốc dư quanh bờ mi.

Thứ tự phối hợp khi dùng cùng lúc nhiều loại thuốc mắt

Trong nhiều phác đồ điều trị nhãn khoa, bác sĩ có thể phối hợp đồng thời thuốc nhỏ mắt dạng dung dịch lỏng, dạng hỗn dịch và thuốc mỡ tra mắt. Nguyên tắc bất di bất dịch trong việc phối hợp này là dùng thuốc dạng lỏng trước và thuốc dạng đặc sau cùng.

Nếu cần nhỏ thuốc dạng dung dịch, người bệnh hãy nhỏ thuốc lỏng trước, chờ khoảng năm đến mười phút để hoạt chất ngấm hoàn toàn vào mô mắt rồi mới tiến hành tra thuốc mỡ. Ngược lại, nếu bôi thuốc mỡ trước, lớp dầu nhờn đặc quánh của thuốc mỡ sẽ tạo thành một màng chắn ngăn cản thuốc nhỏ mắt dạng lỏng thẩm thấu vào nhãn cầu, làm mất tác dụng của thuốc nhỏ. Trường hợp được kê đơn nhiều loại thuốc mỡ khác nhau, khoảng cách giữa các lần tra nên cách nhau ít nhất mười đến mười lăm phút để tránh làm quá tải dung tích của cùng đồ kết mạc.

Những sai lầm phổ biến cần tránh khi dùng thuốc mỡ tra mắt

Một sai lầm rất thường gặp là để đầu tuýp thuốc tiếp xúc trực tiếp với kết mạc, giác mạc hoặc lông mi. Hành động này không chỉ dễ gây trầy xước bề mặt nhãn cầu mỏng manh mà còn làm cho vi khuẩn và chất tiết từ mắt dính ngược vào đầu tuýp, gây nhiễm khuẩn toàn bộ lượng thuốc còn lại bên trong.

Nhiều người cũng có thói quen chớp mắt liên tục ngay sau khi tra thuốc mỡ với suy nghĩ giúp thuốc tan nhanh hơn. Thực tế, việc chớp mắt dồn dập khiến tuyến lệ bài tiết nhiều hơn và đẩy phần lớn lượng thuốc ra khỏi khóe mắt. Ngoài ra, việc dùng chung tuýp thuốc mỡ với người khác hoặc tiếp tục dùng tuýp thuốc đã mở nắp quá ba mươi ngày cũng là nguy cơ hàng đầu gây lây nhiễm chéo các bệnh viêm nhiễm ở mắt.

Lưu ý an toàn

Thuốc mỡ tra mắt chỉ được sử dụng tại mắt và cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc mỡ chứa kháng sinh hoặc corticosteroid khi chưa có chỉ định y khoa. Ngay sau khi tra thuốc, tầm nhìn sẽ bị mờ tạm thời, do đó không nên lái xe hoặc làm việc đòi hỏi độ tập trung thị giác cao. Nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức dữ dội, đỏ rát tăng dần, sưng nề mi mắt hoặc giảm thị lực kéo dài, cần ngưng dùng thuốc và đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Sử dụng thuốc mỡ tra mắt đúng kỹ thuật giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và bảo vệ an toàn cho đôi mắt. Bằng việc giữ vệ sinh tay, tra thuốc đúng vị trí cùng đồ kết mạc và tuân thủ khoảng cách giữa các loại thuốc, người bệnh sẽ hạn chế được nguy cơ nhiễm khuẩn cũng như tình trạng kích ứng nhãn cầu không mong muốn.